Της Αννας Κωνσταντουλάκη
Οι ήχοι και ιδιαίτερα η μουσική, διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου που ξεκινά ήδη από την εμβρυική μας ζωή.
Αυτή η γνώση, που προκύπτει από επιστημονικές έρευνες, μας επιβάλλει να επιλέξουμε προσεκτικά ακόμη και κατά τη διάρκεια της κύησης, τα μουσικά-ηχητικά ερεθίσματα, στα οποία θα εκθέτουμε τα παιδιά μας. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στοιχεία για την επίδραση της μουσικής στο έμβρυο και το νεογνό, δίνει ο καρδιολόγος του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Θανάσης Δρίτσας, ο οποίος είναι και συνθέτης.
Ο καρδιολόγος αναφέρει, ότι ιατρικές μελέτες που χρησιμοποιούν υπερήχους, έχουν δείξει ότι ήδη μετά την 16η εβδομάδα της κύησης, το έμβρυο μπορεί να αντιδρά σε εξωγενείς ήχους.
Τα έμβρυα αντιλαμβάνονται με επάρκεια την αναπνοή της μητέρας, τις κινήσεις και την φωνή της, όταν μιλάει ή όταν τραγουδάει.
Οι ήχοι της ροής του αίματος, μέσα από τον πλακούντα, μπορούν να ακούγονται απότ ο έμβρυο σε αρκετή ένταση, κατά τη διάρκεια της ενδομήτριας ζωής.
Ακούει επίσης τον ρυθμικό ήχο της καρδιάς της μητέρας, περίπου 26 εκατομμύρια φορές.
Η αίσθηση αυτού του ρυθμού, που ασκεί ένα είδος προστασίας στον άνθρωπο και συνδέεται με την ασφάλεια που παρέχει το μητρικό περιβάλλον, είναι μεγάλης σημασίας για τη ζωή μας και την ανάπτυξή μας.
Μαθαίνουν
ήχους μέσα
στην μήτρα
Οπως επισημαίνει ο κ. Δρίτσας, μια σημαντική διαδικασία εκμάθησης ήχων λαμβάνει χώρα μέσα στη μήτρα. Το νεογνό μπορεί να αναγνωρίζει φωνές, να διακρίνει λέξεις ακόμη και να δείχνει προτίμηση για ιστορίες που διάβαζε η μητέρα κατα τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής. Επίσης το νεογνό μπορεί να αντιλαμβάνεται μουσικούς ήχους και μελωδίες. Η μεταβίβαση ήχων και ρυθμών απο τη μητέρα στο έμβρυο δίνει απαραίτητες πληροφορίες για την ανάπτυξη του εγκεφαλικού ιστού του εμβρύου. Σύμφωνα με εργασίες του Righetti [4], το νεογνό μπορεί να διακρίνει ενδομήτριους ήχους της δικής του μητέρας απο ήχους μιάς άλλης μητέρας και επίσης να αντιδρά στίς μεταβολές του καρδιακού παλμού και των κινήσεων. Η ανάπτυξη του συναπτικού νευρικού δικτύου στον εγκέφαλο του εμβρύου εξαρτάται απο τίς μαθησιακές διαδικασίες. Παρατηρείται μια σημαντική ελάττωση στούς εγκεφαλικούς νευρώνες και τίς νευρικές συνδέσεις του εγκεφάλου του εμβρύου στη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου της κύησης και μία περαιτέρω ελάττωση στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Αυτό το φαινόμενο σχετίζεται ίσως με παρατηρήσεις ψυχολόγων που θεωρούν ότι το έμβρυο διαθέτει ανεπτυγμένες συμπεριφορές και δυνατότητες που εξαφανίζονται στη μετέπειτα ζωή.
Ηχος και ευφΐα
Το ενδομήτριο περιβάλλον και οι πρώτες ηχητικές μνήμες παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου. Πολλές έρευνες έχουν εστιάσει στο να μελετήσουν διαφορές και ομοιότητες στην ανάπτυξη μονοωικών διδύμων (identical twins). Οι περισσότερες δείχνουν μία σημαντική συσχέτιση μεταξύ της διανοητικής ικανότητας (IQ) των διδύμων που αποχωρίσθηκαν μεταξύ τους κατά την παιδική ηλικία. Με βάση αυτό το συμπέρασμα θεωρήθηκε ότι η σημαντική συσχέτιση στο IQ των διδύμων οφείλεται στίς γενετικές ομοιότητες τους. Βέβαια τα προηγούμενα αποτελέσματα είχαν αγνοήσει το γεγονός οτι τα δίδυμα μοιράζονταν και το ενδομήτριο περιβάλλον. Μιά ανάλυση σε 212 ερευνητικές μελέτες που αφορούσαν δίδυμα άτομα έδειξε οτι οι εμπειρίες της ενδομήτριας ζωής εξηγούν κατά 20% την συσχέτιση μεταξύ των IQ Aυτό το γεγονός εξηγεί και την πολύ σημαντική συσχέτιση μεταξύ του ΙQ διδύμων που μεγάλωσαν ξεχωριστά. Και βέβαια οι ακουστικές εμπειρίες τού εμβρύου αποτελούν το κυριώτερο ερέθισμα για εγκεφαλική ανάπτυξη. Ετσι το ενδομητρικό αμφιθέατρο αποτελεί την σημαντικότερη εκπαιδευτική διαδικασία της ζωής μας, σε σχέση ακόμη και με την πανεπιστημιακή παιδεία.
Πολύ πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν την ευεργετική επίδραση της μουσικής οσον αφορα την περιγεννητική αύξηση του βάρους και την πρωιμώτερη έξοδο απο την μονάδα εντατικής παρακολούθησης σε πρόωρα νεογνά.
Οπως υπογραμμίζει ο καρδιολόγος, είναι δεδομένο, ότι οι ήχοι, η μουσική, παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου, που ξεκινά ήδη από την εμβρυική μας ζωή.

