Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Ντόμινο αρνητικών εξελίξεων για το σύνολο της οικονομίας της Κρήτης και γενικότερα της Ελλάδας σηματοδοτεί η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στις τράπεζες. Η κατανάλωση μειώνεται, τα εγχώρια προϊόντα αλλά και τα εισαγόμενα πλήττονται και η ανεργία αυξάνεται, κάτι το οποίο ήδη αρχίζει να βιώνει βασανιστικά η οικονομία της Κρήτης, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος και δημοτικό σύμβουλο Ηρακλείου Στρατή Δαγκωνάκη. Η αγωνία της εξυπηρέτησης των διαφόρων μορφών δανείων συμπεριλαμβανομένων και των πιστωτικών καρτών έχει δημιουργήσει ασφυξία στην αγορά με αλυσιδωτές επιπτώσεις στο σύνολο της οικονομίας, υπογραμμίζει ο κ. Δαγκωνάκης μιλώντας σήμερα στην «Π» και προβλέπει ότι θα υπάρξουν κοινωνικές ανακατατάξεις και κατά συνέπεια αναταραχές, εάν αυτή η πορεία δεν αντιστραφεί. «Όπως φαίνεται θα υπάρξουν κοινωνικές αναταραχές. Κάποια στιγμή το ποτήρι θα ξεχειλίσει με απρόβλεπτες συνέπειες» επισημαίνει ο κ. Δαγκωνάκης. Όπως και χθες έγραψε η «Π» όλοι, μα όλοι, οι κλάδοι των επιχειρήσεων, πλην των τραπεζών, αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα: Από τον πρωτογενή τομέα όπου τα προϊόντα πωλούνται σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές (π.χ. ελαιόλαδο), το δευτερογενή με τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των επιταγών το 50% των οποίων είναι ακάλυπτες, τον τριτογενή όπως τα ξενοδοχεία να αντιμετωπίζουν πρωτοφανή κρίση. Στοιχείο που υποδηλώνει την κρίση είναι ο αριθμός των ρεπό που παίρνουν οι εργαζόμενοι σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Υπάρχουν ξενοδοχεία που δίνουν 10 και 15 ρεπό το …μήνα και ξενοδοχοϋπάλληλοι αντιμετωπίζουν άμεσο πρόβλημα επιβίωσης. Ακόμα και τα φροντιστήρια που λειτουργούν σε «πλούσιες» περιοχές όπως τα βόρεια παράλια, αντιμετωπίζουν πρόβλημα πληρωμής από άλλοτε συνεπέστατους γονείς. Πολλοί είναι οι επιχειρηματίες που αντιμετωπίζουν σαν «όνειρο θερινής νυκτός» να υπάρξει κάποιος να αγοράσει τις επιχειρήσεις τους για να ησυχάσουν όπως λένε αλλά και οι ιδιοκτήτες αγροτικών εκμεταλλεύσεων (π.χ. 500 στρέμματα ελιές) που εκλιπαρούν να τις πουλήσουν!



Τα πιο δυσάρεστα βιώματα



Η ανάλυση των αριθμητικών στοιχείων βγάζει στην επιφάνεια την τραγωδία που βιώνουν πολλοί νέοι επιχειρηματίες και πολλά νέα ζευγάρια:

- Το 80% των επιχειρήσεων που ανοίγουν, μέσα σε επτά χρόνια κλείνουν, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Συνομοσπονδίας και οι νέοι που ξεκίνησαν με πολλά όνειρα και επιδιώξεις μπαίνουν σε ένα απίστευτο κυκεώνα προβλημάτων με τις τράπεζες.

-Πολλοί ξενοδόχοι που επί χρόνια διατηρούσαν με κέρδη τις μικρές και μεσαίες μονάδες τους, τώρα ψάχνουν να τις πουλήσουν ακόμα και σε τιμές ευκαιρίας.

Μεγάλα θύματα τα νέα ζευγάρια



Σύμφωνα με τον κ. Δαγκωνάκη, ο μεγάλος αριθμός των εγκλωβισμένων στις τράπεζες δανειοληπτών αφορά στις πιο παραγωγικές ηλικίες από 25 έως 45 ετών. Είναι οι άνθρωποι που έχουν εγκλωβιστεί σε στεγαστικά και σε καταναλωτικά δάνεια, τα οποία δόθηκαν την περίοδο 2000 -2006.

Αυτοί που πλήττονται κυρίως είναι τα νέα ζευγάρια με μισθούς της τάξεως των 700-1000 ευρώ ο καθένας, που είχαν την απλή σκέψη «καλύτερα να πληρώνω δόση στεγαστικού δανείου, παρά ενοίκιο». Οι ηλικίες αυτές θεωρούνται οι πιο παραγωγικές, όπως επισημαίνει ο κ. Δαγκωνάκης, αλλά και οι πιο καταναλωτικές (π.χ. αναπόφευκτα έξοδα για τα παιδιά της οικογένειας) και μία δυσμενής εξέλιξη στον οικογενειακό προγραμματισμό τους (π.χ. προσωρινή ανεργία ενός μέλους) τα φέρνει σε κατάσταση απελπισίας. Πολλά ζευγάρια επιδιώκουν κυρίως να εξοφλήσουν τα δάνεια τους και αφήνουν στην άκρη προγραμματισμένες αγορές ακόμα και την κάλυψη άλλων υποχρεώσεων τους με δυσμενείς συνέπειες συνολικά για την οικονομία.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, λέει ο κ. Δαγκωνάκης, 30.000 δάνεια που εκταμιεύθηκαν κατά τα τελευταία 6 χρόνια στην Ελλάδα δεν εξυπηρετούνται πια!



Νέα προβλήματα με τη λήξη των σταθερών επιτοκίων



Ο κ. Στρατής Δαγκωνάκης προβλέπει η τάση αυτή να συνεχιστεί με αυξητικούς ρυθμούς επειδή σε πολλά δάνεια που εκταμιεύθηκαν το διάστημα 2004-2006, οι τράπεζες προσέφεραν σταθερό επιτόκιο, για μία χρονική περίοδο. Μετά τη λήξη της συγκεκριμένης περιόδου (στα περισσότερα λήγει το 2009) το επιτόκιο γίνεται κυμαινόμενο και οι τράπεζες αναμένεται να ενσωματώσουν απότομα τουλάχιστον 8 αυξήσεις του παρεμβατικού επιτοκίου από την κεντρική ευρωπαϊκή τράπεζα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των οργανώσεων καταναλωτών που επικαλείται ο κ. Δαγκωνάκης, μέσα στο 2008 περίπου 20.000 στεγαστικά δάνεια σε όλη την Ελλάδα είτε δεν θα πληρώνονται είτε θα υπάρχουν καθυστερήσεις από 1 έως 3 δόσεις.

Πολλά νέα ζευγάρια βλέποντας προβλέποντας τις εξελίξεις, αναγκάζονται να πουλούν τα σπίτια τους, χάνοντας και τις πρώτες κατοικίες τους και τις δόσεις που μέχρι τότε έχουν καταβάλει. Διότι οι πωλήσεις δεν γίνονται στις πραγματικές αξίες των σπιτιών, αλλά βεβιασμένα, για να προβλεφθούν τα χειρότερα.

«Έκρηξη» κατασχέσεων και πλειστηριασμών



Όχι μόνο στην Κρήτη αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα αυξάνονται οι πλειστηριασμοί ακινήτων, οι οποίοι κατά τον κ. Δαγκωνάκη κανονικά έπρεπε να γίνονται παρουσία εφοριακών και ελεγκτών της ΕΥΠΕ (πρώην ΣΔΟΕ) για να ελέγχονται τα φορολογικά στοιχεία των αγοραστών. Στο Ειρηνοδικείο της Αθήνας για παράδειγμα το 2002 κατατέθηκαν περίπου 8.000 αιτήσεις κατασχέσεων και πλειστηριασμών, το 2001 περίπου 9.000 το 2004 κατατέθηκαν 15.000 το 2005 κατατέθηκαν 29.000, το 2006 ξεπέρασαν τις 30.000 για να φθάσουν το 2007 τις 120.000.