Υπάρχουν έργα που μπορούν να συνδυάσουν και τον εκπαιδευτικό και τον καλλιτεχνικό ρόλο. Ελπίζω ότι σιγά σιγά θα γίνουν πολύ περισσότεροι οι σκεπτόμενοι ακροατές



«Π»: Πώς είναι για πράγματα για ένα συνθέτη που ξεκινά από μια περιφερειακή πόλη της Ελλάδας και αποφασίζει να συνεχίσει να δημιουργεί σʼ αυτήν;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Ένας συνθέτης στην επαρχία αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες και ειδικά σε πόλεις οι οποίες δεν έχουν πολιτιστική υποδομή. Διότι το είδος της μουσικής το οποίο γράφουμε απευθύνεται σʼ έναν κόσμο εξειδικευμένο και δυστυχώς δεν υπάρχει μουσική παιδεία στην Ελλάδα. Επομένως οι δυσκολίες είναι πολλές και συχνά παρατηρούμε ότι πολλοί δεν καταλαβαίνουν τον συνθέτη.

«Π»: Η προσπάθεια που γίνεται από τα Μουσικά Σχολεία και τα Ωδεία δεν έχει αλλάξει λίγο το τοπίο;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Τα Μουσικά Σχολεία όπως έχουν στηθεί και όπως λειτουργούν θεωρώ ότι δεν ανταποκρίνονται στο ρόλο για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Δεν έχουν μόνιμους καθηγητές. Οι καθηγητές προσλαμβάνονται στη μέση της χρονιάς και χάνονται πολλές ώρες διδασκαλίας. Σαν ιδέα είναι πολύ καλή, όμως στην εφαρμογή της δε νομίζω ότι έχει πετύχει.

«Π»: Τι συμβαίνει σε σχέση με τα ωδεία;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Δυστυχώς, τα ωδεία, αν και είμαι ιδιοκτήτης ωδείου, είναι πάνω απʼ όλα επιχειρήσεις. Δεν υπάρχει καμία στήριξη από το κράτος. Όλα είναι με ιδιωτικά κεφάλαια, με προσπάθεια αυτών που τα στήνουν. Προσπαθούν βέβαια να προσφέρουν μια μουσική παιδεία, αλλά καλό θα ήταν να είναι κρατικά, να υπάρχουν κρατικές σχολές που θα ήταν και πιο εξοπλισμένες και πιο αναβαθμισμένες και θα δημιουργούνταν μια άλλη υποδομή, πορεία και παιδεία στη μουσική. Επίσης, δε θα είχαμε τον οικονομικό βραχνά αν θα βγει ή όχι η χρονιά.



“Προσφέρθηκα να εργαστώ αμισθί για να γίνει το όραμα πράξη”



«Π»: Τι διεξόδους έχει ένας δημιουργός στη χώρα μας; Η δραστηριότητές σας σας εκφράζουν, σας καλύπτουν καλλιτεχνικά;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Είναι δύσκολο να δημιουργήσεις σε μια πόλη σαν το Ηράκλειο. Εμείς λειτουργούμε πάνω απʼ όλα έχοντας ένα όραμα, λειτουργούμε με το συναίσθημα σʼ αυτό το χώρο και όχι από κανένα οικονομικό όφελος. Τώρα γίνεται μια πολύ σοβαρή προσπάθεια η οποία με εκφράζει απόλυτα και έχω κι εγώ σταθεί να την υπηρετήσω. Είναι η πρώτη σοβαρή προσπάθεια που γίνεται στην Κρήτη γενικότερα από έναν φορέα όπως είναι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου, η οποία ίδρυσε τη Χορωδία και τη Συμφωνική Ορχήστρα. Έχουν γίνει στο παρελθόν πολλές προσπάθειες αλλά πάντα τέλειωναν άδοξα, γιατί δεν υπήρχε η σοβαρότητα που χρειαζόταν για να ξεκινήσει ένα τέτοιο εγχείρημα. Η Νομάρχης κυρία Σχοιναράκη πιστεύω ότι έχει πάρει το μήνυμα αυτής της προσπάθειας, στέκεται δίπλα στην Ορχήστρα και πιστεύω ότι θα προχωρήσει και επιτέλους θα καθιερωθεί και στην Κρήτη μια Συμφωνική Ορχήστρα. Γιʼ αυτό και προσφέρθηκα να εργαστώ αμισθί για την υλοποίηση αυτού του οράματος. Είναι ένα όνειρο το οποίο ελπίζω να μην τελειώσει. Μια ακόμα σοβαρή προσπάθεια που γίνεται στο νομό Ηρακλείου είναι αυτή του Δήμου Χερσονήσου που έχει ιδρύσει εδώ και τρία χρόνια Ορχήστρα Νέων. Ο δήμαρχος έφτιαξε μια υποδομή που προτίμησε να είναι σε βάθος δουλειά. Ήδη στο πλαίσιο της Ορχήστρας γίνονται δωρεάν μαθήματα. Υπάρχει ένα επιτελείο δέκα καθηγητών, έχουν αγοραστεί μουσικά όργανα. Έχουμε αρκετές συμμετοχές παιδιών. Το ενδιαφέρον τους είναι μεγάλο και να επηρεάζονται από τις προκλήσεις που υπάρχουν στη σημερινή κοινωνία, τους δίνεται μια διέξοδος να μάθουν δωρεάν ένα μουσικό όργανο. Αυτό είναι θεσμός και τέτοιοι θεσμοί πραγματικά λείπουν. Νομίζω ότι είναι ο μοναδικός περιφερειακός Δήμος που έχει ξεκινήσει αυτή την προσπάθεια. Διευθυντής της Ορχήστρας Νέων.



“Αν δεν δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές, το Πολιτιστικό Κέντρο θα καταντήσει να φιλοξενεί τις “αρπαχτές” των Αθηναίων”



«Π»: Μεγάλα έργα όπως το «Φαέθοντος επιφάνεια» που ξεχώρισε και ως προς τη μουσική και ως προς το στίχο, γιατί δεν ακούγονται;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Γιατί για νʼ ακουστούν αυτά τα έργα πρέπει ο κόσμος να δώσει σημασία και να σκεφτεί. Πολλοί δε θέλουν να σκέφτονται, τους αρκεί να περάσουν καλά σήμερα με οτιδήποτε. Δεν έχει εύκολο στίχο το συγκεκριμένο έργο, πρέπει να σκεφτείς για να τον καταλάβεις. Δε μπαίνουν σʼ αυτή τη διαδικασία οι περισσότεροι Έλληνες και δε φταίνε οι ίδιοι, αλλά εκείνοι που επιβάλλουν τα συγκεκριμένα πρότυπα. Δε θʼ ακούσεις στα ραδιόφωνα και δε θα δεις στην τηλεόραση τίποτα άλλο παρά μόνο αυτούς τους σημερινούς σταρ που έχουν γρήγορη μουσική, κουνιούνται, χορεύουν, λένε πέντε στίχους και εντάξει…

«Π»: Παράλληλα, η ευκαιρία που δίνεται νʼ ακουστούν αυτά τα έργα είναι είτε στην Αθήνα, είτε στο πλαίσιο διαφόρων φεστιβάλ.

Παναγιώτης Φουρναράκης: Πραγματικά. Ειδικά στο Ηράκλειο δεν υπάρχουν χώροι. Υπάρχει ένας Θεατρικός Σταθμός, μια αποθήκη που έγινε αίθουσα συναυλιών. Ένα Πολιτιστικό Κέντρο φτιάχνεται και αυτό το ακούμε από το 1975! Επιτέλους έχει ξεκινήσει και εύχομαι να τελειώσει και νʼ αξιοποιηθεί σωστά. Γιατί όταν φτιάχνεις μια αίθουσα πολυτελή για ποιον τη φτιάχνεις; Μια αίθουσα τη δημιουργείς με τις κατάλληλες υποδομές ώστε να στεγαστούν μέσα σʼ αυτό το Πολιτιστικό Κέντρο διάφορα πράγματα. Αν δεν υπάρχουν και αν δε δημιουργηθούν, θα καταντήσει αυτό το Πολιτιστικό Κέντρο να είναι για τις αρπαχτές των Αθηναίων. Ταυτόχρονα με το Πολιτιστικό Κέντρο, υπάρχει η Συμφωνική Ορχήστρα της Νομαρχίας, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν κι άλλα μουσικά σύνολα, να δημιουργηθεί ένα θέατρο. Όλα αυτά θα μπορούσαν να στελεχώσουν το Πολιτιστικό Κέντρο. Από μόνο του ένα κτίριο δε λέει τίποτα, γιατί τότε καταντήσει να είναι όπως το καλοκαίρι που έρχονται από την Αθήνα διάφορα σχήματα μόνο και μόνο για τα χρήματα, με παραστάσεις που κάποιες φορές είναι και αμφιβόλου ποιότητας.



“Παιδεία”



«Π»: Ωστόσο, έχουμε δει και πολύ ποιοτικές παραστάσεις με τριάντα θεατές…

Παναγιώτης Φουρναράκης: Είναι αυτό που είπαμε, ότι δεν υπάρχει παιδεία. Δε φταίει όμως ο κόσμος, αλλά αυτοί που τον βομβαρδίζουν με τα σαχλοτράγουδα που δεν έχουν στίχο, δεν έχουν αρχή, μέση και τέλος.

«Π»: Παρόλα αυτά υπάρχει προοπτική νʼ αλλάξουν τα πράγματα;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Πάντα υπάρχει. Θα επανέλθω στο βήμα που έκανε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση με την ίδρυση Συμφωνικής Ορχήστρας, που πραγματικά δίνει προοπτική βελτίωσης της κατάστασης. Άλλωστε ιδρύθηκε από τη Νομαρχία με σκοπό όχι να κάνει κάποιες ελιτίστικες παραστάσεις μόνο και μόνο για να παίζει μια δυό φορές το χρόνο. Με την ορχήστρα έχουμε κάνει ήδη δύο συναυλίες, αλλά και παραστάσεις με αφιέρωμα στο Μάνο Χατζιδάκι στην ενδοχώρα του νομού, όπου παράλληλα με το καλλιτεχνικό μέρος, η ορχήστρα έπαιξε και έναν εκπαιδευτικό ρόλο στην αρχή. Αυτό ξεκίνησε δειλά δειλά γιατί δε μπορείς στην αρχή να πας σε μια πλήρη ενημέρωση γιατί ο κόσμος δε θʼ ανταποκριθεί. Τώρα ξεκινήσαμε τη γνωριμία. Με αυτές τις παραστάσεις ξεκινήσαμε για να γνωρίσει ο κόσμος τα όργανα της ορχήστρας. Θα εμβαθύνουμε γιατί μας ενδιαφέρουν πολύ τα νέα παιδιά. Θέλουμε να πάμε την ορχήστρα στα σχολεία. Υπάρχουν έργα που μπορούν να συνδυάσουν και τον εκπαιδευτικό και τον καλλιτεχνικό ρόλο. Ελπίζω ότι σιγά σιγά θα γίνουν πολύ πε-ρισσότεροι οι σκεπτόμενοι α-κροατές.



“Θέλουν τον κόσμο με περιορισμένες γνώσεις για να περνούν ό,τι θέλουν”



«Π»: Ποιο είναι το πρόβλημα που υπήρχε σε σχέση με τη Συμφωνική;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Τη Συμφωνική την έβλεπαν πολλοί σαν προσωπική υπόθεση και γιʼ αυτό υπάρχον κάποιοι που δε βλέπουν με καλό μάτι αυτό που γίνεται. Δεν το έβλεπαν σαν προσπάθεια για το κοινωνικό σύνολο, αλλά σαν μέσο προσωπικής ανάδειξης. Γιʼ αυτό δεν πέτυχε. Ήθελαν να περάσουν πρώτα το εγώ και ύστερα το εμείς. Όμως δε γίνονται έτσι οι ορχήστρες. Πρέπει να υπάρχει ένας φορέας που θα στηρίζει αυτή την προσπάθεια και θα υλοποιεί τα προγράμματα.

«Π»: Οι νέοι που διδάσκονται μουσική πώς αξιοποιούνται στη συνέχεια;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Ως επί το πλείστον μαθαίνουν μουσική για τη γενικότερη καλλιέργειά τους. Πολύ λίγα άτομα θα ξεχωρίσουν και λίγα θα προχωρήσουν. Οι περισσότεροι μένουν απλώς στο να έχουν τις γνώσεις. Αυτό βέβαια είναι πολύ καλό, γιατί οτιδήποτε σε μορφώνει σου δημιουργεί και καλύτερες συνθήκες ζωής.

«Π»: Πολλοί νέοι φεύγουν στο εξωτερικό για μουσικές σπουδές. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Γιατί η Ελλάδα δεν έχει μια Ανώτατη Μουσική Ακαδημία και αναγκάζονται τα παιδιά να φεύγουν στο εξωτερικό για να ολοκληρώνουν τις σπουδές τους. Το ελληνικό κράτος δε δίνει μεγάλη προτεραιότητα στον πολιτισμό. Η Ελλάδα το μόνο που έχει να δείξει είναι ο πολιτισμός της, αλλά δυστυχώς δεν το έχουν καταλάβει ή δε θέλουν να το καταλάβουν. Ίσως να μη θέλουν γιατί όσο περισσότερο μορφώνεται ο κόσμος, τόσο περισσότερο διεκδικεί και αυτό ίσως να μην τους αρέσει. Θέλουν τον κόσμο με περιορισμένες γνώσεις για να περνούν ό,τι θέλουν όπως θέλουν και όχι όπως είναι.

«Π»: Η μουσική που επικρατεί σήμερα ποιους εκφράζει κατά τη γνώμη σας;

Παναγιώτης Φουρναράκης: Αυτά που ακούγονται δεν είναι τίποτα. Δεν είναι μουσική αυτό το πράγμα. Είναι κάποια στερεότυπα πράγματα, τα οποία είναι το εφήμερο, η επιφανειακή σκέψη, απλώς για να διασκεδάζεις. Δεν υπάρχει βάθος. Είναι μόνο για εκείνη η στιγμή. Εκτός από τη μουσική είναι και ο στίχος. Για τι μιλάνε οι στίχοι; Με έχασες, σε έχασα, με χώρισες, σε χώρισα, ξαναγύρνα. Αυτά είναι. Δεν υπάρχουν άλλα μηνύματα.