Του Γιάννη Ζωράκη

Αγνωστες στο ευρύ κοινό, πτυχές της προσωπικότητας, της κοινωνικής δράσης, αλλά και του έργου του Δημήτριου Βικέλα, αναδείχθηκαν στο πλαίσιο του διήμερου συνεδρίου, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή και το Σάββατο στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου.

Το συνέδριο, που εντάχθηκε στις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των εκατό χρόνων από το θάνατο του σημαντικού για το Ηράκλειο ευεργέτη, χαρακτηρίστηκε από τους διοργανωτές του ως “κορυφαία εκδήλωση τιμής για τον Δημήτριο Βικέλα”.

Συμμετέχοντες σε αυτό ήταν διακεκριμένοι επιστήμονες, οι οποίοι παρουσίασαν ένα πλήρες περίγραμμα της ζωής, του έργου, αλλά και της προσωπικότητας του ανθρώπου που πρόσφερε στο Ηράκλειο.

Οι άνθρωποι των Γραμμάτων και του πνεύματος που παρακολούθησαν τις εργασίες του συνεδρίου, είχαν τη δυνατότητα νʼ ανακαλύψουν το εκσυγχρονιστικό όραμα του Βικέλα, τη διαρκή αναζήτηση του για πρόοδο σε όλα τα επίπεδα, το πολυδιάστατο του χαρακτήρα του.

Υπήρχε εκτενέστατη ενημέρωση ταυτόχρονα, για την υπέρμετρη αγάπη του Δημήτριου Βικέλα για την πατρίδα του, το πάθος του για τα ταξίδια και τον τρόπο που εκμεταλλεύονταν τις εμπειρίες από αυτά, προκειμένου να συμβάλει στην ανάπτυξη της χώρας του, κυρίως σε πνευματικό επίπεδο.

Εκτενείς αναφορές έγιναν επίσης στην προσφορά του Δημήτριου Βικέλα στην προσχολική αγωγή και την Παιδεία γενικότερα, στη σπουδαία δωρεά της προσωπικής βιβλιοθήκης του στο Ηράκλειο, στην ηθική και υλική συνδρομή του στις Κρητικές Επαναστάσεις του 1866 και 1897.

Οι ερευνητές αναφέρθηκαν τέλος, στην συμβολή του Δημήτριου Βικέλα στην αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων το 1896, καθώς και στο ιδιαίτερα πλούσιο μεταφραστικό έργο του.



Εισηγήσεις



Δώδεκα συνολικά εισηγήσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του συνεδρίου, σε τρεις ξεχωριστές θεματικές ενότητες. Η πρώτη θεματική ενότητα σχετίζονταν με τις “διαστάσεις του λογοτεχνικού έργου του Δημήτρη Βικέλα”.

Σʼ αυτή παρουσίασαν εισηγήσεις, ο καθηγητής τμήματος Φιλολογίας Αλέξης Πολίτης, η φιλόλογος Ζωή Χαραλάμπους, η διδάσκουσα του τμήματος Φιλολογίας Κέλη Δασκαλά και ο υποψήφιος διδάκτωρ Παναγιώτης Στάθης.

Στο πλαίσιο της πρώτης θεματικής ενότητας της Παρασκευής, παρουσιάστηκαν αναλύσεις των βιβλίων «Λουκής Λάρας» και «Παπα – Νάρκισσος» , ενώ αναλύθηκε παράλληλα η λειτουργία των προσωπικοτήτων στα διηγήματα του Βικέλα.

Κατά τη διάρκεια της πρωινής συνεδρίασης του Σαββάτου, όπου προήδρευσε ο κ. Μανώλης Αλεξάκης, παρουσιάστηκαν τέσσερις ακόμα εισηγήσεις. Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Βας. Γ. Μελά για την προσχολική αγωγή, κ. Βίκτωρ Μελάς, αναφέρθηκε στην προσφορά του Δημήτρη Βικέλα στην προσχολική αγωγή, στην προεδρεία του στο “ίδρυμα Βασίλειος Μελάς”, αλλά και στις σημαντικές δωρεές του στην Παιδεία.

Ο επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Κοινωνιολογίας πανεπιστημίου Κρήτης Γιάννης Ζαϊμάκης στην εισήγηση του αναφέρθηκε στην συμβολή του Βικέλα στην αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων το 1896. Ο προϊστάμενος της Βικελαίας Δημοτικής βιβλιοθήκης, Δημήτρης Σάββας μίλησε για την δωρεά της βιβλιοθήκης του Δημητρίου Βικέλα στο Ηράκλειο, ενώ αναφέρθηκε επίσης στην πορεία της Βικελαίας βιβλιοθήκης έτσι όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από δημοσιεύματα ηρακλειώτικων εφημερίδων της εποχής. Τον ρόλο του Βικέλα στις κριτικές επαναστάσεις του 1866 και 1897, καθώς και την υλική και ηθική προσφορά του σε αυτές, παρουσίασε ο υποψήφιος διδάκτωρ Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης.

Τέσσερις εισηγήσεις τέλος, παρουσιαστούν στο τρίτο σκέλος εισηγήσεων το Σάββατο, στο οποίο προήδρευσε η αναπληρώτρια καθηγήτρια του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Κατερίνα Κόπακα.

Ο καθηγητής Δημήτρης Τζιόβας αναφέρθηκε στο εκσυγχρονιστικό όραμα του Βικέλα. Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του τμήματος Φιλολογίας πανεπιστημίου Κρήτης παρουσίασε την εισήγηση «Βικέλας ο εκσυγχρονιστής». Ο κ. Βασίλης Σαμπατακάκης μίλησε για το ταξίδι του Δημήτριου Βικέλα στη Σουήδια, τις εμπειρίες που αποκόμισε από αυτό, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο μεγάλος ευεργέτης σχολίαζε τη διαφορετικότητα ανάμεσα στη χώρα του και το εξωτερικό.

Στο μεταφραστικό έργο του Δημήτριου Βικέλα αναφέρθηκε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ρώμης, Κριστιάνο Λουτσιάνι τέλος, ο οποίος παρουσίασε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εισήγηση σε άπταιστα Ελληνικά.



Εκδόσεις



Στον νέο τόμο του περιοδικού “Παλίμψηστον” το οποίο κυκλοφορεί η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη σε συνεργασία με το δήμο Ηρακλείου, αναμένεται να δημοσιευτούν οι εισηγήσεις του διήμερου συνεδρίου προς τιμήν του Δημήτριου Βικέλα. Στόχος των διοργανωτών του συνεδρίου, είναι μέσω αυτών των εκδόσεων να υπάρξει μια ολοκληρωμένη, γραπτή αποτύπωση του έργου του Δημήτριου Βικέλα, ώστε οποιοσδήποτε το επιθυμεί, να έχει πρόσβαση και κατά συνέπεια γνώση, σε μια δέσμη κειμένων και εισηγήσεων που αποτυπώνουν την πλήρη διάσταση προσφοράς του μεγάλου ευεργέτη της πόλης.

Πρέπει να τονιστεί πως η έκδοση αυτή, θα έρθει να προστεθεί στην πρωτότυπη έκδοση επιστολών που αντάλλασσε ο Βικέλας με τον Χατζηδάκη, η οποία έχει ήδη τυπωθεί με επιμέλεια του κ. Θεοχάρη Δετοράκη.

Απήχηση

Μεγάλη ήταν η ικανοποίηση, από την προσέλευση του κοινού, στο πλαίσιο του διήμερου συνεδρίου προς τιμή του ευεργέτη του Ηρακλείου, Δημήτριου Βικέλα. Αρκετός κόσμος των Γραμμάτων και του πνεύματος παραβρέθηκε στις εργασίες του συνεδρίου, ενώ υπήρξαν πολλοί, που αν και δεν είχαν λάβει γνώση για το συνέδριο, επισκεπτόμενοι την Βασιλική του Αγίου Μάρκου, παρέμειναν προκειμένου να παρακολουθήσουν κάποιες από τις εισηγήσεις.