Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Μελέτη που έγινε στην Κρήτη από την Ιατρική Σχολή και αφορούσε στις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που οφείλονται σε τροχαία ατυχήματα, έδειξε μεταξύ άλλων, ότι η επίπτωση τους είναι παρόμοια, με αυτή των ΗΠΑ και της Αυστραλίας. Εδειξε ακόμη ότι τα περισσότερα ατυχήματα έγιναν με αυτοκίνητο, τα Σαββατοκύριακα και ως επι το πλείστον τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ περίπου το 40% των τραυματιών ήταν ηλικίας 21-40 ετών.

Ιδιαίτερη αύξηση παρουσίασαν οι τραυματισμοί το 2004, γεγονός που αποδίδεται στα οδικά έργα που γίνονταν στο Ηράκλειο, λόγω της Ολυμπιάδας.

Τα αποτελέσματα μιας 3ετούς συνεργασίας μεταξύ του κ. Αντώνη Βάκη, επίκουρου καθηγητή Νευροχειρουργικής της Ιατρικής Σχολής Κρήτης και Διευθυντή της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (Πα.Γ.Ν.Η.) και 5μελούς ομάδας φοιτητών της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης (αποτελούμενη από τους Ιωάννου Αντώνη, Λέντζα Μαλένα, Μανουσάκη Μαρία, Νεοφύτου Χριστόδουλο και Φιλίππου Μαρία), παρουσιάστηκαν στα πλαίσια του 7ου Παγκόσμιου συνεδρίου για Κακώσεις Εγκεφάλου. Το συνέδριο διεξάχθηκε από τη Παγκόσμια Ένωση για Κακώσεις Εγκεφάλου (International Brain Injury Association - ΙΒΙΑ) από τις 9 εώς τις 12 Απριλίου 2008 στη Λισσαβόνα της Πορτογαλίας και η συγκεκριμένη ανακοίνωση, αποτελούσε τη μοναδική ελληνική συμμετοχή.

Τα αποτελέσματα ήταν τα αρχικά μιας ευρύτερης μελέτης που αφορά συλλογή στοιχείων από τα τμήματα επειγόντων περιστατικών και της Νευροχειρουργικές κλινικες όλων των νοσοκομείων της Κρήτης. Η συλλογή και ανάλυση αυτών των στοιχείων αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου, όπου και θα δημοσιοποιηθούν υπό την μορφή άρθρου σε επιστημονικό περιοδικό.

Η παρούσα ανάλυση αποσκοπούσε στην ανάδειξη της επίπτωσης των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων (ΚΕΚ) που οφείλονται σε τροχαία ατυχήματα στην Κρήτη.

Ο πληθυσμός υπό μελέτη ήταν ασθενείς που νοσηλεύθηκαν με ΚΕΚ από τροχαίο ατύχημα στη Νευροχειρουργική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (Πα.Γ.Ν.Η.) από τη 1/1/2000 έως τις 30/6/2005. Έγινε επεξεργασία δεδομένων από φακέλους 337 ασθενών (από την ηλεκτρονική βάση της κλινικής και από τα ιστορικά τους), από τους οποίους οι 271 ήταν άνδρες και οι 66 γυναίκες, ηλικίας 6 μηνών έως 93 ετών. Ο πληθυσμός μας αντιπροσωπεύει περιστατικά από ολόκληρη την Κρήτη από το 2000 μέχρι το 2002, χρονιά κατά την οποία άνοιξε η Νευροχειρουργική Κλινική στα Χανιά, ενώ από το 2003 μέχρι το 2005 περιστατικά μόνο από τους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου. Επιπρόσθετα η κλινική δεχόταν κατά την περίοδο αυτή αεροδιακομιδές από Σαντορίνη, Ρόδο και Κάρπαθο.

Έγινε μελέτη διαφόρων παραγόντων όπως το φύλο, την ηλικία, αν η ημέρα του ατυχήματος ήταν γιορτή, αργία, παραμονή αργίας ή καθημερινή, την εποχή του χρόνου κατά την οποία συνέβη το ατύχημα, τον αριθμό των ημερών που παρέμεινε ο ασθενής στο ΠΑΓΝΗ, κατά πόσο διασωληνώθηκε ο ασθενής ή όχι, τη βαρύτητα της κάκωσης, αν έγινε η επέμβαση ή όχι, αν εισήχθει ο ασθενής στη Μονάδα Eντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) κ.α.

Στα αποτελέσματα της μελέτης, φάνηκε ότι υπήρχε μια πτωτική τάση των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων, από το 2000 μέχρι το 2005. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 2004 υπάρχει μεγάλη αύξηση των περιστατικών.

Τα τροχαία ατυχήματα αφορούσαν κυρίως συγκρούσεις ΙΧ σε ποσοστό 71,2 %. Ακολουθούσαν οι συγκρούσεις μοτοσυκλέτας σε ποσοστό 24,3 %, η πτώση από δίκυκλο σε ποσοστό 3,26 % και η παρασυρση πεζών σε ποσοστό 0,30 %

Σχεδόν το 1/3 των Τροχαίων, έγινε τα Σαββατοκύριακα. Η συχνότητα των ατυχημάτων, ήταν υψηλότερη τους καλοκαιρινούς μήνες, περίπου διπλάσια από την χειμερινή περίοδο και την αρχή της άνοιξης.

Από την έρευνα, προκύπτει ακόμη ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, λόγω τροχαίων, συμβαίνουν σε ηλικίες κάτω των 30 ετών.

Μελέτες αυτού του εύρους δεν έχουν γινει ξανά για την Κρήτη, ενώ δεν υπάρχουν διαθέσιμα εθνικά στατιστικά δεδομένα για σύγκριση. Μετά από σύγκριση με διεθνή βιβλογραφία, προέκυψε ότι η επίπτωση των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων στην Κρήτη είναι παρόμοια με αυτή των Η.Π.Α και της Αυστραλία, αλλά μεγαλύτερη από αυτή των Σκανδιναβικών χωρών. Η αύξηση που παρατηρείται το 2004 πιθανον οφείλεται στην αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων λόγω των οδικών έργων που έγιναν στο Ηράκλειο για τους σκοπούς των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.