Ήταν φθινόπωρο του 1993 όταν έγιναν οι εκλογές που προκηρύχθηκαν μετά την παραίτηση(ή την πτώση κυριολεκτικά) της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Τις εκλογές εκείνες κέρδισε πανηγυρικά το ΠΑΣΟΚ και δικαιώθηκε με την επιστροφή του στην πρωθυπουργία ο Ανδρέας Παπανδρέου που είχε κατηγορηθεί για το σκάνδαλο Κοσκωτά και αθωώθηκε.

Το κλίμα στην Ελλάδα έχει αλλάξει και πάλι. Ο κ Μητσοτάκης παραδίδει τα κλειδιά του κόμματος στον κ.Έβερτ, ο ίδιος γίνεται επίτιμος και μοιάζει έτοιμος να ιδιωτεύσει. Αμ,δε. Ο επίτιμος λίγες εβδομάδες μετά κάνει το πρώτο ιδιωτικό ταξίδι του: παίρνει το αεροσκάφος και αντί για τα Χανιά κατεβαίνει στο Ηράκλειο. Οι δημοσιογράφοι απόρησαν, ρώτησαν για το ταξίδι το οποίο και…αρμοδίως χαρακτηρίστηκε ʽιδιωτικόʼ.

-Θα έρθει εδώ και θα πάει στο Τοπλού για να ανάψει ένα κεράκι, είπε συνεργάτης του στον γράφοντα που επέμεινε να μάθει τι εξυπηρετεί ένα ταξίδι-αστραπή για ένα 75χρονο που ήταν τότε ο επίτιμος.

Κανένας δεν πίστεψε ότι θα ερχόταν με το αεροπλάνο στο Ηράκλειο, θα ταξίδευε 3,5 ώρες με το αυτοκίνητο για να πάει στο μοναστήρι του Τοπλού, να ανάψει το κερί και να προσευχηθεί και μετά πάλι πίσω…Αναγκαστήκαμε λοιπόν με ένα συνάδελφο να…παρακολουθήσουμε αυτό το…τάμα και πήγαμε στο κατόπι του. Η συνάντηση του επιτίμου με τον ηγούμενο κ.Φιλόθεο έγινε με κλειστές πόρτες και ποτέ δεν μάθαμε τι ειπώθηκε. Όταν είπαμε την ιδιότητά μας απλώς μας κάλεσαν μετά για…ψαράκι στον Κουρεμένο. Ήταν ένα κουραστικό, μονοήμερο ταξίδι το οποίο αποδείχθηκε άκρως εποικοδομητικό…

Σας διηγήθηκα αυτή την ιστορία για να δώσω μια αρχή της σχέσης με αυτή την περιβόητη υπόθεση του Τοπλού. Ήταν εκεί που μάθαμε για πρώτη φορά τι συμβαίνει με αυτή την περιβόητη επένδυση, μιλήσαμε με ανθρώπους που ήξεραν πρόσωπα και πράγματα. Και εκεί μάθαμε για τους Εγγλέζους που ήθελαν να πάρουν το έργο, τους Αυστριακούς που τη διεκδικούσαν και τι έγινε με τη διαδοχή στην Μητρόπολη μετά το ξαφνικό θάνατο του μακαριστού Φιλοθέου Βουζουνεράκη. Δεν είναι τυχαίο ότι χρειάστηκαν έξι μήνες για να βρεθεί διάδοχος του μακαριστού φιλοθέου. Αλλά αυτά θα τα αναλύσουμε αύριο.



Τα 26.000 στρέμματα



Η μονή Τοπλού ισχυρίστηκε διαχρονικά ότι είχε στην κατοχή της 26.000 στρέμματα που εκτείνονταν πριν και μετά το Μοναστήρι. Μέχρι εκεί που έπιανε το μάτι σου και ως το φοινικόδασος του Βάι. Σημείωση απαραίτητη: το Ελληνικό Δημόσιο το 1992 υπέγραψε την έγκριση μεταβίβασης της έκτασης αυτής των 26.000 στρεμμάτων στο Ίδρυμα Παναγία Ακρωτηριανή, με την υπογραφή του ιδρυτικού Διατάγματος από τους υπουργούς Γεωργίας, Πολιτισμού, Παιδείας και Οικονομικών, της τότε Κυβέρνησης. Προσέξτε τις ημερομηνίες. Έχουν την σημασία τους.

Ισχυρίστηκαν ότι ποτέ δεν αμφισβητήθηκαν αυτές οι εκτάσεις. Και όμως υπήρχε εκκρεμοδικία με το Δημόσιο που λύθηκε το 1999 από το Εφετείο στα Χανιά. Κρατήστε τις ημερομηνίες και τα δικαστήρια. Έχουν τη σημασία τους.

Το ίδρυμα είχε προκηρύξει ένα διαγωνισμό για ένα έργο που στις τότε τιμές του ξεπερνούσε τα 200 δις. δραχμές. Ίσως να μην υπήρχε ανάλογο πρότζεκτ σε ολοκληρη την χώρα. Στο διαγωνισμό συμμετείχαν Άγγλοι και Αυστριακοί. Οι μεν πρώτοι εμφανίζονταν ως μία εταιρεία φάντασμα, χωρίς έδρα, χωρίς αξιοπιστία, χωρίς εμπειρία. Τότε όλα είχαν αποδειχθεί με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα(ΝΕΑ, ΤΟΛΜΗ, ΠΑΤΡΙΣ) και ραδιοφωνικές εκπομπές όπου είχε αποδειχθεί πως στην έδρα της εταιρείας στο Λονδίνο απαντούσε ένα…φαξ. Αντιθέτως οι Αυστριακοί ήταν μια πολυεθνική εταιρεία που τότε εμφανιζόταν να απασχολεί 6000 εργαζόμενους, να έχει εργολαβίες στην ανατολική Ευρώπη. Το ίδρυμα πλειοψηφικά επέμεινε στους Εγγλέζους. Ακατανόητα και χωρίς επιχειρήματα. Δικηγόροι παραιτήθηκαν, μέλη έφυγαν, αλλά ένα αόρατο χέρι πάντα έβγαζε αποφάσεις και πράξεις υπέρ της μονής.

Στη συνέχεια υπήρξαν πολλές δικαστικές αποφάσεις οι οποίες αναγνώρισαν την ιδιοκτησία της Μονής, απέρριψαν αιτιάσεις του ανταγωνιστή της στο διεθνή διαγωνισμό σχετιζόμενες με το κύρος του εν λόγω διεθνούς διαγωνισμού ενώ η ποινική δίωξη κατά των αρμοδίων προσώπων του Υπουργείου Οικονομικών, τα οποία αποτελούσαν την Επιτροπή αξιολόγησης της προσφοράς της, του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος και εκπροσώπων της απορρίφθηκε με βούλευμα του Συμβουλίου Πρωτοδικών, το οποίο επικυρώθηκε με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών. Αυτά συνέβησαν. Όπως και η διένεξη με τη γενική γραμματεία Δασών που ξαφνικά εξαφανίστηκε ως δια μαγείας…

Όσοι για χρόνια έγραφαν και εξέφραζαν την αντιθεσή τους για τον τρόπο που προχωρούσε αυτή η επένδυση λοιδωρήθηκαν, έγιναν στόχος και της τοπικής κοινωνίας η οποία είχε παρασυρθεί από τον οίστρο της δήθεν ανάπτυξης και της ευημερίας της περιοχής.