Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Άτοκα δάνεια, με εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου που θα τους δώσουν τη δυνατότητα να καταβάλουν στους παραγωγούς για την αγορά του ελαιόλαδου προκαταβολή της τάξεως των 2 ευρώ το κιλό, προετοιμάζονται να ζητήσουν από την κυβέρνηση η ΠΑΣΕΓΕΣ και οι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών. Τα δάνεια αυτά, εάν τελικά εγκριθούν, δεν θα λύσουν το πρόβλημα της αγοράς του ελαιόλαδου. Απλά θα συμβάλουν ώστε οι Ενώσεις να αποκτήσουν μία κάποια ρευστότητα για να μην παραμείνει φέτος το λάδι στις δεξαμενές. Αυτά συζητήθηκαν μεταξύ άλλων χθες σε σύσκεψη την οποία συγκάλεσε η ΠΑΣΕΓΕΣ στην Αθήνα, με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των Ενώσεων Αγροτικών Συνεταιρισμών όλης της χώρας. Κατά κοινή ομολογία πάντως, τα πράγματα με το ελαιόλαδο φέτος δεν είναι τόσο άσχημα όσο μπορούν να διακρίνουν εκείνοι που βρίσκονται μακριά από τις εξελίξεις, αλλά είναι ακόμα πιο άσχημα….
Μεγάλο πρόβλημα
Ως γνωστό, βασικοί παράγοντες οι οποίοι συντέλεσαν στη διαμόρφωση του φετινού προβλήματος είναι η παγκόσμια υπερπαραγωγή, η τακτική της Ισπανίας η οποία «σκληραίνει» το παιγνίδι με χαμηλές τιμές στο διεθνές εμπόριο αλλά και τα υψηλά αποθέματα περσινής περιόδου στην Ελλάδα που προσεγγίζουν τους 50.000 τόνους.
Το μεγάλο πρόβλημα όμως φέτος είναι η ίδια η αγορά. Στην ουσία είναι η παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία επιδρά κυρίως σε δύο επίπεδα:
-Μείωση των λιανικών πωλήσεων από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, τουλάχιστον κατά 30% φέτος σε σύγκριση με πέρυσι. Λόγω κρίσης, αυξήθηκε η κατανάλωση των φθηνών σπορελαίων, έναντι του ελαιόλαδου που έχει σαφώς υψηλότερες τιμές. Η κρίση «χτύπησε» πρώτα και κύρια στις οικονομίες βιομηχανικών χωρών (π.χ. Γερμανία) οι οποίες είναι αναπτυσσόμενες στην αγορά του ελαιόλαδου. Εδώ, στη χώρα μας, φθάνει σιγά – σιγά ο αντίκτυπος της κρίσης. Στον αγροτικό τομέα και τη βιομηχανία των τροφίμων ο αντίκτυπος είναι η μείωση των πωλήσεων και κατά συνέπεια των τιμών.
-Το δεύτερο επίπεδο είναι η αντιμετώπιση των επιχειρήσεων του χώρου των τροφίμων και των ποτών από τις τράπεζες. Όπως ειπώθηκε κατά τη διάρκεια της χθεσινής σύσκεψης, οι τράπεζες δεν εκδίδουν επιταγές ακόμα και όταν τα ποσά που τους ζητούνται από τις επιχειρήσεις είναι κάτω από το εγκεκριμένο «πλαφόν» στους ανοικτούς αλληλόχρεους λογαριασμούς. Επίσης, οι τόκοι αλλάζουν με ρυθμούς που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν οι επιχειρήσεις για να προσδιορίσουν το χρηματοοικονομικό κόστος των δανείων τους.
Κατά συνέπεια, δεν είναι δεδομένο φέτος ότι οι επιχειρήσεις του χώρου των τροφίμων και των ποτών θα δανειοδοτηθούν με το σύνολο των ποσών που χρειάζονται ώστε να πληρώσουν το λάδι των παραγωγών. Επιπλέον, δεν γνωρίζουν με ακρίβεια το χρηματοοικονομικό κόστος των δανείων που θα λάβουν.
«Λύση μπάλωμα»
Αυτονόητο είναι ότι η Ελλάδα «πάσχει» στον τομέα του εξαγωγικού εμπορίου του ελαιόλαδου ακριβώς επειδή δεν έχει διαμορφώσει εθνική πολιτική για το προϊόν.
Έτσι, όπως ειπώθηκε από πολλούς χθες, επιχειρεί να βρει λύσεις έστω και στο «παρά πέντε» για να «σώσει» μια κατάσταση η οποία σχεδόν έχει πια χαθεί.
Σύμφωνα με τους συνεταιριστές εάν δοθούν τελικά άτοκα δάνεια με εγγύηση ελληνικού δημοσίου, αυτά θα συμβάλουν στην εξασφάλιση ποσών για την πληρωμή των παραγωγών και στη μείωση του χρηματοοικονομικού κόστους. Πουθενά αλλού. Δεν θα συμβάλουν δηλαδή στην αύξηση των τιμών παραγωγού. Σύμφωνα με μετρήσεις το όφελος ανά κιλό, θα είναι κάτω από 10 λεπτά…
Οι παραγωγοί όμως δεν σκέφτονται 10 λεπτά πάνω ή κάτω… Τους απασχολεί να έχουν εισοδήματα από την ελαιοκαλλιέργεια που να τους επιτρέπουν να επιβιώσουν. Και δυστυχώς, έτσι όπως είναι τα πράγματα με 2 και 2,5 ευρώ το κιλό στον παραγωγό για το έξτρα παρθένο, οι παραγωγοί δεν βγαίνουν οικονομικά…
Και μετά την προκαταβολή, τι;
Ένα άλλο ερώτημα που απασχολεί τους επικεφαλής των Ενώσεων, αν τελικά ανακοινώσουν προκαταβολή ύψους 2 ευρώ το κιλό, είναι πώς θα δώσουν την εκκαθάριση… Χθες «έπεσε στο τραπέζι» πρόταση για προκαταβολή 2 ευρώ και εκκαθάριση μέχρι το Μάιο 0,50 ευρώ ανά κιλό, για οξύτητες μέχρι 3 γραμμές. Αλλά το ερώτημα πού θα βρεθούν τα χρήματα για την εκκαθάριση δεν απαντήθηκε…
Επιπλέον, οι επικεφαλής των Ενώσεων που εμπορεύονται δημητριακά, δεν φαίνονται μέχρι τώρα να είναι ικανοποιημένοι από την πορεία εφαρμογής των εξαγγελιών για τη χορήγηση άτοκων δανείων συνολικού ύψους 150 εκατ. ευρώ. (Το σύνολο των άτοκων δανείων για τις ελαϊκές Ενώσεις υπολογίζεται στα 200 εκατ. ευρώ) «Δεν έχουμε πάρει μέχρι τώρα ούτε ευρώ…» σχολιάζουν οι πρόεδροι των Ενώσεων που ασχολούνται με τα δημητριακά. Επιπλέον, οι όροι των συμβάσεων που καλούνται να υπογράψουν με τις τράπεζες φαίνεται να είναι αρκετά «σκληροί».
Αύξηση της τιμής παρέμβασης…
Μία ακόμα πρόταση η οποία τέθηκε χθες στη σύσκεψη που συγκάλεσε η ΠΑΣΕΓΕΣ, είναι η αύξηση της τιμής παρέμβασης (δίχτυ ασφαλείας) που «δίνει» η Ευρωπαϊκή Ένωση, από 1,75 ευρώ το κιλό, τουλάχιστον στα 2 ευρώ, όπως ήδη έχουν ζητήσει οι Ιταλοί. Αλλά όπως σχολιάστηκε στη συνέχεια, «αυτές οι προτάσεις κατατίθενται νωρίτερα κι όχι στο…παρά πέντε». Κι αν ακόμα η Ε.Ε. εγκρίνει την αύξηση, θα περάσουν αρκετοί μήνες…
Αίσθηση προκάλεσε πάντως άλλη μία πρόταση που «έπεσε» χθες στο τραπέζι, για κατάργηση του πριμ του ποιοτικού παρακρατήματος, επειδή όπως ισχυρίστηκαν ορισμένοι, «δεν λειτουργεί ουσιαστικά». Με λίγα λόγια, ζήτησαν να διαχυθεί στο σύνολο της επιδότησης του ελαιόλαδου το ένα και μοναδικό μέτρο που υπάρχει για την ενίσχυση των παραγωγών οι οποίοι παράγουν ποιοτικά αναβαθμισμένο προϊόν.

