Ρεπορτάζ Κατερίνα Μυλωνά
Η λειτουργία του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων, που επιχειρεί να βοηθήσει τα παιδιά να διαμορφώσουν αντιλήψεις για τις αξίες της ζωής
Στον αντίποδα των όσων προβάλλονται το τελευταίο διάστημα για την ευρύτερη περιοχή του Μυλοποτάμου βρίσκεται η προσπάθεια εκπαιδευτικών να κρατήσουν τον πήχη ψηλά και τα μικρά παιδιά μακριά από καταστάσεις που μελλοντικά δεν πρόκειται να τα οδηγήσουν πουθενά. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας λειτουργεί και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων, όπου πέντε άνθρωποι έχουν αναλάβει εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο να ενσωματώσουν στον τρόπο ζωής των μαθητών αλλά και των εκπαιδευτικών τη συμπεριφορά που πρέπει να έχουν απέναντι στο περιβάλλον. Μέσα από ποικίλες δραστηριότητες, εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια, το ΚΠΕ λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά με το σχολείο.
«Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έτσι όπως προβάλλονται και, δυστυχώς, τα μέσα ενημέρωσης αυτό που πουλάει αυτό δείχνουν», αναφέρει στην «Π» ο Υπεύθυνος του ΚΠΕ, Νίκος Καρατάσος, ο οποίος εξηγεί πως μέσα στο κέντρο γίνεται προσπάθεια να αλλάξουν κάποια πράγματα, κυρίως η νοοτροπία του κόσμου. «Θέλουμε τα παιδιά να ενστερνιστούν κάποιες αξίες, όπως το περιβάλλον, να αποκτήσουν μια θετική συμπεριφορά και στάση απέναντί του», τονίζει. Ο Ν. Καρατάσος υποστηρίζει πως τα ΚΠΕ έρχονται να καλύψουν το κενό που υπάρχει στα προγράμματα εκπαίδευσης της χώρας μας, όπου το περιβάλλον δεν έχει θέση. «Τα ΚΠΕ στοχεύουν στην αλλαγή νοοτροπίας, συμπεριφοράς των παιδιών που είναι οι πολίτες του αύριο, προσπαθούν να περάσουν και γνώσεις και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους, όπως να μπορεί να σκέφτεται ένας μαθητής για ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει μια περιοχή και να βρίσκει διάφορες λύσεις», αναφέρει. Ιδιαίτερη σημασία έχει για τα παιδιά το γεγονός ότι στα ΚΠΕ δεν προσφέρεται μια στείρα αποστήθιση γνώσεων αλλά με βιωματικό τρόπο βρίσκονται στο πεδίο που εξετάζουν, το περιβάλλον.
Η Αναπληρώτρια υπεύθυνη του ΚΠΕ, Ζαχαρένια Κεφαλογιάννη, κάνει ιδιαίτερη αναφορά στο γεγονός ότι τα ΚΠΕ δε φιλοξενούνται στις πρωτεύουσες πόλεις των νομών αλλά την ενδοχώρα ενώ μιλάει και για τις ιδιαιτερότητας του Ψηλορείτη που είναι μια προστατευόμενη περιοχή και ανήκει στο δίκτυο ευρωπαϊκών γεωπάρκων. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, το ΚΠΕ με τις δραστηριότητες που αναπτύσσει δίνει ζωή στην περιοχή ενώ στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα είδους συνεργασίας με την ευρύτερη περιοχή προβάλλοντας αυτό το θετικό που γίνεται. «Είναι ένας μοχλός ανάπτυξης της περιοχής», σημειώνει. Η Ζ. Κεφαλογιάννη αναφέρει πως τα ΚΠΕ ανήκουν στη φιλοσοφία της εκπαίδευσης που λέει ότι μαθαίνουμε βιωματικά, έξω από την τάξη και μέσα στη φύση, τους δρόμους του νερού και την κτηνοτροφία, όπου εξηγούν οι υπεύθυνοι του κέντρου τι σημαίνει μιτάτο, ποιμενική ζωή και ο,τι άλλο αφορά το εκάστοτε θέμα του προγράμματος.
«Θα μιλήσεις για το περιβάλλον μέσα από το περιβάλλον, θα δημιουργήσεις πολίτες υπεύθυνους που θα διεκδικήσουν μια ποιότητα ζωής», περιγράφει.
«Η παιδεία περνάει κρίση γενικότερα, δεν είναι τοπικό φαινόμενο. Αναπτύσσονται άλλες σχέσεις εκπαιδευτικών μαθητών ενώ οι γονείς πολλές φορές δε βάζουν όρια στα παιδιά τους», υποστηρίζει η ίδια. Στη συνέχεια, αναφέρει πως στη συγκεκριμένη περιοχή υπάρχουν ορισμένες ιδιαιτερότητες, όπως το φαινόμενο μείωσης του αριθμού των μαθητών στα σχολεία, «υπάρχει αυτή η απαξίωση της γνώσης για διάφορους λόγους», παρατηρεί.
Ωστόσο, η Ζ. Κεφαλογιάννη αναφέρει πως τα Ανώγεια πάντα βρίσκουν τρόπους αντίστασης ενώ τα σχολεία της περιοχής είναι από τα πρώτα του Ρεθύμνου, από αυτά έχουν βγει σπουδαίοι επιστήμονες. «Η κοινωνία προσπαθεί να αντισταθεί σε οτιδήποτε είναι αρνητικό και επιβλαβές με διάφορες εκδηλώσεις, δεν είναι τυχαίο ότι σε μια μικρή κοινωνία γίνονται τόσα πράγματα, όπως η αναπτυξιακή εταιρεία και τα δια βίου μάθησης σεμινάρια, υπάρχουν πολλοί πυρήνες πολιτιστικοί», υπογραμμίζει.
Τέλος, θεωρεί πως το ΚΠΕ είναι ένας δρόμος που μπορεί να δώσει χέρι συνεργασίας και να ανοίξει δρόμο προς άλλες περιοχές να καταπολεμηθούν τα αρνητικά φαινόμενα που παρατηρούνται.
Το ΚΠΕ Ανωγείων
Λειτουργεί από το Φεβρουάριο του 2006. Ανήκει στα κέντρα περιφερειακού τύπου και στεγάζεται στη Μαθητική Εστία Ανωγείων, που το Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας έχει παραχωρήσει στο Υπουργείο Παιδείας. Οι μαθητές μπορούν να διαμείνουν και να σιτιστούν δωρεάν στις εγκαταστάσεις του.
Το κύριο έργο του ΚΠΕ είναι η εκπαίδευση, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση μαθητών και εκπαιδευτικών για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, η εκπόνηση και υλοποίηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές όλων των βαθμίδων. Ακόμα, στοχεύει στη δημιουργία δικτύων με στόχο τη διασύνδεση σχολείων μέσα από μια ενιαία θεματική και μεθοδολογική προσέγγιση, την οργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων και συναντήσεων με τους εκπαιδευτικούς σε θέματα περιβάλλοντος. Επίσης, παράγει πρωτογενές εκπαιδευτικό υλικό και ενημερώνει την τοπική κοινωνία σε θέματα περιβάλλοντος σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, επιστημονικά ιδρύματα, κυβερνητικές και μη οργανώσεις. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιεί είναι «επίσκεψη στο σπίτι του βοσκού, ακολουθώντας το μονοπάτι του Αγίου Υάκινθου», «Οι δρόμοι του νερού», «Ταξίδι στο θαυμαστό κόσμο της φύσης» και «Τοπία από πέτρα». Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν στο να δημιουργήσουν γνωστικό υπόβαθρο στους μαθητές, να τους φέρουν σε επαφή με το φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον μέσα από τη βιωματική εκπαίδευση και την έρευνα στο πεδίο. Παράλληλα, στοχεύει στη διαθεματική προσέγγιση, με στόχο τα παιδιά να καλλιεργήσουν δεξιότητες και θετικές στάσεις στην καθημερινή τους πρακτική για την προστασία της φύσης και της ποιότητας ζωής τους, την κινητοποίηση του συναισθηματικού και ψυχοκινητικού τομέα και την καλλιέργεια της ομαδικότητας και της συλλογικής δράσης.
Το ΚΠΕ Ανωγείων δεν αναφέρεται αποκλειστικά στα Ανώγεια αλλά ευρύτερα στην περιοχή του Μυλοποτάμου, κατ επέκταση στο Ρέθυμνο και την Κρήτη.
Οι εκπαιδευτικοί που απασχολούνται στο ΚΠΕ Ανωγείων είναι οι Νίκος Καρατάσος, Ζαχαρένια Κεφαλογιάννη, Αικατερίνη Δακανάλη, Δημήτρης Παπαζαφειρόπουλος και Μαρία Χαιρέτη.
