Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Μέχρι το τέλος του μήνα αναμένεται να συνεδριάσει για πρώτη φορά, η πενταμελής Επιτροπή επανοριοθέτησης των αρχαιολογικών ζωνών της Κνωσού, για τις οποίες ήδη η Αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων έχει αρχίσει να διαμορφώνει την εισήγησή της. Η Eπιτροπή (η οποία παρέμενε αδρανής μετά την ανακοίνωση της σύνθεσης της από τον πρώην υπουργό Πολιτισμού Γ.Βουλγαράκη ) καλείται σήμερα να δώσει απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα που έχουν προκύψει, τόσο από τις έντονες πιέσεις της τοπικής κοινωνίας, αλλά και από την ίδια την πραγματικότητα, που επιβάλλει την επανεξέταση των ορίων των αρχαιολογικών ζωνών. Στην κατεύθυνση αυτή κινείται ήδη και η αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία, έχοντας πλέον αντιληφθεί ότι τα υφιστάμενα όρια των ζωνών, δεν έχουν την επιστημονική τεκμηρίωση που απαιτείται, με αποτέλεσμα να δημιουργούν μεγάλα προβλήματα που έχουν προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία, η οποία επιτακτικά ζητά λύσεις….

Η είδηση της σύγκλησης της Eπιτροπής έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Φορτέτσας, που περιμένουν με αγωνία την εξέλιξη της υπόθεσης, αφού καλά γνωρίζουν ότι η ενεργοποίηση της Eπιτροπής, και η διαμόρφωση εισήγησης από την πλευρά της θα αποτελέσει το εφαλτήριο, στην προσπάθεια που έχουν ξεκινήσει για την επανοριοθέτηση των αρχαιολογικών ζωνών. Άλλωστε ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Γ.Βουλγαράκης, είχε ξεκάθαρα ανακοινώσει ότι η εισήγηση της Eπιτροπής θα αποτελέσει την βάση της συζήτησης που θα γίνει στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο σε σχέση με το επίμαχο θέμα των αρχαιολογικών ζωνών, και σε μεγάλο βαθμό θα καθορίσει και το αποτέλεσμα της απόφασης που θα προκύψει….

Τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου αναμένουν πάντως από την πλευρά τους μια δίκαιη λύση, όπως χαρακτηριστικά τονίζουν, η οποία θα δίνει διέξοδο στα προβλήματα που προκαλούν τα σημερινά όρια των ζωνών, τα οποία στην ουσία, δεν προστατεύουν το μνημείο, και παράλληλα «ναρκοθετούν» το μέλλον του τόπου. Όπως είναι γνωστό, η πρώτη αρχαιολογική ζώνη, όπου απαγορεύεται κάθε οικιστική δραστηριότητα, εκτείνεται σε ακτίνα που ξεπερνά τα 2000 μέτρα γύρω από το Μινωικό Ανάκτορο, φτάνει στα όρια της συνοικίας της Φορτέτσας και την αποκόπτει προς τα ανατολικά. Αντίστοιχα η δεύτερη ζώνη, όπου επιτρέπεται η αξιοποίηση που ισχύει για τα εκτός σχεδίου κτήματα, χωρίς καμία από τις υπάρχουσες εξαιρέσεις, αυτή επεκτείνεται σε μια ακτίνα που φτάνει τα 7 ή και τα 8 χιλιόμετρα από το ανάκτορο της Κνωσού.

Συνολικά οι δύο ζώνες καλύπτουν μια έκταση των 16.000 στρεμμάτων, και οι συνέπειες, της δέσμευσης αυτής σύμφωνα με τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου, «είναι δραματικά αρνητικές για την περιοχή της Φορτέτσας, αλλά και για άλλες περιοχές. Χιλιάδες άνθρωποι αδυνατούν να αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους. Αδυνατούν να κάνουν ένα σπίτι για να στεγάσουν τις οικογένειες τους.

Οι οικισμοί της Άνω και Κάτω Φορτέτσας παραμένουν στη μορφή που είχαν πολλές δεκαετίες πριν. Ασφυκτιούν από το κυκλοφοριακό πρόβλημα και την ύπαρξη αδιεξόδων δρόμων με σοβαρές δυσκολίες για τα απορριμματοφόρα, τα ασθενοφόρα και τα οχήματα της Πυροσβεστικής».

Τα μέλη του Συλλόγου υπογραμμίζουν με νόημα ότι, «η πλειονότητα των κτημάτων της περιοχής Φορτέτσας είναι προσφυγικοί κλήροι που δόθηκαν σε Μικρασιάτες πρόσφυγες από την ίδια την Πολιτεία μετά την ανταλλαγή. Η κατʼαυτόν τον τρόπο δέσμευσή τους αποτελεί κατάφωρη αδικία εις βάρος των οικογενειών αυτών».