Η αποφασιστικότητα για τη διακοπή του καπνίσματος

Ενωση Ελευθεροεπαγγελματιών Πνευμονολόγων Κρήτης


Η καπνιστική συνήθεια είναι ευρέως διαδεδομένη στην εποχή μας παρά την ολοένα αυξανόμενη πληροφόρηση του κοινού για τις αρνητικές επιδράσεις που έχει στον ανθρώπινο οργανισμό. Τι είναι αυτό που εμποδίζει τον περισσότερο κόσμο να διακόψει το κάπνισμα;

Οι περισσότεροι καπνιστές λένε ότι είναι μια διαδικασία πέρα των δυνάμεων τους. Κάποιοι ρίχνουν ευθύνες στην εποχή μας (στρες, τρέξιμο, υποχρεώσεις κ.α.) και άλλοι στα οικογενειακά ή προσωπικά τους προβλήματα. Κάποιοι (κυρίως γυναίκες) φοβούνται για τα επιπλέον κιλά που θα αποκτήσουν από ενδεχόμενη επιτυχία τους να το κόψουν και άλλοι ότι δεν θα μπορούν να συγκρατήσουν τα νεύρα τους (συνήθως έχουν ήδη προσπαθήσει ανεπιτυχώς). Οι πιο «φανατικοί» λένε ότι απλά τους αρέσει πάρα πολύ για να το κόψουν.

Πιστεύουμε ότι οι πλειοψηφία των καπνιστών δεν έχει επεξεργαστεί ή/και κατανοήσει επαρκώς τις σχετικές πληροφορίες. Δεν είναι ελεύθερη επιλογή τους το ότι καπνίζουν. Ουσιαστικά τους έχει επιβληθεί κάποια στιγμή στο παρελθόν τους σε στιγμή αδυναμίας, συνήθως στην εφηβεία. Η νικοτίνη είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη εθιστική ουσία (σύμφωνα με την Παγκόσμια οργάνωση Υγείας), που απλά αντί να την πουλούν οι «περιθωριακοί» έμποροι ναρκωτικών και τα βαποράκια, την εμπορεύονται οι κυβερνήσεις. Είναι εξίσου εθιστική όσο η ηρωίνη και η κοκαΐνη. Ουσία που και ένα μικρό παιδί, μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτή και να την αποκτήσει εύκολα. Εύκολα θα εθιστεί λοιπόν, μέσω μίμησης των γονέων και ο έφηβος μέσω πειραματισμού, μίμησης συνομηλίκων και έμμεσων κυρίως διαφημίσεων στην οθόνη. Κοινώς, θα μπει στο «λούκι».

Όταν εθιστεί ο οποιοδήποτε στην νικοτίνη θα γίνει μετέπειτα πιστός οπαδός της για πολλά χρόνια μέχρι να αναγκαστεί συνήθως να διακόψει λόγω κάποιου φόβου ή κάποιας πάθησης που θα αναπτύξει. Συνήθως όμως τους περισσότερους χρήστες θα τους …κόψει όπως «λένε» τα στατιστικά στοιχεία ερευνών, η ίδια η συνήθεια. (Περίπου 1 στους 3 ή ένας στους 2 θα πεθάνει από ασθένεια η αιτιολογία της οποίας οφείλεται σε κάποιο συστατικό που εισπνέει με τον καπνό ο καπνιστής).

Η απόφαση διακοπής της καπνιστικής συνήθειας πρέπει να παρθεί δυναμικά και με συναίσθηση της δυσκολίας. Οι περισσότεροι καπνιστές έχουν βρεθεί σε στιγμές εκνευρισμού ή όχι, να αναζητούν αλαφιασμένοι κάποιο τσιγάρο. Οι περισσότεροι επίσης κάποια στιγμή της ζωής τους, νύκτα σκοτεινή, ξέμειναν από τσιγάρα και έψαξαν εναγωνίως και μανιωδώς κάποιο ανοικτό περίπτερο για να βρουν την …«δόση» τους. Η διακοπή του τσιγάρου δημιουργεί πολύ ισχυρά στερητικά συμπτώματα τόσο οργανικής φύσεως όπως και ψυχολογικής. Τα οργανικά στερητικά είναι πιο έντονα στην αρχή αλλά διαρκούν λιγότερο χρόνο, σε αντίθεση με τα ψυχολογικά που μπορούν διαρκέσουν έτη. Είναι δύσκολες στιγμές, γιατί δεν είναι εύκολο να διακόψεις μια ουσία που όταν την χρησιμοποιείς κατακλύζει το μυαλό σου κυριολεκτικά με παρηγοριά και ευχαρίστηση (στον καπνιστή μην ξεχνιόμαστε). Όμως το να διακόψεις είναι μια πολύ καλή επένδυση στο τομέα της υγείας, που οφείλει να κάνει κάθε καπνιστής. Αντί να πληρώνει τα πακέτα τσιγάρα που εισπνέει, «επενδύοντας» σε μελλοντικά προβλήματα υγείας, πρέπει να πάρει την απόφαση να διακόψει, να επενδύσει στην καλή υγεία του.

Ευτυχώς τώρα υπάρχουν και αρκετά φαρμακευτικά σκευάσματα που θα τον βοηθήσουν, μέχρι και να μην αντιληφθεί τα στερητικά συμπτώματα της διακοπής. Σχεδόν όλοι οι ελευθεροεπαγγελματίες συνάδελφοι πνευμονολόγοι, κάνουν ιατρείο διακοπής καπνίσματος και μπορούν να βοηθήσουν με συμβουλές, συζήτηση αλλά και μέσω φαρμάκων. Η πρόσβαση σε βοήθεια λοιπόν είναι εύκολη. Όμως η απόφαση είναι καθοριστική και πρέπει να είναι του καπνιστή, συνειδητή, γιατί είναι σχετικά δύσκολη στην εφαρμογή της.

Συμπαράσταση πραγματική και ουσιαστική θα δυσκολευτεί να βρει. Πολλοί (καπνοβιομηχανίες, κάποιοι ιατροί και «παραϊατρικοί», κάποιες φαρμακευτικές εταιρείες) βλέπουν τον καπνιστή ως απλό καταναλωτή. Ο καπνιστής είναι ο ιδανικός καταναλωτής αφού καταναλώνει άσκοπα, ένα γιʼαυτόν, πολύ βλαβερό προϊόν. Ανήκει στα «κορόιδα» από τα οποία μπορεί κάποιος να εισπράξει εύκολα κέρδος και χρήμα. Ένα σωρό αντιεπιστημονικές μέθοδοι διακοπής του τσιγάρου, διαφημίζονται και εφαρμόζονται εδώ και πολύ καιρό, και κανένας Ιατρικός Σύλλογος αλλά ούτε και επιστημονική εταιρεία δεν έχει βγάλει ανακοίνωση για το ποιές είναι φερέγγυες και ποιές αμφισβητούμενες.

Αυτοί που μπορούν να τον στηρίξουν και να τον βοηθήσουν στην προσπάθεια αυτή, είναι αυτοί που τον αγαπούν. Γιατί χρειάζεται συμπαράσταση και εμψύχωση. Σίγουρα δεν μπορεί να βοηθηθεί αν ο σύντροφος του ή τα παιδιά του ή οι γονείς του, καπνίζουν (μπροστά του ή πίσω του δεν έχει πολύ σημασία νομίζω) την στιγμή που αυτός κάνει προσπάθεια να διακόψει. Εξάλλου οφέλη από την διακοπή του καπνίσματος θα έχουν και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας ή και οι φίλοι του, ακόμα και αν δεν καπνίζουν, περισσότερο δε αν καπνίζουν και αυτοί. Με λίγα λόγια πρέπει να είναι μια στενή, «οικογενειακή» προσπάθεια η διακοπή του καπνίσματος.

Ελπίζουμε οι θλιβεροί πίνακες και τα στατιστικά στοιχεία (που είναι ήδη γνωστά) να μην δρουν αντιδραστικά στους καπνιστές. Είναι αληθινά!! Δεν πρέπει να τα φοβηθούν και να αποστρέψουν το βλέμμα τους. Απλώς πρέπει να τα μειώσουν διακόπτοντας το κάπνισμα. Σήμερα!!!

Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Πνευμονολόγων Κρήτης