Της Κατερίνας Μυλωνά

Πιο επίκαιρο παρά ποτέ είναι το θέμα της παραπαιδείας που πραγματεύεται ο Αριστοφάνης στην κωμωδία «Νεφέλες» που παρουσιάζουν σήμερα στις 9.30 το βράδυ στο κηποθέατρο «Ν. Καζαντζάκης» η Αττική Σκηνή και το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης. Ο μεγάλος κωμικός σατιρίζει αμείλικτα τις νέες μεταμοντέρνες ιδέες και τα νέα εκπαιδευτικά συστήματα που έχουν εισάγει ο Σωκράτης και οι σοφιστές.

Το Στρεψιάδη, που αναγκάστηκε να φύγει από το χωριό του και να κλειστεί στα τείχη της Αθήνας λόγω πολέμων με τους Σπαρτιάτες και αποφασίζει να στείλει τον γιο του Φειδιπίδη στο φροντιστήριο του Σωκράτη για να μάθει τον άδικο(κυρίως) λόγο και τον δίκαιο λόγο, για να μπορεί να δικαιώνεται στις δίκες και να γλιτώνει από τα διάφορα δανεικά κι αγύριστα, υποδύεται ο Τάσος Χαλκιάς.

Όπως αναφέρει στη συνέντευξη που ο πρωταγωνιστής της παράστασης παραχώρησε στην «Π», η σημερινή εποχή θα έδινε μπόλικο υλικό για τη σάτιρα του Αριστοφάνη, ο οποίος, παρά την επιρροή που ασκεί η τηλεόραση, θα επέλεγε και πάλι το θέατρο για να περάσει τα κλασικά μηνύματά του.

Η συνέντευξη που ο Τ. Χαλκιάς παραχώρησε στην «Π» έχει ως εξής:

Πείτε μας δυο λόγια για την παράσταση που ανεβάζετε σήμερα στο Ηράκλειο

«Στο Ηράκλειο θα είμαστε με τις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη. Η παράσταση κινείται στο πλαίσιο μιας πολύ μεγάλη περιοδείας σε ολόκληρη την Ελλάδα σε παραγωγή της Αττικής Σκηνής και του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, είναι δυο θεατρικοί οργανισμοί που τα τελευταία χρόνια έχουν δώσει πάρα πολύ καλά δείγματα σημαντικής δουλειάς και προσφοράς πάνω στο αρχαία δράμα και ιδιαίτερα στην αττική κωμωδία. Με την ίδια αγάπη και σεβασμό σε κείμενα που μετάφρασε από τον Αριστοφάνη για μας ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, δίνοντάς μας τις Νεφέλες πολύ πιο ανάγλυφες στη σημερινή εποχή και με μία γλώσσα, η οποία μιλιέται στο στόμα των ηθοποιών με ιδιαίτερα καλή διάθεση, με την έννοια ότι και ο Γεωργουσόπουλος δεν είναι απλώς ένας λόγιος του θεάτρου αλλά και ένας πρακτικός του θεάτρου, υπήρξε μαθητής του Ροντήρη και άρα λοιπόν γνωρίζει και την πρακτική του ηθοποιού. Έτσι, είμαστε τυχεροί να έχουμε στο στόμα μας το κείμενο του Γεωργουσόπουλου από το πολύ σημαντικό αυτό έργο, τις Νεφέλες του πρόγονου, Αριστοφάνη.

Με μεγάλη μου χαρά βρίσκομαι για ακόμα μια φορά στο Ηράκλειο, ευτυχώς η τύχη με έχει βοηθήσει και το τελευταία καιρό, δέκα χρόνια σχεδόν ανελλιπώς, κατεβαίνω στην Κρήτη, αν όχι με Αριστοφάνη με κάποια άλλη καλή παράσταση και για μένα είναι πολύ σημαντικό.

Το θίασο αποτελούν οι συνάδελφοι πολύ σημαντικοί με εμπειρία πάνω στον Αριστοφάνη, ο Τάσος Παλαντζίδης, Ηλίας Λογοθέτης, Θωμάς Παλιούρας, Μαρία Ζαχαρή αλλά και ένας νέος συνάδελφος, ο Γιώργος Σειταρίδης που υποδύεται το γιο μου, το Φειδιππίδη. Εγώ κάνω το Στρεψιάδη μέσα στο έργο, τον πατέρα που απεγνωσμένα ζητά μια λύση για τα προβλήματα του παιδιού του και του σπιτιού του. Οι Νεφέλες πραγματεύονται το θέμα της παιδείας και παραπαιδείας και μάλιστα της παιδείας μέσα από την κερδοσκοπία που υπάρχει, για κάποιους που χειρίζονται με πονηρό τρόπο τα θέματα της παιδείας για να πλουτίσουν εις βάρος των γονιών που αγωνιούν για το μέλλον των παιδιών τους. Τι πιο επίκαιρο θέμα, πόσο πιο διαχρονικός να είναι ο Αριστοφάνης με βάση τη θεματολογία του από αυτό το ζήτημα. Είναι μαζί μας, επίσης, και δέκα νεώτεροι συνάδελφοι, πολύ σημαντικά και ταλαντούχα παιδιά. Η σκηνοθεσία ανήκει στο Θανάση Θεολόγη, ιδρυτικό στέλεχος της Αττικής σκηνής η μουσική είναι του Γιούρι Στούπελ, τα σκηνικά και τα κουστούμια του Αντώνη Χαλκιά και οι χορογραφίες του Πέτρου Γάλλια… όλοι οι συντελεστές εγγυώνται μια σημαντική δουλειά και η δική μας φροντίδα και αγάπη με την οποία έγινε η παράσταση νομίζω ότι είναι ικανές, συν το σημαντικό έργο του Αριστοφάνη αυτού του σπουδαίου προγόνου, για να φέρει τους θεατρόφιλους του Ηρακλείου στο θέατρο και να ζήσουμε μαζί μια πολύ όμορφη θεατρική βραδιά».

Τι θεωρείτε ότι θα σατίριζε ο Αριστοφάνης, αν ζούσε σήμερα;

«Μέσα στο έργο του Αριστοφάνη, έτσι κι αλλιώς, η κληρονομιά του μας έχει αφήσει μια πολύ έντονη σάτιρα στην οποιαδήποτε μορφής εξουσία και όταν λέω εξουσία εννοώ από την έννοια της εξουσίας, την ιδεολογία του να εξουσιάζει κανείς κάποιον άλλο, μέχρι τους ίδιους τους εξουσιαστές όποιοι κι αν είναι αυτοί, σε όποιο χρώμα και κόμμα ανήκουν. Μιλάμε για το σήμερα αλλά και το τότε, μην ξεχνάμε ότι η σημερινή δημοκρατία, την οποία εμείς απολαμβάνουμε, κάπου εδραιώθηκε εκείνη την εποχή στα χρόνια του Περικλή, όπου όλοι οι μεγάλοι πρόγονοί μας έγραψαν, έδρασαν και ενεργοποιήθηκαν. Η εξουσία, λοιπόν, είναι ένα βασικό στοιχείο που και τότε και σήμερα πιστεύω ότι θα σατίριζε, μάλιστα με μπόλικο περιεχόμενο. Από κει και πέρα τα κακώς κείμενα της κοινωνίας σε επίπεδο είτε προσωπικοτήτων είτε συμβάντων που μπορεί γενικότερα να αφορούν την κοινωνία, σίγουρα θα ήταν στοιχεία και αντικείμενο της σάτιρας του, νομίζω δηλαδή πως και σήμερα αν ζούσε θα είχε πάρα πολλή δουλειά».

Πιστεύετε πως θα επέλεγε το θέατρο ή την τηλεόραση για τη σάτιρά του;

«Σαν ένα γνήσιο τέκνο της γραφής που είναι, σίγουρα θα επέλεγε το θέατρο, διότι όταν ένας άνθρωπος γράφει με κάποια ιδεολογία, και ο Αριστοφάνης γράφει με κάποια ιδεολογία και έχει αναφερθεί σε πράγματα που έχουν οικουμενική αξία και όχι σε κείμενα της τηλεόρασης, τα οποία έχουν και καλά μια επικαιρική διάσταση και σήμερα υπάρχουν και αύριο δεν υπάρχουν. Τα κείμενα της τηλεόρασης δεν εμπεριέχουν καμία κλασικότητα, τίποτα το οποίο θα τα κρατήσει και διατηρήσει ακόμα και την επόμενη μέρα, είναι για μια μέρα και την επόμενη είναι τζούφια, δεν υπάρχουν, άρα λοιπόν ο Αριστοφάνης θα έγραφε για το θέατρο αυτό είναι βέβαιο».

Ακούγεστε σα να μην έχετε και την καλύτερη γνώμη για την τηλεόραση, δε βρίσκετε ότι έχει κάποια ποιότητα

«Και βέβαια δεν την έχω, γιατί να την έχω, επειδή δουλεύω στην τηλεόραση, δεν είμαστε καλά… αυτό το ζήτημα της ποιότητας και μη είναι σα να είναι μασημένη καραμέλα και τσίχλα, η οποία δεν έχει κανένα νόημα πια.

Ποιότητα υπάρχει στον άνθρωπο και βγαίνει από μέσα του, αν αυτός τη διαθέτει, αν λοιπόν κάποιος είτε καλλιτέχνης είναι είτε δικηγόρος, πολιτικός, εργάτης, ο,τι και να κάνει το κάνει με ποιότητα, αγάπη για την πίστη και προσφορά, είναι σίγουρο ότι από κει και πέρα αυτό που κάνει έχει ποιότητα. Ποιότητα μπορεί να έχει η ελληνική τηλεόραση σε όλα τα επίπεδα, δε σημαίνει ότι επιτελεί το σκοπό της από τη στιγμή που είναι στα χέρια ανθρώπων επιχειρηματικών, οι οποίοι κερδοσκοπούν μέσα από αυτή, είναι πάρα πολύ απλό».

Θεωρείτε πως η κωμωδία είναι ο καλύτερος τρόπος για να θίξεις καταστάσεις

«Είναι πιο εύπεπτα τα μηνύματα, με την έννοια ότι ο κόσμος μπορεί να δέχεται μηνύματα αλλά ταυτόχρονα να διασκεδάζει κιόλας. Οπωσδήποτε αυτό είναι κάτι που τον βολεύει, του ταιριάζει περισσότερο ακόμα και από το να προβληματιστεί ιδιαίτερα απλά και μόνο μέσα από μια σειρά ιδιαίτερης ποιότητας ή μέσα από ένα έργο».

Γιατί προτιμάτε τα κωμικά έργα, τουλάχιστον στην τηλεόραση;

«Δεν προτιμάω τίποτα, οτιδήποτε έρθει μπροστά μου και μου αρέσει το επιλέγω, αν δεν έχω άλλες επιλογές προτιμώ την κωμωδία. Αλλωστε η ζωή μου η τηλεοπτική είναι μόλις 19 ετών ενώ η θεατρική 36 ετών, δεν είμαι άνθρωπος της τηλεόρασης, εγώ γεννήθηκα στο θέατρο».

Διαπιστώνετε πως είναι ανεπτυγμένος ο θεσμός των ΔΗΠΕΘΕ;

«Καθόλου, περνάει ιδιαίτερα χρόνια φτώχειας κι αν η πολιτεία θέλει πραγματικά και σοβαρά να διατηρήσει το θεσμό των ΔΗΠΕΘΕ, τα οποία είναι πολύ σημαντικοί χώροι καλλιτεχνίας και μάλιστα στην περιφέρεια που επιτελούν και προσφέρουν σημαντικό έργο, έτσι τουλάχιστον πιστεύω εγώ και με όσα έχω συνεργαστεί μέχρι στιγμής αυτά τα συμπεράσματα έχω βγάλει, μπορεί να υπάρχουν και κάποια ΔΗΠΕΘΕ στα οποία να είναι άνθρωποι μη ικανοί και ίσως δεν μπορούν να προσφέρουν, δε φταίει ο θεσμός για κάτι είναι βέβαιο ότι φταίνε οι άνθρωποι, όπως πιστεύω και για τα ατυχήματα στο δρόμο δε φταίνε τα αυτοκίνητα αλλά οι άνθρωποι, οπότε το κράτος πρέπει το θεσμό να φροντίσει ιδιαίτερα αν θέλει να τον διατηρήσει και πρέπει αν έχει τη παραμικρή πολιτισμική εύνοια για αυτό τον τόπο».

Το κοινό της περιφέρειας διαπιστώνετε ότι είναι πιο θερμό;

«Είναι πιο διψασμένο γιατί δεν έχει την ευχέρεια αλλά και την πλουραλιστική διάσταση που έχει το θέατρο και οποιαδήποτε άλλη πολιτιστική εκδήλωση στην Αθήνα και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Άρα για μας είναι και πιο αδηφάγο προκειμένου να μας φάει και να μας χορτάσει, αυτό είναι κάτι που σα καλλιτέχνες μας αρέσει, έτσι προσωπικά αρέσκομαι να πηγαίνω στην περιφέρεια και να δείχνω μέσα από θεατρικές παραστάσεις ότι το θέατρο μας καλεί, είναι εδώ ζωντανό να το χαρούμε να το απολαμβάνουμε και να ζούμε μαζί με αυτό».

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

«Προτιμώ και επιμένω ακόμα να μην κάνω σχέδια αλλά να ονειρεύομαι».