Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Το μόνο που δεν ελπίζουν οι αγρότες σε αυτές τις εκλογές είναι ότι θα αλλάξει η ζωή τους… «Τα ίδια και τα ίδια..», λένε, «όποιος κι αν κυβερνήσει». Έχουν ακούσει πολλές υποσχέσεις, «χοντρά λόγια» όπως λένε, ήλπιζαν, πίστεψαν, περίμεναν…. Αλλά τίποτα… Είκοσι οκτώ μέρες πριν τις βουλευτικές εκλογές, οι αγρότες δεν ελπίζουν ότι η νέα κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή, θα αναβαθμίσει τον αγροτικό τομέα και θα συμβάλει για να αυξηθούν τα αγροτικά εισοδήματα. Λίγα εικοσιτετράωρα πριν τις εκλογές, ίσως αναπτερωθούν οι ελπίδες, με όλα όσα θα ακουστούν. Προς το παρόν όμως, οι αγρότες «δεν βλέπουν φως»…

«Θα μας πούνε πάλι χοντρά λόγια για να πάρουνε την ψήφο μας. Αλλά κανείς δεν θα δείξει ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο. Έχουμε ζήσει και το ΠΑΣΟΚ έχουμε ζήσει και τη Ν.Δ» είπε στην «Π» ο αγρότης Μανώλης Λουλούδης, με αμπέλια και λιόφυτα έκτασης 80 στρεμμάτων, που δεν του αποδίδουν όμως, όπως λέει, επαρκή εισοδήματα. «Έχω 50 στρέμματα αμπέλια και 30 στρέμματα ελιές. Η τιμή που ανακοινώθηκε φέτος για το λιάτικο είναι 23 λεπτά. Θα τρυγήσω τα αμπέλια μου, φέτος δεν έχει και πολλά σταφύλια, θα πληρώσω τα έξοδα του τρύγου και το καλλιεργητικό κόστος και θα μου μείνουν όλα κι όλα 4.000 ευρώ, για τον κόπο το δικό μου και του γιου μου όλη τη χρονιά. Εισοδήματα είναι αυτά;» επισημαίνει ο Μανώλης Λουλούδης. Ο ίδιος λέει ότι η αμπελουργία είναι σε διάλυση όπως και όλος ο αγροτικός χώρος. «Θα αυξηθεί η ανεργία και ο κόσμος θα πάει στα μεγάλα αστικά κέντρα για να βρει δουλειά. Θα έχουμε κοινωνικό πρόβλημα, θα βουλιάξει η οικονομία. Δεν το αντιλαμβάνονται αυτοί που κυβερνούν;» διερωτάται ο κ. Λουλούδης και τονίζει: «Τα μεγάλα κόμματα, στα οποία έχουν πιστέψει πολλοί οι αγρότες, αλλά τώρα δεν ελπίζουν σε αυτά, πρέπει να πάρουν ένα μήνυμα σε αυτές τις εκλογές. Να καταλάβουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Κι αυτό θα το καταλάβουν αν χάσουν ψήφους. Πρέπει να ψηφίσουμε, σε αυτές τις εκλογές, μικρά κόμματα, μήπως και καταλάβουν τα μεγάλα ότι δεν γίνεται να συνεχίσουν αυτή την πολιτική στον αγροτικό τομέα».



Η κρίση στα αγροτικά, «μεταφέρεται» σε όλους τους κλάδους



Ο Μιχάλης Κωλετάκης διαθέτει εμπορικό κατάστημα στο Ηράκλειο. «Τα αγροτικά εισοδήματα μειώθηκαν, οι αγρότες δεν κατεβαίνουν πια να ψωνίσουν, όπως στο παρελθόν, από τα καταστήματα του Ηρακλείου, με αποτέλεσμα η κρίση να μεταφέρεται και στον εμπορικό τομέα. Εμείς ως έμποροι, λέει ο κ. Κωλετάκης απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Π», στηριζόμαστε πολύ περισσότερο στον αγροτικό τομέα, δηλαδή τα εισοδήματα των αγροτών, από ότι στον τουριστικό. Και δεν είναι μόνο οι επαγγελματίες αγρότες. Είναι και οι άλλοι, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, που έχουν και αγροτικά εισοδήματα. Όταν λοιπόν μειώνονται τα αγροτικά εισοδήματα, όλη η οικονομία της Κρήτης αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα. Οι επιχειρηματίες, προσθέτει ο κ. Κωλετάκης, είμαστε αντιμέτωποι με τα πολυκαταστήματα και το κυκλοφοριακό πρόβλημα. Πώς να έρθει κάποιος να ψωνίσει από τα καταστήματα του Ηρακλείου, όταν προσπαθεί να βρει το πιο φθηνό ανεξάρτητα από την ποιότητα και σε σημεία έξω από την πόλη, για να μην ταλαιπωρείται με το κυκλοφοριακό πρόβλημα..». Ο κ. Κωλετάκης καταλήγει λέγοντας ότι δεν ξέρει από πού το κράτος θα παίρνει φόρους, όταν κλείσουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις….



«Χρειαζόμαστε σταθερό τοπίο»



Σύμφωνα με το Γιώργο Βολιτάκη, ενταγμένο εδώ και χρόνια στο πρόγραμμα των νέων αγροτών, ο καθένας παραγωγός πρέπει να χαράξει την πορεία του «για να δει τι θα κάνει, αφού δεν υπάρχει πια κρατική στήριξη».

Όπως λέει ο κ. Βολιτάκης, αυτό που θα μπορούσε να κάνει το κράτος, είναι να εξασφαλίσει ένα «σταθερό τοπίο» στον αγροτικό τομέα. Δηλαδή να ξέρει κάθε αγρότης τι θα καλλιεργήσει για να κερδίσει τα απαραίτητα ποσά που του χρειάζονται ώστε να ζει με κάποια άνεση. «Πολλοί είναι οι νέοι αγρότες που φεύγουν από το πρόγραμμα μόλις λήξει η δεκαετία. Δεν τους συμφέρει» λέει ο Γιώργος Βολιτάκης και αναφέρει ως παράδειγμα τις φετινές τιμές της σουλτανίνας για οινοποίηση. «Τώρα έχει 22 λεπτά, δηλαδή 75 δρχ, όσο δηλαδή και το 1990, που δεν είχε πάλι σταφύλια. Αλλά από τότε μέχρι σήμερα, προσθέτει, έχει αυξηθεί το καλλιεργητικό κόστος και γενικά το κόστος ζωής».

Ο κ. Βολιτάκης θυμάται τώρα τα λόγια των εκπαιδευτών στα σεμινάρια των νέων αγροτών, ότι δεν θα υπάρχει κρατική στήριξη και πώς λόγω των διαφόρων περιβαλλοντικών προβλημάτων το νερό άρδευσης δεν θα επαρκεί. «Τότε δεν τα πίστευα, τώρα όμως τα βιώνω» σχολιάζει.



«Όποιος και να βγει, δεν αλλάζει τίποτα…»



«Θα ήθελα, η κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή, να κάνει το καλύτερο για τον αγροτικό κόσμο. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να γίνει. Όποιος και να βγει, δεν αλλάζει τίποτα» σχολιάζει ο Ανδρέας Χριστοφοράκης. Πατέρας επτά παιδιών ο κ. Χριστοφοράκης, έχει δουλέψει πολύ στις καλλιέργειες του, έχει ακούσει υποσχέσεις πολιτικών, αλλά μόνο από τη δική του δουλειά έχει δει προκοπή. Έμαθε πια να μην ελπίζει όταν ακούει υποσχέσεις. «Οι πολιτικοί, σπουδάζουν πολιτικές επιστήμες, για το δικό τους το συμφέρον. Τα μεγάλα κόμματα καταφέρανε να συγκεντρώσουν τα χρήματα του ελληνικού λαού σε 3.000 οικογένειες. Και ο κόσμος, μην έχοντας τι άλλο να ψηφίσει, πηγαινοέρχεται από το ένα κόμμα στο άλλο, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των πολιτικών. Δεν υπάρχει ελπίδα, λέει ο κ. Χριστοφοράκης και προσθέτει: «Κάποιος που παίρνει μεροκάματο 30 ευρώ, αν του δώσουν 35 ευρώ, δεν του βελτιώνουν τη ζωή. Σε λίγο, με τον πληθωρισμό, θα του τα πάρουν πίσω. Για αυτό λέω ότι δεν αλλάζει τίποτα, όποιος και να βγει».

Ο Μαρίνος Φίλιππας από τη Βουλγαρία, ζει στην Ελλάδα εδώ και δέκα χρόνια. Δημιούργησε την οικογένεια του και τα παιδιά του έχουν γεννηθεί στην Κρήτη. «Όποιοι και να βγουν στην κυβέρνηση, λέει ο κ. Φίλιππας, κοιτάζουν το συμφέρον τους. Δεν δίνουν παρά μόνο μια σταλιά στο λαό!». Το μόνο που ζητάει είναι να πάρουν ελληνική υπηκοότητα τα παιδιά του, που γεννήθηκαν και μεγαλώνουν στην Ελλάδα.

«Όλο τα ίδια και τα ίδια είναι με τις εκλογές» λέει και ο Νίκος Δρακάκης, «δεν αλλάζει τίποτα. Μόνο προς το χειρότερο. Παλιά από τη σταφίδα χτίζαμε σπίτια και χωρίς τη στρεμματική ενίσχυση. Τώρα, το εισόδημα δεν φτάνει ούτε για το καφενείο».