Πώς δημιουργείται μια Τράπεζα μοσχευμάτων αίματος και πλακούντα;

Πού χρησιμοποιούνται τα μοσχεύματα αυτά και τι συμβαίνει διεθνώς για τις δημόσιες και ιδιωτικές Τράπεζες βλαστοκυττάρων;

Ενδιαφέρουσες είναι οι πληροφορίες που ακολουθούν:

Πώς δημιουργείται μία Τράπεζα μοσχευμάτων αίματος από πλακούντα;

Σε μαιευτικές κλινικές, δίπλα από την αίθουσα τοκετών, δημιουργείται ειδικός χώρος συλλογής του αίματος από τον πλακούντα. Εκεί μεταφέρεται ο πλακούντας μετά το τέλος του τοκετού και γίνεται η συλλογή του αίματος μέσα σε ασκό αιμοδοσίας και κάτω από άσηπτες συνθήκες. Η ποσότητα που συλλέγεται μπορεί να είναι έως και 200 κυβικά εκατοστά. Κατόπιν γίνεται πλήρης έλεγχος: Μέτρηση κυττάρων, Ομάδα αίματος και Rhesus, έλεγχος δεικτών συμβατότητας, καλλιέργειες μικροβίων, έλεγχος για νοσήματα που μεταδίδονται με το αίμα (ηπατίτιδα, AIDS, σύφιλη κλπ). Ο ασκός με το αίμα περνάει από επεξεργασία και κατόπιν καταψύχεται και αποθηκεύεται σε υγρό άζωτο (- 1960 C). Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται Τράπεζα μοσχευμάτων που μπορεί να περιέχει εκατοντάδες ή και χιλιάδες μονάδες, αριθμός που χρόνο με το χρόνο αυξάνεται καθʼ όσον ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις έχουμε χιλιάδες γεννήσεις κάθε έτος.

Δημόσιες και ιδιωτικές Tράπεζες βλαστοκυττάρων

Διεθνώς υπάρχουν δύο ειδών Τράπεζες βλαστοκυττάρων, οι εθελοντικές και οι ιδιωτικές. Στις εθελοντικές ή δημόσιες Τράπεζες οι μητέρες δωρίζουν το μόσχευμα το οποίο είναι διαθέσιμο για κάθε ασθενή που θα το χρειασθεί εφʼ όσον είναι συμβατό. Στις ιδιωτικές Τράπεζες οι γονείς πληρώνουν ώστε το μόσχευμα να φυλάσσεται αποκλειστικά και μόνο για το ίδιο το παιδί ή για κάποιο από τα αδέλφια του εάν ποτέ χρειασθεί στο μέλλον. Το καθεστώς που ισχύει για τα μοσχεύματα στις ιδιωτικές Τράπεζες είναι ιδιοκτησιακό για αυτό και τα μοσχεύματα των ιδιωτικών τραπεζών δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το κοινωνικό σύνολο. Οι δημόσιες Τράπεζες είναι συνδεδεμένες σε δίκτυο ηλεκτρονικά για την εύκολη πρόσβαση των μεταμοσχευτικών κέντρων που ψάχνουν να βρουν συμβατό μόσχευμα για τους ασθενείς τους. Σήμερα υπάρχουν 200.000 αποθηκευμένα μοσχεύματα στις δημόσιες τράπεζες και έχουν πραγματοποιηθεί 7.500 μεταμοσχεύσεις από τις οποίες οι 3.700 σε παιδιά. Από το σύνολο των ιδιωτικών Τραπεζών παγκοσμίως αναφέρεται στην βιβλιογραφία μία μόνο αυτόλογη μεταμόσχευση.

Πού χρησιμοποιούνται τα μοσχεύματα αυτά;

Η εθελοντική Τράπεζα βλάστοκυττάρων αποτελεί πηγή μοσχευμάτων για τους ασθενείς που πάσχουν από κακοήθη κυρίως νοσήματα. Όταν ένας ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών και δεν υπάρχει δότης που να ταιριάζει, ούτως ώστε να του χορηγήσει μυελό, γίνεται έρευνα στις Τράπεζες αίματος από πλακούντα. Οι Τράπεζες που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο συνδέονται μέσω δικτύου ηλεκτρονικών υπολογιστών ούτως ώστε σε μικρό χρονικό διάστημα μπορούν οι γιατροί να ξέρουν εάν υπάρχει συμβατό με τον ασθενή μόσχευμα.

Μελλοντικές χρήσεις

Η έρευνα στο χώρο της Αιματολογίας είναι συνεχής και τα αποτελέσματα εντυπωσιακά. Για τα ομφαλοπλακουντιακά μοσχεύματα υπάρχουν δύο στόχοι. Ο πρώτος είναι ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων του μοσχεύματος στο εργαστήριο ούτως ώστε να αυξηθεί το μόσχευμα, γιατί λόγω της μικρής ποσότητας που διατίθεται συνήθως δεν επαρκούν για ενήλικες και χρησιμοποιούνται κυρίως σε παιδιά. Ο δεύτερος είναι να καταβληθεί προσπάθεια για τη δημιουργία κυττάρων άλλων ιστών όπως είναι ο νευρικός ιστός, το ήπαρ, το μυοκάρδιο κλπ ώστε να μπορέσουν οι γιατροί να διορθώσουν αντίστοιχες βλάβες.