Της Άννας Κωνσταντουλάκη

“Αστάθμητοι παράγοντες όπως η κρίση των στεγαστικών δανείων, η αστάθεια στο ενεργειακό τοπίο και οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου, η αρνητική για την ευρωζώνη ισοτιμία ευρώ-δολαρίου οι Ολυμπιακοί στην Κίνα καθιστούν ευάλωτη την τουριστική μας οικονομια και είναι πολύ πιθανό η φετινή σεζόν να κλείσει με οδυνηρές εκπλήξεις. Την εκτίμηση αυτή κάνει ο πρώην υπουργός Τουρισμού πρόεδρος του ΤRINITY Νίκος Σκουλάς ο οποίος τονίζει ότι οι νεαροί με περιορισμένα οικονομικά μέσα τουρίστες που κάνουν διακοπές αναζητώντας φθηνό αλκοόλ και ξέφρενη διασκέδαση δεν μπορούν να θεωρηθούν θετική εξέλιξη για το παρόν και το μέλλον της τουριστικής μας ανάπτυξης.

Ο ίδιος αξιολογώντας τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας που όμως παράγονται με μεγάλη καθυστέρηση κάνει τις παρακάτω διαπιστώσεις: “Οι παραδοσιακές μας αγορές του μαζικού τουρισμού που κατευθύνεται από τους τρεις μεγάλους Tour Operators (Αγγλία, Γερμανία κ.ά) πέρασαν από τη στασιμότητα στη μείωση, όχι μόνον στους αριθμούς αλλά προ παντός στην ποιότητα των πελατών που μας φέρνουν. Χωρίς γενικεύσεις για τις εθνικές αγορές, μπορούμε, νομίζω να συμφωνήσουμε ότι οι νεαροί, άπειροι και με περιορισμένα οικονομικά μέσα Άγγλοι τουρίστες που κατακλύζουν πολλές παραλίες της Κρήτης σε αναζήτηση ξέφρενης διασκέδασης, φθηνού αλκοόλ και ναρκωτικών (θύματα κιʼ αυτοί ασυνείδητων κερδοσκόπων) και προστίθενται στα συνολικά στατιστικά στοιχεία, δεν μπορούν ασφαλώς να θεωρηθούν θετική εξέλιξη για το παρόν και το μέλλον της τουριστικής μας ανάπτυξης. Από την άλλη πλευρά, με βάση τα τελευταία στοιχεία (2006/2005), από αναδυόμενες χώρες προέλευσης τουριστών παράγονται εντυπωσιακά αποτελέσματα. Παραδείγματα αύξησης διανυκτερεύσεων κατά την ίδια περίοδο: Ρωσία +58,6%, Χώρες της Βαλτικής από +31,6% έως +110,3%, Νέες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από +16,9% έως +22,3%, ενώ η Κίνα, παρά τον μικρό ακόμη απόλυτο αριθμό, +52,0%. Παρά τη μείωση του ρυθμού αύξησης κατά τα έτη 2007 και 2008, σʼ αυτές τις αγορές μάλλον πρέπει να στοχεύουμε προς το παρόν. Ενδιαφέρον έχει η παρατήρηση ότι οι Σκανδιναβοί έχουν, σχεδόν εξ ολοκλήρου, μετακομίσει στη Δυτική Κρήτη (βλ. Χανιά). Κατά το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2007, οι Σκανδιναβοί που έφτασαν στο αεροδρόμιο των Χανίων με ναυλωμένες πτήσεις ήσαν 433.506 (63,5% του συνόλου των τουριστών) ενώ στο Ηράκλειο έφτασαν μονάχα 82.944”.



Tουρισμός όλο το χρόνο - ένας άπιαστος στόχος

Σχολιάζοντας την αδυναμία μας να προσελκύσουμε τουρίστες όλο το χρόνο, ο κ. Σκουλάς λέει ότι με ευχολόγια δεν μπορεί να γίνει αυτό. Συγκεκριμένα ανέφερε:

“Οι αφίξεις αλλοδαπών σε τουριστικά καταλύματα κατά το πεντάμηνο Μαΐου-Σεπτεμβρίου, τα τελευταία τρία χρόνια κυμαίνονται στο 75% έως 78% των ετήσιων, χωρίς σημεία άμβλυνσης. Το οξύ πρόβλημα της εποχικότητας παραμένει η αχίλλειος πτέρνα του τουρισμού μας, όντας υπεύθυνο για τη χρόνια εποχική ανεργία που οδηγεί εκατοντάδες χιλιάδες εκπαιδευμένους εργαζόμενους στο Ταμείο Ανεργίας και στην έξοδο από το επάγγελμα, ενώ τεραστίων μεγεθών επενδύσεις δεν μπορούν να αποσβεσθούν θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα αξιόλογων τουριστικών επιχειρήσεων.

Ο στόχος του δωδεκάμηνου τουρισμού είναι και θα παραμείνει ευχολόγιο και άπιαστο όνειρο εφόσον δεν δημιουργούμε και δεν συντηρούμε τις απαραίτητες γενικές υποδομές (αεροδρόμια, οδικοί άξονες, λιμάνια, κ.λπ.), τις ειδικές τουριστικές υποδομές (συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ και άλλες αθλητικοτουριστικές εγκαταστάσεις, κέντρα θαλασσοθεραπείας, spas, θερμαινόμενες πισίνες, κ.λπ.) και προγράμματα ευχάριστης απασχόλησης του ελεύθερου χρόνου κατά την εκτός αιχμής περίοδο (όταν δηλαδή οι τουρίστες δεν βρίσκονται στην παραλία).

Μʼ αυτό εννοώ πολιτιστικές και φυσιολατρικές διαδρομές, δρόμους της αμπέλου και του κρασιού, της κρητικής διατροφής και κουζίνας και άλλα προγράμματα που ικανοποιούν ποικίλα ενδιαφέροντα στον νέο πιο ενήμερο, πιο μορφωμένο, πιο εκλεκτικό και, κατά τεκμήριο, πιο εύπορο τουρίστα.

Οι ανταγωνιστές μας το έχουν αντιληφθεί αυτό και έχουν πάρει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες. Οι Πορτογάλοι, για παράδειγμα, με πολύ λιγότερη πείρα από μας, μετρούν σχεδόν το 30% των ετήσιων αφίξεών τους κατά το πεντάμηνο Νοέμβριος -Μάρτιος, όταν η Κρήτη παραμένει κλειστή.

Κοντολογίς, ο τουρισμός όλο το χρόνο, ή έστω η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, είναι δυο όροι απόλυτα συνυφασμένοι με την ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού”