Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Εάν οι δήμαρχοι Επισκοπής Γουβών και Καστελίου, επιμείνουν στην άρνηση τους να εγκατασταθεί η μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων στη Γαλίφα, είναι σαν να μην θέλουν να εξαργυρώσουν τον πρώτο αριθμό του λαχείου, που έχει πέσει στα χέρια τους». Αυτό υποστηρίζει με δηλώσεις του στην «Π» ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Αλέξανδρος Οικονομόπουλος ο οποίος συνέταξε την περίφημη μελέτη βάσει της οποίας διαμορφώθηκαν οι τελικές προτάσεις χωροθέτησης του εργοστασίου επεξεργασίας σκουπιδιών, εξηγώντας αναλυτικά γιατί οι προτεινόμενες θέσεις είναι οι καταλληλότερες, και με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν.
Ο ίδιος αποδίδει το σφοδρό κύμα των αντιδράσεων που έχει ξεσπάσει στην ευρύτερη περιοχή των τριών δήμων, στο γεγονός ότι οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν επί της ουσίας αντιληφθεί ότι όταν μιλάμε για το νέο εργοστάσιο διαχείρισης των σκουπιδιών, δεν περιγράφουμε την εγκατάσταση ενός τσιμεντάδικου, ενός διυλιστηρίου, ή μιας χωματερής, που αναμφίβολα προκαλεί περιβαλλοντικούς ρύπους.
Το πακέτο…
Μιλάμε για μια βιομηχανική μονάδα, ήπιων προδιαγραφών, τονίζει ο κ.Οικονομόπουλος, η χωροθέτηση της οποίας συνδέεται με ένα δελεαστικό αναπτυξιακό πακέτο, έργων και υποδομών, με προδιαγραφές τέτοιες, που θα έπρεπε να μάχονται οι δήμοι, για το ποια περιοχή θα το αποκτήσει, και όχι για το πώς θα το απομακρύνουν από τα διοικητικά τους όρια.
Όπως εξηγεί, η εγκατάσταση του εργοστασίου, δεν πρόκειται απλά να συνοδευτεί με αντισταθμιστικά έργα σε επίπεδο υποδομών, και ενισχυμένη οικονομική ενίσχυση των δήμων, από όλα τα χρηματοδοτικά πακέτα, αλλά κυρίως, με το άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας, οι οποίες θα καλυφθούν από τους κατοίκους της περιοχής στην οποία θα χωροθετηθεί η μονάδα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του τοπικού πληθυσμού, μπορεί να διασφαλίσει για την οικογένεια του διπλό εισόδημα, πετυχαίνοντας να έχει μια μόνιμη θέση εργασίας στο εργοστάσιο, και διατηρώντας τις αγροτικές καλλιέργειες του.
Πως επιλέχθηκαν οι θέσεις…
Ο προσδιορισμός των κριτηρίων βάσει των οποίων προέκυψε η τελική βαθμολόγηση των προτεινόμενων περιοχών, είναι ίσως το πιο επίμαχο σημείο της υπόθεσης της χωροθέτησης του εργοστασίου, για το οποίο οι δύο αντικρουόμενες πλευρές εκφράζουν εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι μέσα από το διάλογο που μέχρι στιγμής έχει γίνει, παρά το γεγονός ότι ευθέως κανείς δεν αμφισβητεί την επιστημονική συγκρότηση της μελέτης, επί της ουσίας, την ακυρώνει, με την έννοια ότι δεν αποδέχεται τα συμπεράσματα στα οποία έχει καταλήξει. Με δηλώσεις του στην «Π» ο κ.Οικονομόπουλος εξηγεί τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στη μελέτη του Πολυτεχνείου, που όπως υποστηρίζει είναι άρτια και ενδελεχή τα επιστημονικά κριτήρια που τέθηκαν. Όπως εξηγεί, μέχρι σήμερα οι αντίστοιχες μελέτες για τον προσδιορισμό θέσεων χωροθέτησης, στηριζόταν σε μια κοινή υπουργική απόφαση του ʼ97, οι οποία ουσιαστικά έθετε κάποια αυτονόητα στοιχεία ως προϋπόθεση για τον προσδιορισμό των περιοχών, που είναι κατάλληλες για την εγκατάσταση μονάδων διαχείρισης σκουπιδιών. Τα κριτήρια αυτά περιοριζόταν σε ζητήματα που αφορούσαν τις περιοχές Νατούρα, την ύπαρξη αρχαιολογικών χώρων, την γειτνίαση με οικισμούς…Πουθενά όμως δεν εξεταζόταν ζητήματα που συνδέονται με σοβαρές άλλες παραμέτρους που αφορούν υδρογεωλογικά και γεωλογικά κριτήρια… Η μελέτη του Πολυτεχνείου κάλυψε αυτό το μεγάλο κενό, αφού συμπεριέλαβε κάθε παράμετρο, θέτοντας μια πληθώρα κριτηρίων, που συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος, την κοστολόγηση των έργων και των υποδομών. Όλα αυτά εντάχθηκαν σε μια βάση δεδομένων, και μέσα από ένα γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών, δεν εξαιρέθηκε ούτε ένα μέτρο από τους τρεις νομούς της Κρήτης, για να προσδιοριστούν οι καλύτερες θέσεις για τη χωροθέτηση του εργοστασίου. «Δεν θέλαμε να χωροθετήσουμε σε ύψος άνω των 700μ. γιατί υπόκειται σε μετεωρολογικές συνθήκες όχι καλές, ούτε σε περιοχή με κλίση εδάφους άνω του 15% , ή προτεινόμενη έκταση λιγότερη των 300 στρεμμάτων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, ο προσδιορισμός της Γαλίφας ως καλύτερης προτεινόμενης θέσης, προκύπτει από το γεγονός ότι είναι μια οπτικά απομονωμένη περιοχή, στην οποία δεν υπάρχουν κοντινοί οικισμοί, ποτάμια, φράγματα, λίμνες, η οικοσυστήματα που μπορεί να πληγούν. Επίσης είναι και η πιο συμφέρουσα οικονομικά θέση, με την έννοια ότι είναι η πλησιέστερη στην μεγάλη παραγωγή των απορριμμάτων που είναι το Ηράκλειο, άρα μοιραία το κόστος μεταφοράς, είναι το πιο δυνατό χαμηλό. Σε καθημερινή βάση δεν θα προσεγγίζουν την περιοχή περισσότερα από 70 απορριμματοφόρα, η διαδρομή των οποίων θα γίνεται από το νέο δρόμο που τελεί υπό διαμόρφωση με ευθύνη της Περιφέρειας που δεσμεύεται για την ταχεία ολοκλήρωση του. Στην περιοχή υπάρχουν ελάχιστες καλλιέργειες και βοσκοτόπια, και οι εδαφολογικές συνθήκες είναι τόσο άριστες, που και στην έσχατη περίπτωση που γίνει μια κακή διαχείριση των υγρών αποβλήτων και δεν κατασκευαστεί για παράδειγμα η μεμβράνη στεγανοποίησης δεν δημιουργείται πρόβλημα περιβαλλοντικό…

