Στην καταγραφή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κατά κλάδο και νομό, την ενθάρρυνση της δημιουργίας μόνο βιώσιμων επενδύσεων για την αποφυγή κορεσμού, την υποστήριξη της αγροτικής οικονομίας και την τουριστική ανάπτυξη του νομού Λασιθίου, επικεντρώνονται οι προτάσεις των μελετητών για την ανάπτυξη της οικονομίας των νησιού.
Αναλυτικά οι μελετητές προτείνουν:
Συγκριτικά πλεονεκτήματα κατά κλάδο και νομό
Μελέτη καταγραφή και αξιολόγηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων ανά νομό και κλάδο ώστε να δοθεί βάρος από τον ιδιωτικό τομέα με την παρότρυνση άμεσα και έμμεσα της κυβέρνησης και των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης ώστε να κατανέμονται τα επενδυτικά κεφάλαια αποδοτικά και με προοπτική και όχι τυχαία.
Από τα στοιχεία των τελευταίων χρήσεων των επιχειρήσεων της Κρήτης προκύπτει ότι:
- Ο νομός Ηρακλείου πλεονεκτεί λόγω πληθυσμού και γεωγραφικής θέσης στο εμπόριο, τις κατασκευές, τις υπηρεσίες και στην βιομηχανία, ενώ εμφανίζει στοιχεία κορεσμού στον ξενοδοχειακό τομέα.
- Τα Χανιά δεν ακολούθησαν τους ρυθμούς ανάπτυξης των υπόλοιπων νομών στην κατασκευή μεγάλων και μεσαίων ξενοδοχειακών μονάδων και υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης.
Επίσης ο κατασκευαστικός κλάδος έχει καλές προοπτικές στον τομέα των μεγάλων και μικρών επενδύσεων που αναμένονται να γίνουν σε κατασκευές κατοικιών για ντόπιους και ξένους.
Ο νομός Λασιθίου λόγω της γεωγραφικής θέσης του, της δυσκολίας πρόσβασης και του μικρού μεγέθους της αγοράς δεν εμφανίζει συγκριτικά πλεονεκτήματα στους τομείς εμπορίου, υπηρεσιών, βιομηχανίας και βιοτεχνίας. Αντίθετα μπορεί να αξιοποιήσει τις όμορφες παραλίες, τις μεγάλες παραθαλάσσιες εκτάσεις και να αναπτυχθεί έντονα τουριστικά με την δημιουργία μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων. Επίσης στον πρωτογενή τομέα με ελαιόλαδο και προϊόντα θερμοκηπίου όχι όμως με την σημερινή μορφή.
Ενέργειες που θα κατευθύνουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη
Η κυβέρνηση καθώς και οι φορείς αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια – Νομαρχία – Δήμοι) και οι επαγγελματικές οργανώσεις θα πρέπει με συγκεκριμένες ενέργειες (Αναπτυξιακός, κίνητρα, επιμόρφωση κλπ) να κατευθύνουν σωστά κυρίως τους μικρούς και μεσαίους επιχειρηματίες ώστε να δημιουργούνται βιώσιμες επενδύσεις.
Στόχος η τουριστική ανάπτυξη του νομού Λασιθίου
Αν υποθέσουμε ότι μετά από επισταμένη μελέτη αποδεικνύεται ότι στον νομό Λασιθίου υπάρχουν περιθώρια για σημαντικές επενδύσεις από Έλληνες και κυρίως από ξένους επιχειρηματίες η κυβέρνηση σε συνεργασία με την αυτοδιοίκηση και τα αντίστοιχα επαγγελματικά σωματεία (επιμελητήριο, σύλλογος ξενοδόχων Κρήτης, σύλλογος διευθυντών ξενοδοχείων κλπ) να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες με χρονοδιάγραμμα και δέσμευση υλοποίησης για να επιτύχει τον στόχο όπως:
Δημιουργία υποδομών, οδικό δίκτυο σύνδεσης της Σητείας με την Ιεράπετρα και τον Άγιο Νικόλαο, διεθνές αεροδρόμιο, βελτίωση συνολικά του οδικού δικτύου και των Λιμανιών του νομού.
Ειδικά αυξημένα κίνητρα επενδύσεων για συγκεκριμένες περιοχές που θα προσδιορισθούν με συγκεκριμένες προδιαγραφές όσον αφορά το μέγεθος τις υπηρεσίες κλπ. Των υπό κατασκευή ξενοδοχειακών μονάδων.
Στόχος η ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας στην Κρήτη
Καταγραφή των προϊόντων που η Κρήτη μπορεί να παράγει λόγω κλίματος και εδάφους και ταυτόχρονα μπορούν να σταθούν ανταγωνιστικά στην διεθνή αγορά.
Η κυβέρνηση σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και τις αντίστοιχες επαγγελματικές οργανώσεις να πάρει μέτρα ώστε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις δημιουργίας και ανάπτυξης μεσαίων και μεγάλων καθετοποιημένων μονάδων. Ας φανταστούμε μια επιχειρηματική μονάδα που θα διαθέτει η ίδια σημαντικό αριθμό ελαιόδεντρων βιολογικής καλλιέργειας, θα έχει δικό της ελαιοτριβείο και μονάδα τυποποίησης και λόγω μεγέθους θα μπορεί να αναπτύξει τμήμα μάρκετινγκ και πωλήσεων για τις διεθνείς αγορές. Κατά την άποψή μας ο αγροτικός τομέας χρειάζεται άμεσα μια μικρή επανάσταση όπου μέσα από αυτήν θα προκύψουν επαγγελματίες αγρότες με σημαντική αύξηση του σημερινού μέσου όρου ιδιοκτησίας.
Η κυβέρνηση με το «όπλο» των επιδοτήσεων και των εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις εκσυγχρονισμού και αλλαγής της σημερινής μη βιώσιμης δομής του αγροτικού τομέα στην Κρήτη.
Αποφυγή κορεσμού επενδύσεων
Ποτέ μέχρι τώρα η εκάστοτε κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη την υφιστάμενη δυναμικότητα σε συγκεκριμένους κλάδους και κατηγορίες προϊόντων σε σχέση με τις ανάγκες και δυνατότητες απορρόφησης της παραγωγής από την αγορά.
Θα πρέπει να υπάρχει περιορισμός των εγκεκριμένων επενδύσεων σε τομείς που ξεκάθαρα εμφανίζονται στοιχεία κορεσμού ώστε να αποφευχθούν υπερεπενδύσεις, άσκοπη δέσμευση ιδιωτικών εθνικών και κοινοτικών πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν αλλού με μεγαλύτερη απόδοση και κυρίως ένα υγιή κλάδο να τον μετατρέψουν σε προβληματικό.
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ένα κλάδο που κατά την άποψή μας αρχίζει να διαφαίνονται τα παραπάνω: την παραγωγή Κρητικών παξιμαδιών.

