Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Αν δεν υπήρξαν τραυματισμοί ή θύματα στη μεγάλη φωτιά που έσπειρε τον πανικό προχθές το μεσημέρι στην «καρδιά» της Χερσονήσου, αυτό οφείλεται στην τύχη και μόνο. Το ερώτημα ωστόσο που τίθεται είναι έως πότε αυτή η θεία τύχη θα …προστατεύει από τραγωδίες περιοχές που ενώ «ασφυκτιούν» πληθυσμιακά και πολεοδομικά, δεν διαθέτουν ούτε καν τις στοιχειώδεις υποδομές πυροπροστασίας και στερούνται παντελώς σχεδιασμών επιχειρησιακής δράσης για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

Αλυσιδωτές ήταν οι αδυναμίες που καταγράφηκαν καθʼ όλη τη διάρκεια της καταστροφικής φωτιάς, καθιστώντας εγκληματικά «ευάλωτη» από άποψη πυροπροστασίας μία από τις πλέον τουριστικές περιοχές της Ελλάδος. Δυστυχώς η ανυπαρξία υποδομών και σχεδιασμού δεν χαρακτηρίζουν μόνο την περιοχή της Χερσονήσου αλλά και τα Μάλια και το κέντρο της πόλης του Ηρακλείου και δεκάδες άλλες περιοχές του νομού που συγκεντρώνουν ανάλογα χαρακτηριστικά.

Όπως καταγγέλλεται τρεις ήταν οι βασικότεροι παράγοντες που συνέβαλαν στο να πάρει φοβερές διαστάσεις μία μικρή φωτιά, να καταστρέψει καταστήματα και διαμερίσματα, να κινδυνεύσουν ανθρώπινες ζωές, να προκαλέσει τον τρόμο και τον πανικό σε ντόπιους και τουρίστες:

1ον Δεν υπήρχε δυνατότητα πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων στην πίσω πλευρά του φλεγόμενου οικήματος, όπου μαινόταν η κύρια εστία της φωτιάς. Το δρομάκι που υπάρχει στο σημείο είναι αρκετά στενό ενώ στην άκρη υπάρχει «φυτεμένος» ένας στύλος της ΔΕΗ.

2ον Οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι τις τελευταίες τρεις ημέρες δεν είχαν νερό στο συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο. Επιπλέον καταγγέλλεται ότι δεν υπάρχουν πυροσβεστικοί κρουνοί στο κέντρο της Χερσονήσου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τόσο οι ιδιώτες που ανέλαβαν δράση στην αρχή όσο και τα πυροσβεστικά οχήματα στην πορεία να χάσουν πολύτιμο χρόνο αφού οι μάνικες είχαν …στερέψει. Έτσι υποχρεώνονταν να διανύσουν περίπου μισό χιλιόμετρο για τον ανεφοδιασμό των οχημάτων, από τους κρουνούς στις πύλες εισόδου της Χερσονήσου.

3ον Οι μικρές παρανομίες , όπως τις χαρακτήρισε και η νομάρχης Ηρακλείου Βαγγελιώ Σχοιναράκη, που δυσχέραναν σημαντικά το ήδη δύσκολο έργο της Πυροσβεστικής Yπηρεσίας. Καταστήματα χωρίς άδειες πυρασφάλειας που «τιγκάρουν» με εμπορεύματα τους εσωτερικούς χώρους, αποκλείοντας κάθε δυνατή επιχειρησιακή προσέγγιση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Yπηρεσία οι ζημιές που προκλήθηκαν ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο ευρώ. Ολοσχερώς καταστράφηκε ένα κατάστημα με ρούχα και η αποθήκη με το εμπόρευμα, ένα φαρμακείο, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστησαν δύο διαμερίσματα που βρίσκονταν στον πρώτο όροφο του κτιρίου, στο ισόγειο του οποίου λειτουργούσε το κατάστημα με τα ρούχα.



Το χρονικό της φωτιάς



Η φωτιά εκδηλώθηκε στις 4.30 το μεσημέρι, σε εμπορικό κατάστημα με ρούχα, με πρόσοψη στον κεντρικό δρόμο της Χερσονήσου. Σύμφωνα με το διοικητή της Πυροσβεστικής Yπηρεσίας Ηρακλείου Φώτη Κατσούλα ο εμπορικός χώρος του καταστήματος ήταν μόλις 40 τ.μ., ωστόσο η κύρια εστία της φωτιάς βρισκόταν πίσω στην αποθήκη, εκτάσεως 250 τ.μ.

Δυστυχώς όμως οι πυροσβέστες δεν είχαν καμία πρόσβαση στην πίσω πλευρά καθώς δεν μπορούσε να προσεγγίσει κανένα πυροσβεστικό όχημα λόγω της στενότητας του παράπλευρου δρόμου και του στύλου που υπήρχε, από την άλλη ανέφικτη ήταν και η πρόσβαση από την κεντρική είσοδο.

Σύμφωνα με τον κ. Κατσούλα, τα εμπορεύματα στο κατάστημα έφθαναν μέχρι την οροφή, ενώ ο μικρός διάδρομος που οδηγούσε στην αποθήκη, είχε επίσης καταληφθεί κατά το ήμισι. «Δεν μπορούσαμε να προσεγγίσουμε λόγω των πυκνών καπνών που προκαλούν όλα αυτά τα συνθετικά. Από την πίσω πλευρά ήταν αδύνατον να προσεγγίσουμε λόγω αντικειμενικών δυσκολιών, έτσι αναγκαστήκαμε να κάνουμε εγκατάσταση».

Είναι τραγικό ότι η είσοδος των διαμερισμάτων στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτηρίου περνούσε μέσα από το φλεγόμενο κατάστημα με αποτέλεσμα όπως ανέφερε ο κ. Κατσούλας το κλιμακοστάσιο να λειτουργήσει ως «καμινάδα» και οι φλόγες και οι καπνοί να μεταφερθούν στους επάνω ορόφους. Έτσι στήθηκε επιχείρηση για τον απεγκλωβισμό των ενοίκων.

Αρχικά στον τόπο του συμβάντος κατέφθασε ένα μικρό πυροσβεστικό όχημα από το κλιμάκιο της Χερσονήσου. Την ίδια ώρα σήμανε συναγερμός στους ντόπιους που κινητοποιήθηκαν άμεσα. Ένοικοι γειτονικών σπιτιών αλλά και εργαζόμενοι παρακείμενων καταστημάτων έτρεχαν πανικόβλητοι για να βοηθήσουν στην κατάσβεση της φωτιάς. Η ευαισθητοποίηση των πολιτών ήταν συγκλονιστική. Η αγωνία κορυφώθηκε όταν οι πολίτες συνειδητοποίησαν ότι δεν υπήρχε νερό. Όπως κατήγγειλαν στην «Π» είχαν να δουν νερό στις βρύσες τους τις τελευταίες τρεις ημέρες. Με την απόγνωση ζωγραφισμένη στα πρόσωπα τους έτρεχαν να βρουν πυροσβεστήρες από εμπορικά καταστήματα και σπίτια. Άλλοι πάλι σκαρφάλωναν στις ταράτσες των σπιτιών τους και με δικά τους λάστιχα έριχναν νερό από τα ντεπόζιτα τους. Όμως τα μέσα ήταν πενιχρά. Δεν υπήρχε πίεση και οι φλόγες δυνάμωναν.

Το σκηνικό του τρόμου παρακολουθούσαν χιλιάδες τουρίστες. Άλλοι έτρεχαν από τις παραλίες και άλλοι κρέμονταν στα μπαλκόνια των ξενοδοχείων τους. Κάποιοι απαθανάτιζαν την επιχείρηση με τα κινητά τους τηλέφωνα ή με βιντεοκάμερες. Την αγωνιώδη επιχείρηση κατέγραψε καρέ-καρέ τηλεοπτικό συνεργείο που «τροφοδοτεί» με υλικό Βρετανικά ΜΜΕ.



Κινδύνευσαν άνθρωποι



Μέσα στο γενικότερο πανικό, τα κλάματα ενός μικρού κοριτσιού προκάλεσαν ανατριχίλα στους περίοικους που άρχισαν να φωνάζουν «το παιδί, το παιδί». Το κοριτσάκι βρισκόταν τρομοκρατημένο στο μπαλκόνι του τρίτου ορόφου πολυκατοικίας που απειλούνταν από τις φλόγες. Το παιδί έκλαιγε και ζητούσε βοήθεια. Γείτονες φώναζαν ότι το κοριτσάκι βρισκόταν μόνο στο σπίτι με το μικρότερο αδερφάκι του και έτρεξαν έντρομοι να τα απομακρύνουν από το διαμέρισμα. Την ίδια ώρα περίοικοι απομάκρυναν από μία παλιά μονοκατοικία, δίπλα στη φλεγόμενη αποθήκη μία ηλικιωμένη που δεν είχε πάρει είδηση τη φωτιά.

Η κατάσταση χειροτέρεψε δραματικά όταν η φωτιά επεκτάθηκε σε παρακείμενο φαρμακείο, το οποίο αρχικά έδειχνε να μην κινδυνεύει. Εκεί τα πράγματα ζόρισαν επικίνδυνα λόγω των εύφλεκτων και τοξικών ουσιών. «Ένα φαρμακείο είναι χημείο» σχολίασε ο κ. Κατσούλας. Πυκνοί καπνοί «έπνιξαν» ολόκληρη την Χερσόνησο. Η ορατότητα ήταν ανύπαρκτη και οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να αναπνεύσουν, με τα μάτια τους να τρέχουν από τα δάκρυα. Ακόμα και οι αστυνομικοί που βρίσκονταν εκεί για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας, αντιμετώπισαν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα. Η περιοχή έμοιαζε σαν να είχε «βομβαρδιστεί» από μεγάλες ποσότητες χημικών και δακρυγόνων. Την ίδια ώρα ακούγονταν αλλεπάλληλες εκρήξεις.

Η επιχείρηση κατάσβεσης ήταν πλέον εξαιρετικά δύσκολη. Πυροσβεστικά οχήματα έτρεχαν σαν τρελά για τον ανεφοδιασμό τους με νερό. Το μοναδικό επιτρεπόμενο σημείο ανεφοδιασμού απείχε περίπου μισό χιλιόμετρο, στην ανατολική πλευρά της Χερσονήσου.

Οι πυροσβέστες κατέβαλαν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να διασώσουν το φαρμακείο, όμως η μάχη ήταν άνιση. Η ιδιοκτήτρια βλέποντας τους κόπους μιας ζωής να καταστρέφονται, κατέρρευσε.

Να σημειωθεί ότι αρκετοί κάτοικοι κατήγγειλαν την ανυπαρξία κρουνών σε όλο το μήκος του κεντρικού δρόμου της Χερσονήσου, υποστηρίζοντας ότι παλαιότερα υπήρχαν και ήταν συνδεδεμένοι με τις εγκαταστάσεις του Βιολογικού Καθαρισμού.

Σύμφωνα με αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, αν τα συγκεκριμένα καταστήματα δεν είχαν είσοδο από το κεντρικό δρόμο της Χερσονήσου, τα πράγματα θα ήταν ανεξέλεγκτα και οι απώλειες τραγικές. «Φανταστείτε να έπιανε φωτιά σε κάποια ταβέρνα από τις εκατοντάδες που λειτουργούν μέσα στα στενάκια της Χερσονήσου.

Οποιαδήποτε πρόσβαση θα ήταν ανέφικτη. Εκεί πλέον μόνο ο Θεός θα μπορούσε να βοηθήσει» σχολίασε στην «Π» αξιωματικός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.