Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Σε κατάσταση πανικού, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την αγορά, βρίσκονται πολλοί από τους επιχειρηματίες της Κρήτης, στο τέλος κάθε μήνα, διαπιστώνοντας ότι δεν έχουν την απαραίτητη ρευστότητα να καλύψουν τις επιταγές τους και να πληρώσουν το προσωπικό τους. Οι τράπεζες βρίσκουν δικαιολογίες και προφάσεις για να τους μειώσουν το ύψος των δανείων και κατά συνέπεια να τους στερήσουν την απαραίτητη ρευστότητα. Η μεγάλη κοροϊδία γίνεται σύμφωνα με τους επιχειρηματίες με τις προεξοφλήσεις επιταγών, καθώς ορισμένες τράπεζες με έμμεσους αλλά σαφέστατους τρόπους, μειώνουν ακόμα και εγκεκριμένα από το παρελθόν πλαφόν χρηματοδότησης. Ετσι πολλοί επιχειρηματίες οδηγούνται, εκ των πραγμάτων, σε λήψη δανείων από φίλους, γνωστούς, συγγενείς ακόμα και τοκογλύφους… Τραπεζικοί παράγοντες με τους οποίους επικοινώνησε χθες η «Π» παραδέχονται ότι πράγματι επικρατεί αυτή η κατάσταση και σχολιάζουν ότι δεν υπάρχει η απαραίτητη ρευστότητα και από την πλευρά των τραπεζών. «Αν είχαν πράγματι καταβληθεί τα περίφημα 28 δισ. και αν λειτουργούσε η διατραπεζική, τότε θα είχε ομαλοποιηθεί η αγορά», επεσήμανε μιλώντας στην «Π» στέλεχος του τραπεζικού χώρου.
«Τραβάνε το χαλί» και από υγιείς επιχειρήσεις
Το παράδοξο είναι ότι κινδυνεύουν να «βουλιάξουν» οικονομικά και επιχειρήσεις οι οποίες επί χρόνια λειτουργούν με σταθερή και διαρκώς αυξανόμενη πελατεία, χωρίς ανεξόφλητες δόσεις δανείων. Με λίγα λόγια, αφόρητες πιέσεις δέχονται και υγιείς επιχειρήσεις.
Ως γνωστό, όλες οι επιχειρήσεις, λίγο – πολύ, επί χρόνια δουλεύουν με το σύστημα της προεξόφλησης των επιταγών. Είχαν κάποιο εγκεκριμένο πλαφόν βάσει του τζίρου τους, έδιναν για προεξόφληση τις επιταγές και έπαιρναν τα χρήματα που χρειάζονταν για να κινηθούν, δηλαδή να καταβάλουν ΦΠΑ, να πληρώσουν το προσωπικό τους, το ΙΚΑ και γενικά να τακτοποιήσουν υποθέσεις που δεν καλύπτονται παρά μόνο με μετρητά. Οι ίδιες επιχειρήσεις διατηρούν δάνεια και πάρα πολλές είναι όσες εξοφλούν τις δόσεις στην ώρα τους. Για το λόγο αυτό άλλωστε συνεργάζονται επί χρόνια με τις ίδιες τράπεζες. Δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν και τίποτα να κρύψουν από αυτές.
Τώρα όμως τα πράγματα άλλαξαν. Πολλοί είναι οι επιχειρηματίες που λειτουργούν επί σειρά ετών με τον τρόπο που προαναφέρθηκε, αλλά τώρα, έτσι ξαφνικά, δεν μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους. Γιατί; Διότι οι τράπεζες βρίσκουν διάφορους τρόπους προκειμένου να μην προεξοφλούν τις επιταγές των πελατών τους.
Καταρχήν οι επιταγές περνούν από…κόσκινο. Ενώ στο παρελθόν οι τράπεζες έπαιρναν σχεδόν όλες τις επιταγές για προεξόφληση και έδιναν μετρητά, τώρα παραλαμβάνουν ελάχιστες. Έστω και μία φορά να έχει γραφεί το όνομα κάποιου επιχειρηματία στον Τειρεσία, οι επιταγές δεν γίνονται δεκτές.
Στο «κόκκινο» απίστευτα ονόματα
Υπάρχουν επιχειρηματίες για τους οποίους όλο το Ηράκλειο βεβαιώνει ότι δεν έχουν οικονομικό πρόβλημα. Και δεν έχουν! Κι όμως, οι τράπεζες δεν παραλαμβάνουν τις επιταγές τους… Γιατί; Διότι κάποια στιγμή, σε ανύποπτο χρόνο, πιθανόν να αντιμετώπισαν κάποιο πρόβλημα. Υπάρχουν για παράδειγμα άνθρωποι που μπήκαν εγγυητές σε δάνεια, οι πραγματικοί δανειολήπτες δεν ήταν συνεπείς, με αποτέλεσμα να έχουν οι ίδιοι σήμερα πρόβλημα. Κι όχι μόνο πλήρωσαν τα δάνεια των ασυνεπών, αλλά πληρώνουν και το τίμημα... Οι επιταγές τους «μπαίνουν» τώρα στο «μικροσκόπιο» των τραπεζών και δεν μπορούν να βρουν άκρη.
Το πρόβλημα όμως έχει «αλυσιδωτές» συνέπειες: Οι επιχειρηματίες παίρνουν πίσω τις επιταγές των πελατών τους που εμφανίζονται, χωρίς να είναι, ασυνεπείς. Τις δίνουν σε προμηθευτές τους οι οποίοι επίσης δεν τις δέχονται επειδή δεν μπορούν να τις δώσουν για προεξόφληση. Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται χωρίς να υπάρχει κάποιος ουσιαστικός λόγος, εκτός από τον υπερβολικό φόβο... Οι επιταγές αυτές είτε μένουν στα συρτάρια μέχρι να εξοφληθούν, είτε δίνονται σε φίλους ή τοκογλύφους οι οποίοι τις «σπάζουν» πολλές φορές για ένα «κομμάτι ψωμί»…
Επανέφεραν τη διασπορά…
Άλλη μία πρόφαση που βρίσκουν οι τράπεζες για να μειώσουν το ήδη εγκεκριμένο πλαφόν της δανειοδότησης είναι αυτή της διασποράς: Δεν δέχονται υψηλά ποσά σε επιταγές από τον ίδιο πελάτη. Δηλαδή, όταν πολλές επιταγές που κατατίθενται για προεξόφληση, εμφανίζονται να είναι του ίδιου εκδότη, δεν γίνονται αποδεκτές. Αν για παράδειγμα, ένας επιχειρηματίας – υδραυλικός δίνει για προεξόφληση μεγάλο όγκο επιταγών από ένα εργολάβο οικοδομών με τον οποίο διατηρεί σταθερή και επί χρόνια συνεργασία, τότε αυτές δεν γίνονται δεκτές.
Οι τράπεζες με τον τρόπο αυτό προσπαθούν ίσως να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με τις λεγόμενες «επιταγές ευκολίας». Όμως μαζί με τους ασυνεπείς καίγονται και οι συνεπείς…
Σε απόγνωση
«Υπάρχουν επιχειρηματίες που στο τέλος του μήνα κτυπούν το κεφάλι τους στον τοίχο» έλεγε χθες στην «Π» ένας παλιός έμπορος του Ηρακλείου. Είναι πάρα πολλοί οι έμποροι και οι επιχειρηματίες οι οποίοι είχαν «στρωμένες δουλειές» και τώρα βρίσκονται σε αδιέξοδο. Χωρίς υπερβολή δυσκολεύονται να πληρώσουν ακόμα και το προσωπικό τους. Είναι ενδεικτικό της κατάστασης το γεγονός ότι μόνο το 20% των επιχειρηματιών του νομού Ηρακλείου συμμετείχε στη διαδικασία της περαίωσης. Με λίγα λόγια, το 80% των επιχειρήσεων του νομού μας, δεν διέθετε την απαραίτητη ρευστότητα ώστε να καταβάλει άμεσα ως προκαταβολή το 10-20% επί του συνόλου του ποσού της περαίωσης των ανέλεγκτων χρήσεων. Κι όμως, όλοι γνώριζαν ότι η διαδικασία αυτή τους συμφέρει!
Οι καταγγελίες των επιχειρηματιών για τον τρόπο με τον οποίο τους αντιμετωπίζουν οι τράπεζες είναι αμέτρητες. Κι ο καθένας έχει «τη δική του ιστορία» να διηγηθεί, που περιλαμβάνει ακόμα και έμμεση τροποποίηση των όρων με τους οποίους δανείζεται!

