Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Άτυπο «βέτο», στο δρομολογούμενο γενικό πλαίσιο του «Χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης» εκφράζει το τμήμα ανατολικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου οι εκπρόσωποι του οποίου στη διάρκεια συνέντευξης τύπου χθες ξεκαθάρισαν ότι εμπεριέχει ένα προσανατολισμό, που όχι μόνο δρομολογεί την άνιση και ανορθολογική ανάπτυξη του νησιού, αλλά ουσιαστικά «κατακρεουργεί» την προοπτική εξέλιξης των νομών Ρεθύμνου και Λασιθίου, αλλά και του νότου…

Πρόκειται για άτολμο και άνευρο κείμενο, που δεν προήλθε από διαβούλευση, καθώς αγνόησε τις θέσεις των φορέων, τονίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ ΤΑΚ Π.Ινιωτάκης, ο οποίος σχολιάζει σκωπτικά, ότι θα περίμενε σʼ ένα τέτοιο σχεδιασμό, καλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση, σε ζητήματα στρατηγικής ανάπτυξης της περιφέρειας, που ενώ θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα, στην Ελλάδα είναι ουραγοί της ανάπτυξης…

Τα μέλη της διοίκησης του ΤΕΕ εξέφρασαν σοβαρότατες ενστάσεις για το προωθούμενο πλαίσιο του χωροταξικού σχεδιασμού, σε όλα τα κορυφαία ζητήματα που αφορούν στην Κρήτη, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι είναι απολύτως αναγκαίο να γίνει ένας δεύτερος γύρος διαβουλεύσεων για ένα εξάμηνο, προκειμένου να ενσωματωθούν διορθωτικές παρεμβάσεις των φορέων που διατυπώνουν εντάσεις για το περιεχόμενο του. Οι εκπρόσωποι του Επιμελητηρίου, επεσήμαναν ότι είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν με πιο αποφασιστικά βήματα να διεκδικούν το αίτημα της τοπικής ανάπτυξης της Κρήτης, ξεκαθαρίζοντας ότι ξεκινούν ένα συλλογικό αγώνα σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.



Οι παρατηρήσεις…

Οι βασικότερες παρατηρήσεις που διατύπωσαν χθες τα στελέχη της διοίκησης του ΤΕΕ Π.Ινιωτάκης, Β. Σφακιανάκη και Χ. Βαιλάκης, αφορούν στην δημιουργία του δίπολου «Ηράκλειο- Χανιά» που προωθεί το νέο χωροταξικό σχέδιο, το οποίο έχει οδυνηρές παρενέργειες για την τοπική ανάπτυξη. Την ίδια στιγμή, όπως είπαν, υποβαθμίζεται ο ρόλος και η λειτουργία όλων των υποδομών, με τις οποίες συνδέεται η ανάπτυξη της Κρήτης, όπως το αεροδρόμιο και το λιμάνι, χωροθετείται η μαρίνα στον κόλπο του Δερματά, με την οποία «ναρκοθετείται» η ανάπτυξη του τόπου. Στο νέο σχέδιο δεν υπάρχει αναφορά στην Φαιστό ως μνημείο διεθνούς εμβέλειας, η Ζάκρος είναι ανύπαρκτη, και από τις περιοχές φυσικού πλούτου απουσιάζει παντελώς ο νομός Λασιθίου. Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν αγνοείται παντελώς το ενδεχόμενο δημιουργίας σιδηρόδρομου προαστιακού τύπου που θα συνδέσει το Ηράκλειο με τα Χανιά, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλα τα «δίπολα» πόλεων, προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες μεταφοράς και επικοινωνίας.

Αναλυτικότερα τα στελέχη της διοίκησης του ΤΕΕ, σε κείμενο το οποίο έδωσαν στη δημοσιότητα χθες τονίζουν μεταξύ άλλων τα εξής: «Η θεώρηση του δίπολου Ηράκλειο -Χανιά υποβαθμίζει τους Νομούς Ρεθύμνης και Λασιθίου και συντελεί στην άνιση και ανορθολογική ανάπτυξη του νησιού στο βορρά με εγκατάλειψη του νότου. Ουσιαστικά υποβιβάζει το νομό Λασιθίου χωρίς να προτείνει καμία αναπτυξιακή προοπτική. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στα μεγάλα έργα. Το Λασίθι έχει αδικηθεί στο ΒΟΑΚ, στους οδικούς άξονες και στα άλλα έργα υποδομών. Σωστά διατυπώνεται και διαπιστώνεται η ανάγκη ολοκλήρωσης του βασικού οδικού συστήματος της χώρας, μεταξύ του οποίου και ο ΒΟΑΚ. Παράλληλα και πάλι δεν ενσωματώνεται το θεσμοθετημένο (στο Χωροταξικό Πλαίσιο Περιφέρειας Κρήτης) οδικό δίκτυο που αποτελείται από το ΒΟΑΚ, το σύνολο του ΝΟΑΚ (και όχι μόνο ένα τμήμα του στη Νοτιοανατολική Κρήτη) και τους Κάθετους Άξονες. Υποβαθμίζεται ο ρόλος του αεροδρομίου Ηρακλείου, σε απλό διεθνή αερολιμένα, κατώτερο της υφιστάμενης δυναμικής του και δε χωροθετούνται στον ανάλογο χάρτη τόσο το νέο διεθνές αεροδρόμιο Ηρακλείου όσο και το Λιμάνι του Νότου ως διεθνής πύλη ανάπτυξης σχέσεων του νησιού με την Ανατολική Μεσόγειο. Υποβαθμίζεται ο στρατηγικός ρόλος του λιμένος Ηρακλείου με την εξάρτηση του από το λιμάνι του Νότου. Για την ενίσχυση των διεθνών συνδυασμένων μεταφορών στη Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο και την Αδριατική αναφέρονται μόνο τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Δεν γίνεται αναφορά στα λιμάνια της Κρήτης (Ηράκλειο, Σούδα, Λιμάνι του Νότου) όπως θα έπρεπε. Αντʼ αυτού επιχειρείται ένας επιφανειακός αποπροσανατολισμός του ρόλου των λιμανιών. Δεν προωθείται το λιμάνι του Νότου ως πύλη εισόδου της Κρήτης, στο ζητούμενο ρόλο της στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, αλλά ως λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων, αφού αναφέρεται «ως νέος εξειδικευμένος λιμένας στο νότιο – κεντρικό ή νότιο – ανατολικό άξονα της Κρήτης, που θα εξυπηρετήσει τη ναυτιλιακή διαδρομή εμπορευματοκιβωτίων Άπω-Ανατολή – Ευρώπη». Επίσης στον τομέα της ενέργειας δε γίνεται ιδιαίτερη αναφορά για την Κρήτη σʼ αυτό που και στο Γ.3.6.1. σελ. 24 του Χωροταξικού Πλαισίου Περιφέρειας Κρήτης αναφέρεται: «Η Κρήτη μπορεί να χρησιμεύσει ως «Πιλοτική» Περιφέρεια, κέντρο επίδειξης και ανταλλαγής εμπειριών και μεταφοράς τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για εκτεταμένες εφαρμογές ΑΠΕ». Στο παρόν Πλαίσιο γίνεται μια γενική αναφορά για την αξιοποίηση των ΑΠΕ στη χώρα και παραπέμπει στο ειδικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, στο σχέδιο του οποίου όμως η Κρήτη είναι εκτός των περιοχών προτεραιότητας.

Στις «περιοχές φυσικού και πολιτιστικού πλούτου» απουσιάζει παντελώς ο νομός Λασιθίου. Η Φαιστός δεν αναφέρεται ως «διεθνούς εμβέλειας» μνημείο και η «Ζάκρος» αγνοείται. Χωροθετείται Μαρίνα «mega yacht» στο Ηράκλειο προφανώς για να νομιμοποιήσει την προοπτική κατασκευής της στον ιστορικό όρμο Δερματά αντί για το φυσικό της χώρο στο λιμάνι του Ηρακλείου του οποίου κατά τʼάλλα προτείνεται η ενίσχυση σε υποδομές τουρισμού. Παραλείπονται οι πόλεις του Ηρακλείου και των Χανίων από τη διερεύνηση της σκοπιμότητας δημιουργίας σιδηρόδρομου προαστιακού τύπου σε όλα τα «δίπολα» πόλεων και τα γειτονικά τους αεροδρόμια».