Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Μειωμένη καρπόδεση σε ποσοστά που φθάνουν μέχρι και 80% διαπίστωσαν στα ελαιόδεντρα του νομού Ηρακλείου οι γεωπόνοι της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης, όπως αναφέρουν στην έκθεση την οποία κατέθεσαν στη Νομάρχη Ηρακλείου Βαγγελιώ Σχοιναράκη. Αμέσως η Νομάρχης έστειλε επιστολή στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την οποία ζητά να προχωρήσουν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες για να αποζημιωθούν μέσω ΠΣΕΑ οι παραγωγοί το συντομότερο δυνατό.

Συγκεκριμένα στην έκθεση που υπογράφεται από το Διευθυντή Αγροτικής Ανάπτυξης Ηρακλείου Νίκο Μαυράκη, επισημαίνεται ότι τα ποσοστά μείωσης της καρπόδεσης κυμαίνονται από 10 έως 80%, με μέσο όρο 35-40%.

Τι γράφουν οι γεωπόνοι στην έκθεση

Όπως επισημαίνουν οι γεωπόνοι, «η τρέχουσα ελαιοκομική περίοδος ξεκίνησε κάτω από τις καλύτερες προϋποθέσεις, με κύρια χαρακτηριστικά την πρωιμότητα της άνθησης (από τα τέλη του Μαρτίου) και την πλουσιότατη ανθοφορία σε ολόκληρο το νομό, πλην λίγων εξαιρέσεων όπου λόγω ισχυρού παγετού τον περασμένο Φεβρουάριο δεν εμφανίστηκε καθόλου ανθοφορία.

Η παραπέρα όμως εξέλιξη της ανθοφορίας δεν υπήρξε η αναμενόμενη αφού παρατηρείται διάσπαρτα σε διάφορο βαθμό σε όλα τα δημοτικά διαμερίσματα μειωμένη καρπόδεση που κυμαίνεται από 10 έως 80% με μέσο όρο 35-40%. Έτσι, ενώ με βάση και την περυσινή μειωμένη εσοδεία προβλέπετο παραγωγή της τάξεως των 65-70 χιλιάδων τόνων ελαιόλαδου, αυτή εκτιμάται ότι θα κυμανθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, δηλαδή 40-45 χιλιάδες τόνους, επομένως θα υπάρξει σημαντική μείωση του εισοδήματος των παραγωγών.

Η παραπάνω ζημιά στην παραγωγή, επισημαίνεται στην έκθεση, αποδίδεται στην αστάθεια των καιρικών συνθηκών που επικράτησαν την περίοδο της ανθοφορίας (εναλλαγές υψηλών – χαμηλών θερμοκρασιών , βροχοπτώσεις μικρής διάρκειας κλπ), δεδομένου ότι έχουν καταγραφεί με βάση τα διαθέσιμα μετεωρολογικά στοιχεία ασυνήθεις για την εποχή θερμοκρασίες που έφθασαν μέχρι και 39 βαθμούς Κελσίου η μέγιστη (21-4-08 Φοινικιά) και ελάχιστη 2 βαθμοί Κελσίου (2-4-08 Αγία Βαρβάρα). Είναι γνωστό ότι η θερμοκρασία περιβάλλοντος γενικά επηρεάζει σοβαρά τις διάφορες λειτουργίες του ελαιόδεντρου κατά τη διάρκεια της επικονίασης, της γονιμοποίησης και της καρπόδεσης των ανθέων της ελιάς. Μάλιστα η καλύτερη θερμοκρασία για την ταχύτερη ανάπτυξη του γυρεοσωλήνα είναι 22-23 βαθμοί Κελσίου. Αποτέλεσμα των υψηλών θερμοκρασιών και των δυσμενών συνθηκών που επικράτησαν σε συνδυασμό ενδεχομένως με έλλειψη νερού ή θρεπτικών στοιχείων ήταν:

-Η ξήρανση του υπέρου των ανθέων (πήρωση) δηλαδή η καταστροφή τους, καθώς και πρόκληση σε κάποιο βαθμό αυτοστειρότητας. Επίσης, η βραδύτητα αύξησης του γυρεοσωλήνα είναι ως αποτέλεσμα την αποτυχία της γονιμοποίησης του άνθους και άρα τον εκφυλισμό του εμβρυόσακου στην ωοθήκη.

-Η εμφάνιση του φαινόμενου της σχινοκαρπίας, δηλαδή της παραγωγής μικρών και παραμορφωμένων καρπών των οποίων η ανάπτυξη επηρεάζεται από κάποιον ακατάστατο παράγοντα ή παράγοντες και εν προκειμένω από την αστάθεια των καιρικών συνθηκών κατά την ανθοφορία, πέραν του ότι μπορεί να είναι συνέπεια παρθενοκαρπίας ιδίως στα ζωηρά ελαιόδεντρα. Η σχινοκαρπία μάλιστα επιτείνεται από το γεγονός ότι η κορωνέικη ποικιλία που δεσπόζει στο νομό είναι αυτογόνιμη, ενώ σε ποικιλίες με σταυρεπικονίαση το ποσοστό των σχινόκαρπων είναι μικρότερο.

Ύστερα από τα παραπάνω φρονούμε ότι είναι επιβεβλημένη η εφαρμογή της διαδικασίας εξατομίκευσης των ζημιών και η αποζημίωση των πληγέντων παραγωγών από την υπηρεσία ΠΣΕΑ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.