Ρεπορτάζ Κορίνα Καφετζοπούλου
Σαράντα τρεις χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στους δρόμους της Ευρώπης το 2007. Απώλειες που ισοδυναμούν με την συντριβή 5 αεροπλάνων στην Ευρώπη κάθε εβδομάδα.
Και αν αυτό το στοιχείο είναι θλιβερό, δυστυχώς ακολουθούν και άλλα ακόμα πιο ανατριχιαστικά.
Στην Κρήτη το 2007 ήταν το χειρότερο έτος της τελευταίας 20ετίας.
Μέχρι το περασμένο καλοκαίρι η μακάβρια λίστα μετρούσε 68 νεκρούς μαζί με αυτούς που κατέληξαν στις εντατικές των νοσοκομείων.
Το πρώτο τρίμηνο του 2008 οι νεκροί έφτασαν τους 30!
Τα στοιχεία που αφορούν στο νησί είναι από το προσωπικό αρχείο του διευθυντή της ΕΛΠΑ στην Κρήτη κ. Γιάννη Λιονάκη.
Τα στοιχεία της Ευρώπης προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς τα τροχαία είναι μάστιγα για όλη την Ευρώπη.
Οι ειδοποιός διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα είναι ότι οι αριθμοί της χώρας μας ανεβάζουν τον πανευρωπαϊκό μέσο όρο!
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι το οδικό δίκτυο της Κρήτης σύμφωνα με μελέτη της Σουηδικής Ακαδημίας Αυτοκινήτου που έγινε τα τέλη της δεκαετίας του ʼ90 αλλά παραμένει επίκαιρη, είναι ότι το οδικό δίκτυο του νησιού ως παράγοντας πρόκλησης τροχαίου δυστυχήματος στην Κρήτη υπολογίζεται στο 19% ,την στιγμή που ο μέσος πανευρωπαϊκός όρος δεν υπερβαίνει το 8% και ίσως τώρα να είναι και μικρότερος.
Οι αριθμοί ίσως να μην έχουν σημασία γιʼ αυτούς που έχασαν άδικα τους ανθρώπους τους, βοηθούν όμως στις μελέτες για μέτρα πρόληψης και κανονικά θα έπρεπε να αφυπνίσουν και τις κυβερνήσεις.
Η Ελλάδα στα στατιστικά δε δίνει και ιδιαίτερη σημασία γιʼ αυτό και δεν έχει βάση δεδομένων.
Καταγράφονται μόνο τα θύματα που χάνουν επί τόπου τη ζωή τους, και όχι αυτοί που χάνουν τις “μάχες” στα νοσοκομεία.
Δεν ξέρουμε τον αριθμό των αναπήρων. Δεν γνωρίζουμε πόσες οικογένειες διαλύονται στη συνέχεια ή πόσες είναι αυτές που δεν ικανοποιούνται από τις δικαστικές αποφάσεις.
Στη χώρα μας, επίσης λίγα είναι αυτά που έχουν γίνει και στο κεφάλαιο οδική ασφάλεια, ασφαλείς δρόμοι.
Ο κ.Λιονάκης σʼ αυτό το σημείο έδωσε και ένα μικρό παράδειγμα, με αφορμή ένα μέτρο που συζητείται σε όλη την Ευρώπη για τους κανόνες οδικής ασφάλειας που πρέπει να είναι σε κάθε χώρα οι ίδιοι, π.χ οι μπάρες ασφαλείας.
Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που έχει λεπτότερες μπάρες ασφαλείας απʼ αυτές που είναι στην Αυστρία και στη Γερμανία.
Για την Ελλάδα αλλά και για την Κρήτη υπάρχουν και άλλα δεδομένα.
Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε την τελευταία επταετία από γερμανικό οργανισμό και συγκεκριμένα για την περίοδο από, 01-01-2001 μέχρι 30-06-07, φαίνεται ότι χώρες που έλαβαν πιο αυστηρά μέτρα και βελτίωσαν σημαντικά την οδική τους ασφάλεια είχαν μείωση τροχαίων όπως η Γερμανία, η Φιλανδία, η Σουηδία, η Γαλλία.
Άλλες χώρες έχουν αύξηση κυρίως οι καινούργιες που μπήκαν στην Ε.Ε με τραγικούς αριθμούς μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.
Τα στοιχεία αυτά σύμφωνα με το διευθυντή της ΕΛΠΑ είναι τα εξής:
Κατά μέσο όρο συνολικά στην Ευρώπη αυτήν την 7ετία έχουμε 85 νεκρούς ανά 1 εκατομμύριο αυτοκινήτων.
Πιο αναλυτικά σε 1 εκατομμύριο οχημάτων:
η Σουηδία έχει 49 νεκρούς, η Αγγλία 56, η Γερμανία και η Φιλανδία 66, η Ελλάδα έχει 151 νεκρούς. Η Πολωνία 131, η Ουγγαρία 130, η Κύπρος 112, ενώ οι τελευταίες χώρες που μπήκαν είναι οι χειρότερες εξʼ όλων. Η Λιθουανία μετρά 223 θύματα, η Λετονία 177, η Εσθονία 152.
Η Κρήτη με λιγότερα χιλιόμετρα και λιγότερα οχήματα μετρά 140 νεκρούς για την ίδια περίοδο, σε περίπου 300 χιλιάδες οχήματα, και όχι 1 εκατομμύριο.
Σε σχέση ακόμα και με το μέσο ελλαδικό χώρο οι νεκροί μας δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τους 65 ανά χρόνο, τόνισε ο κ. Λιονάκης τόσο σε σχέση με τα κυκλοφορούντα οχήματα αλλά και με τα χιλιόμετρα που διανύονται. Στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο οι οδηγοί κάνουν 18χιλ. χιλιόμετρα, ενώ ο Κρητικός κάνει 12 χιλ. χιλιόμετρα.
Οδήγηση και μέθη
Η οδήγηση σε κατάσταση μέθης ή υπό την επήρεια άλλων ουσιών ευθύνεται για το 24% των θανατηφόρων δυστυχημάτων σε όλη την Ευρώπη.
Είναι τόσο μεγάλο το πρόβλημα που η Ε.Ε έφτασε στο σημείο να κάνει οικονομικό υπολογισμό για το πόσο κοστίζει αυτό στον “ευρωπαϊκό κουμπαρά”.
Η σχετική έκθεση που κοινοποιήθηκε πέρυσι σε απάντηση σχετικής ερώτηση τους ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ κ. Σταύρου Αρναουτάκη περιγράφει τον αντίκτυπο που έχει στην υγεία, την κοινωνία και την οικονομία το αλκοόλ σε επίπεδο Ε.Ε.
Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, πάνω από 10.000 θύματα τροχαίων ατυχημάτων (ένα στα τέσσερα στην Ε.Ε,. σε μερικές δε χώρες ένα στα τρία), οφείλονται στο αλκοόλ.
Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά λίγες ευρωπαϊκές συγκριτικές μελέτες για τις «κοινωνικές συνέπειες» της επιβλαβούς χρήσης του αλκοόλ.
Εκτιμάται πάντως ότι το αλκοόλ και οι συνέπειές του στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθε σε 125 δισ. ευρώ το 2003, περιλαμβανομένων 59 δισεκατομμυρίων ευρώ που συνεπάγεται η απώλεια παραγωγικότητας λόγω απουσιών, ανεργίας και χαμένων ετών εργασίας λόγω πρόωρου θανάτου.
Γιατί δεν είναι μόνο τα τροχαία. Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, πάνω από 2.000 φόνοι ετησίως αποδίδονται στην επιβλαβή χρήση οινοπνευματωδών (τέσσερις στους δέκα φόνους στην Ε.Ε.) και το ίδιο ισχύει για περίπου 10.000 αυτοκτονίες (μία στις έξι).
Άλλα ατυχήματα που προκαλούν θάνατο (τραυματισμός και δηλητηρίαση, τυχαίες πτώσεις, τυχαίοι πνιγμοί και συνδεόμενα με την εργασία ατυχήματα) εκτιμώνται ότι προκαλούν 27.000 θανάτους ετησίως στην ΕΕ.
«Εάν διατίθενται το 1 τις χιλίοις της φορολόγησης του οινοπνεύματος για λόγους οδικής ασφάλειας υπολογίζεται ότι θα είχαν γλυτώσει τη ζωή τους 6 χιλιάδες άνθρωποι ετησίως στην Ευρώπη», σχολίασε ο κ. Λιονάκης.
Η Ευρώπη θέλει να βάλει τέρμα στην ατιμωρησία όσων οδηγούν επικίνδυνα.
Σʼ αυτό το σημείο ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα πρόσφατα στοιχεία της Ε.Ε.
Σύμφωνα με τα οποία, τα τρία τέταρτα των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη οφείλονται στην υπερβολική ταχύτητα, στην οδήγηση σε κατάσταση μέθης, στην παραβίαση κόκκινου σηματοδότη και στη μη χρήση της ζώνης ασφαλείας. Σήμερα, αν κάποιος διαπράξει παράβαση εκτός της χώρας στην οποία είναι ταξινομημένο το όχημά του δεν πρόκειται να τιμωρηθεί ακόμη και αν θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή. Τώρα όμως η κατάσταση αυτή αλλάζει αφού η Ε.Ε θέλει να βάλει ένα τέλος στην ατιμωρησία.
Με τη τελευταία πρωτοβουλία τής Ε.Ε. για την οδική ασφάλεια επιδιώκεται η λογοδοσία κάθε οδηγού για τη συμπεριφορά του, καθώς σχεδιάζεται νέα νομοθεσία που θα υποστηρίζεται από ένα δίκτυο ανταλλαγής δεδομένων για τον εντοπισμό των παραβατών οδηγών σε όλη την Ε.Ε.
Από το 2001, όταν 54.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στους δρόμους της Ευρώπης, η Ε.Ε. προσπαθεί να μειώσει κατά 50% μέχρι το 2010 τους θανάτους στην άσφαλτο. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, το 2007 θρηνήσαμε 43.000 νέα θύματα τροχαίων ατυχημάτων. Αυτές οι απώλειες ισοδυναμούν με την συντριβή 5 αεροπλάνων στην Ευρώπη κάθε εβδομάδα.
Τα μέχρι σήμερα μέτρα δεν ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Το 2003, η Επιτροπή πρότεινε κάποιες προαιρετικές βέλτιστες πρακτικές για την παρακολούθηση της τήρησης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Οι τάσεις έκτοτε έχουν δείξει ότι οι οδηγίες αυτές δεν οδηγούν στα επιθυμητά αποτελέσματα.
Στην Ευρώπη, η κοινά αποδεκτή μέθοδος για την εξασφάλιση μεγαλύτερης οδικής ασφάλειας βασίζεται στην αρχή της "κοινής ευθύνης".
Οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται για την οδική ασφάλεια βασίζονται - ή πρέπει να βασίζονται - σε πολύ συγκεκριμένα στατιστικά δεδομένα για τα αίτια των ατυχημάτων και άλλα συναφή θέματα. Η συλλογή και η ανάλυση δεδομένων, σήμερα από την CARE, δηλαδή, την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για τα ατυχήματα , αύριο από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας, είναι ζωτικής σημασίας για την εκπόνηση αποτελεσματικών και αναλογικών μέτρων βελτίωσης της οδικής ασφάλειας.
Για την επίτευξη των στόχων της, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση νομοθετικών μέτρων και την ανάληψη πολιτικής δράσης, αλλά ταυτόχρονα διαθέτει και ορισμένα κονδύλια μέσω των ευρωπαϊκών προγραμμάτων-πλαισίων για την έρευνα και του προγράμματος χρηματοδοτικής ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας.
Όπως εξήγησε ο κ. Λιονάκης μεταξύ των μέτρων που προσανατολίζεται η Ε.Ε. είναι:
-Το μητρώο οδηγών θα λειτουργήσει για όλη την Ευρώπη.
Το μητρώο θα δείχνει την κίνηση και τη συμπεριφορά των επαγγελματιών οδηγών των διεθνών μεταφορών.
-Πανευρωπαϊκή γραμμή βοήθειας. Το 112 όπως συζητείται θα είναι μια γραμμή έκτακτης ανάγκης για όλη την Ευρώπη, που θα ενημερώνει όταν συμβαίνει τροχαίο τα σωστικά συνεργεία.
Θα κοστίζει 150 ευρώ για κάθε αυτοκίνητο και 50 χιλ. ευρώ για κάθε τροχαία νομού.
Στα οχήματα θα μπει ένας μηχανισμός αντίστοιχος του GPS, ο οποίος μέσω δορυφόρου, θα δίνει τη δυνατότητα αυτόματης κλήσης σε ένα αυτόματο σύστημα βοήθειας για την ενημέρωση των αρμόδιων Αρχών. Αυτό γίνεται επειδή έχει αποδειχθεί ότι χάνονται χιλιάδες άνθρωποι επειδή δεν υπάρχει άμεση ενημέρωση και προσπελασιμότητα στο ατύχημα και μεταφορά των τραυματιών από τον τόπο του δυστυχήματος στα νοσοκομεία.
Βέβαια γιʼ αυτό το μέτρο υπάρχουν αντιρρήσεις από αυτοκινητοβιομηχανίες αφού θεωρούν ότι θα επιβαρύνεται το κόστος του οχήματος.
-Επίσης, με προσπάθειες της κοινότητας βελτιώνεται η παθητική ασφάλεια αναφορικά με την ασφάλεια των πεζών. Σήμερα περίπου το 18% των θανάτων είναι παρασύρσεις πεζών.
Η καμπυλότητα στο καπό, στον προφυλακτήρα και το φτερό βελτιώνει την παθητική ασφάλεια έτσι ώστε να είναι λιγότερο επώδυνα τα αποτελέσματα σε μια πιθανή σύγκρουση πεζού και αυτοκινήτου.
-Μέχρι το 2010 αναμένεται να είναι υποχρεωτική η χρήση της μεσαίας σκάλας και για τις πρωινές και μεσημβρινές ώρες.

