Tου Μανόλη Βαρδουλάκη*

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ : Λόγια ή έργα

Άλλη μια χρονιά, η 5η Ιουνίου, θα δώσει την ευκαιρία σε ορισμένους για εκδηλώσεις, ομιλίες με πολλά και ωραία λόγια και μηνύματα για το περιβάλλον. Μετά από λίγες μέρες θα τα ξεχάσουν και θα συνεχίσουν το καταστροφικό ή αδιάφορο έργο τους.

Όταν πριν 30 χρόνια οι επιστήμονες άρχισαν να λένε με σιγουριά για τα αρνητικά αποτελέσματα που θα έχουμε στο περιβάλλον από ανθρωπογενείς δράσεις, πολλοί τους λοιδορούσαν και οι πιο σοβαροί τα θεωρούσαν υπερβολές. Δυστυχώς το πέρασμα του χρόνου τους επιβεβαίωσε νωρίτερα από τις προβλέψεις. Η επιστήμη σήμερα έχει περιγράψει το πρόβλημα, τις αιτίες που το δημιουργούν και το τι πρέπει να γίνει. Το κακό είναι ότι αυτοί που πρέπει και μπορούν να πάρουν δραστικά μέτρα δεν το κάνουν, γιατί σκοντάφτουν σε οικονομικά συμφέροντα που δεν θέλουν να θίξουν. Τα μέτρα που έχουν πάρει μέχρι τώρα είναι ανεπαρκή και πολλές φορές σε νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση. Π.χ. “ο ρυπαίνων πληρώνει” μπορεί να ερμηνευτεί ότι έχω δικαίωμα να ρυπαίνω αφού έχω μεγάλο κέρδος και δεν χάνω τίποτα πως θα πληρώσω ένα σχετικά μικρό πρόστιμο.

Το δεύτερο κακό είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπων και ένα σημαντικό μέρος των περιβαλλοντικών οργανώσεων έχει μπερδέψει τη δράση για το περιβάλλον με τη φυσιολατρία, με αποτέλεσμα να μην αναδεικνύουν τα κύρια αίτια της καταστροφής του περιβάλλοντος.

Για όσους έχουν συνειδητοποιήσει τις αιτίες και το μέγεθος του προβλήματος είναι μια μέρα απολογισμού και προγραμματισμού καθημερινής δράσης για το επόμενο διάστημα. Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι για τις κλιματικές αλλαγές την κύρια ευθύνη έχουν οι καύσεις για την παραγωγή ενέργειας και για τη μόλυνση του περιβάλλοντος πολλές ανθρώπινες δράσεις.

Τί μπορούμε λοιπόν να κάνουμε; Κατά τη γνώμη μου πρέπει να έχουμε δυο στόχους.

• Να προσπαθήσουμε να επιβάλουμε στις κυβερνήσεις και στους τοπικούς άρχοντες να υιοθετήσουν τα μέτρα που προτείνει η αρμόδια επιστημονική κοινότητα, και

• Να γίνει διαπαιδαγώγηση του κόσμου ξεκινώντας από το σχολείο για να συνειδητοποιήσει σωστά και σε όλες του τις διαστάσεις το πρόβλημα, τότε θα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επίλυσή του.

Δυο παραδείγματα από την καθημερινή ζωή:

α) Για να πάμε στις διάφορες δουλειές μας έχει επιλεγεί στον τόπο μας η μετακίνηση με τα αυτοκίνητά μας. Αυτό δημιουργεί πολλά και μεγάλα προβλήματα, γιατί εκτός από το κομφούζιο που δημιουργείται στους δρόμους και στις θέσεις στάθμευσης, το κυριότερο είναι οι μεγάλες καύσεις. Έχουμε δηλαδή μεγάλη κατανάλωση σε καύσιμα που δεν είναι ανεξάντλητα στον πλανήτη. Τί μπορούσε να γίνει; Να επιβάλουμε τη δράση μας στις τοπικές Αρχές να δημιουργηθεί ένα πολύ καλό δίκτυο αστικών συγκοινωνιών ώστε να εξυπηρετούνται οι πολίτες κι έτσι να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους.

β) Για το θέμα της διαπαιδαγώγησης:

Είναι δύσκολο γιατί πρέπει να αποβάλουμε πρώτα το πρότυπο του άκρατου καταναλωτισμού που διαμόρφωσαν τα οικονομικά συμφέροντα, διαφορετικά ό,τι και να λέμε στον διπλανό μας το μυαλό του θα είναι στο παραπάνω πρότυπο.

Είναι δύσκολο γιατί δεν μπορούμε να λέμε στον διπλανό μας να μην σπαταλά νερό και από την άλλη η Πολιτεία να εγκρίνει στην ανατολική Κρήτη γήπεδα γκολφ.

Είναι δύσκολο γιατί πρέπει να μπορούμε να εξηγήσουμε σωστά στο διπλανό μας ότι δεν πρέπει να σπαταλάει ενέργεια ή ότι πρέπει να συμμετέχει συνειδητά στα προγράμματα ανακύκλωσης, και πολλά άλλα.

Είναι δύσκολο γιατί αν παρουμε ένα σχολείο και καθαρίσουμε ένα πάρκο ή μια παραλία, πιθανόν τα παιδιά να θεωρήσουν ότι έκαναν το καθήκον τους, όμως δεν έχουμε πετύχει τον κύριο στόχο στη συνειδητοποίησή τους.

Για να πετύχουμε τους παραπάνω στόχους, πρέπει να γίνει μεγάλη προσπάθεια στην κατεύθυνση της συνειδητοποίησης από τον κόσμο του προβλήματος και να διεκδικούμε οι πολιτικές που καθορίζονται από την πολιτική εξουσία να είναι προσαρμοσμένες στην προστασία του περιβάλλοντος.

* Ο Μανώλης Βαρδουλάκης, είναι νομαρχιακός σύμβουλος.