Τα γενικά συμπεράσματα από τις μετρήσεις του τηλεμετρικού δικτύου, όπως αναλύονται στην παρούσα έκθεση, είναι ότι οι προσχωματικοί υδροφορείς εμφανίζουν υπερεκμετάλλευση (μικρότερη υδροστατική στάθμη στην Ανατολική και Δυτική Μεσαρά κατά 15 περίπου μέτρα σε σχέση με το έτος 2005). Η φετινή αναπλήρωσή τους, λόγω των βροχοπτώσεων, αλλά και των χιονοπτώσεων που σημειώθηκαν, είναι σχετικά καλή σε σχέση με την πτώση στάθμης που είχε παρατηρηθεί κατά την καλοκαιρινή περίοδο του περσινού υδρολογικού έτους (της τάξης του 75% για την Ανατολική Μεσαρά, ενώ για τη Δυτική Μεσαρά κυμαίνεται από 100% στη λεκάνη Τυμπακίου έως 20% για τη λεκάνη Μοιρών).

Οι υδροφορείς των καρστικών συστημάτων εμφανίζουν πολύ καλή αναπλήρωση σε σχέση με το περσινό υδρολογικό έτος. Σε αυτό βοήθησαν οι χιονοπτώσεις που σημειώθηκαν τη φετινή χρονιά.

Σύμφωνα με την αρ. 145/22-1-2008 απόφαση του γενικού γραμματέα Περιφέρειας Κρήτης, ανεστάλη η κατάθεση αιτήσεων στην υπηρεσία μας, για την εκτέλεση νέων έργων υδροληψίας στην περιοχή της Μεσαράς (Δήμοι Αστερουσίων, Κόφινα, Γόρτυνας, Μοιρών και Τυμπακίου).

Ακόμα, με βάση τα παραπάνω, οι προτάσεις μας προς τους ΟΤΑ, ΤΟΕΒ, συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών και τους ιδιώτες, για τη θερινή περίοδο που διανύουμε, επικεντρώνονται στα εξής:

1) Την επιλογή της στάγδην άρδευσης ως του πιο κατάλληλου συστήματος για την εξοικονόμηση νερού.

2) Την άρδευση τις νυκτερινές ώρες ή νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα για την αποφυγή μεγάλης εξάτμισης καθώς και όταν η ένταση του ανέμου δεν είναι μεγάλη.

3) Την προσαρμογή της άρδευσης (διάρκεια ποτίσματος-επανάληψη) στις εδαφικές συνθήκες, μετά από οδηγίες των τοπικών γεωπόνων.

4) Την τοποθέτηση υδρομέτρων για τον έλεγχο της ποσότητας του νερού που χρησιμοποιείται στην άρδευση.

5) Τον τακτικό έλεγχο και συντήρηση τόσο των δικτύων μεταφοράς, όσο και των δικτύων διανομής, προς αποφυγή διαρροών που οδηγούν σε άσκοπη κατανάλωση νερού.

6) Την προσαρμογή της άρδευσης στη διαθέσιμη ποσότητα νερού.

7) Τον περιορισμό κατά το δυνατόν των υδροβόρων καλλιεργειών.

8) Την αποτροπή της υπεράντλησης σε όλες τις περιοχές και κατά μείζονα λόγο σε αυτές που παρουσιάζουν έντονο πρόβλημα, προς αποφυγή της δραματικής πτώσης της στάθμης και της επιδείνωσης της υφαλμύρωσης των παράκτιων υδροφορέων.

9) Τη διαφύλαξη πάση θυσία της ποσότητας και της ποιότητας του νερού ύδρευσης.

10) Την εφαρμογή κατάλληλης τιμολογιακής πολιτικής για την αποτροπή της σπατάλης του νερού.

Γενικότερα, η εκπόνηση των διαχειριστικών σχεδίων για κάθε λεκάνη απορροής που προωθείται από την Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων του ΥΠΕΧΩΔΕ, η συμπλήρωση του δικτύου παρακολούθησης των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων της Κρήτης, αλλά και η προώθηση και η επίσπευση κατασκευής σημαντικών έργων υποδομής, όπως τα φράγματα Αποσελέμη, Πλακιώτισσας, Αρχανών, Αμιρών-Αγ. Βασιλείου, Καλαμίου κ.α., η κατασκευή των δικτύων του φράγματος Φανερωμένης, η εκτροπή του Πλατύ, η κατασκευή φράγματος εκτροπής για τον εμπλουτισμό των υδατικών αποθεμάτων της περιοχής της Ιεράπετρας από τη γειτονική υδρολογική λεκάνη του Μύρτου, η κατασκευή λιμνοδεξαμενής στην περιοχή Παλαιόχωρας-Κουντούρας, ο εμπλουτισμός των υδροφορέων της Μεσαράς, της Εμπάρου, της Βιάννου, του Μακρύ Γιαλού κ.α., αποτελούν μέτρα που θα συντελέσουν στην ορθή διαχείριση των υδατικών πόρων του νησιού.

Ακόμα, απαιτείται ο έλεγχος των δικτύων ύδρευσης εντός των πόλεων για τον έλεγχο των απωλειών, ενώ είναι σκόπιμο να προχωρήσει η περαιτέρω επεξεργασία της εκροής των βιολογικών καθαρισμών, ειδικά στις μεγάλες πόλεις (π.χ. Ηρακλείου, Ιεράπετρας, Αγ. Νικολάου κλπ) μετά από τριτοβάθμια επεξεργασία και να δρομολογηθούν τα έργα αξιοποίησης των νερών αυτών για άρδευση περιοχών (π.χ. Φοινικιάς κ.α.) ή για εμπλουτισμό υδροφορέων μετά από κατάλληλους ελέγχους και προϋποθέσεις.

Ειδικά, για τα νερά της πηγής του Αλμυρού Ηρακλείου, θα πρέπει να ξεκινήσει η διαδικασία που θα περιλαμβάνει τη συγκέντρωση των υπαρχουσών μελετών, την αξιολόγησή τους από ειδικούς επιστήμονες, την τεκμηρίωση της επιλεχθείσας μεθόδου με πιθανές συμπληρωματικές έρευνες αν χρειαστούν, ώστε να βγουν τα κατάλληλα συμπεράσματα για την περαιτέρω αξιοποίησή τους.

Τέλος, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των σημειακών και διάχυτων πηγών ρύπανσης των επιφανειακών και υπόγειων νερών (π.χ. ανεξέλεγκτοι χώροι διάθεσης απορριμμάτων, απόβλητα ελαιουργείων κ.α.).

Παρακαλούμε για κάθε επιπρόσθετη πληροφορία ή διευκρίνιση να απευθύνεστε στην υπηρεσία μας (τηλ. 2810 278-623, -624, -625, -607).

Δρ. Ηρακλής Μπουλουκάκης