Χιλιάδες πιστοί συρρέουν κάθε χρόνο τον Δεκαπενταύγουστο στις εκκλησίες που είναι αφιερωμένες στη χάρη της Παναγίας για να προσευχηθούν, να κάνουν εκκλήσεις και να υμνήσουν τη μητέρα του Χριστού.
Ακόμα και το πιο μικρό χωριό στην Ελλάδα έχει την Παναγία του. Το ίδιο και στην Κρήτη. Ο μικρός ή ο μεγάλος ναός της Παναγίας γίνεται κάθε χρόνο ο ιερός χώρος προσευχής και απόδοσης τιμής αλλά και συνάμα, χώρος συνάντησης των συγχωριανών που επιστρέφουν έστω και λίγες μέρες στον τόπο καταγωγής για να γευτούν το καλοκαίρι και να πάρουν μαζί τους τις μυρωδιές του.
Πολύς κόσμος θα βρεθεί σήμερα στα μοναστήρια που γιορτάζουν, στην Καλυβιανή, την Αγκάραθο και την Παλιανή . Μεγάλες γιορτές γίνονται επίσης στην Παναγία την Καμαριανή στην Αλικαρνασσό, στην Παναγία του Μασταμπά και στην Παναγία της Νεαπόλεως στο Λασίθι.
Επίσης σε πολλά χωρία γίνονται πανηγύρια, που συνοδεύονται με μουσικές και άλλες εκδηλώσεις.
Ο Δεκαπενταύγουστος στην Ελλάδα
Το όνομα της " Παρθένου Μαρίας", το ιερότερο ίσως πρόσωπο της Ορθοδοξίας, συνοδεύεται από ένα μεγάλο αριθμό προσωνυμιών που της έχουν δοθεί, λόγω των ιδιοτήτων της, του χρόνου που γιορτάζει, της θέσης που βρέθηκε η εικόνα της, της τοποθεσίας που βρίσκεται η εκκλησία της, όπως Παναγία η Γιάτρισσα, Παναγία η Μελικαρού, Παναγία Φοδελιώτισσα, Παναγία η Ανέμη, Παναγία η Θαλασσινή.
Στη Μάνη, την ονομάζουν Γιάτρισσα για τις θεραπευτικές της ικανότητες, στη Σαμοθράκη, Κουφή γιατί θεραπεύει προβλήματα ακοής, στις Σέρρες λεχούσα γιατί προστατεύει τις λεχώνες.
Λόγω τη τοποθεσίας που βρέθηκε η εικόνα της ή όπου υπάρχει ο ναός της, της δίδονται επίθετα όπως, Παναγία η Σουμελά (στο όρος Μελά), Παναγία η Μελικαρού (στη Σκύρο), Παναγία η Φοδελιώτισσα (στο Φόδελε Ηρακλείου), Παναγία η Λιθινιώτισσα (Λιθίνες Σητείας), Παναγία η Θαλασσινή, (στην Ανδρο, σε βράχο μέσα στη θάλασσα), Παναγία η Ανέμη, (στη Σαμοθράκη επειδή φυσά δυνατός άνεμος σε ξωκλήσι της).
Ιδιαίτερα γνωστά είναι επίσης τα επίθετα Μεγαλόχαρη και Φανερωμένη. Η δεύτερη προσωνυμία, αποδίδεται σε εικόνες που φανέρωσαν την ύπαρξη τους με κάποιο θαύμα. Πολλές φορές, αυτό γίνεται μέσω κάποιου οράματος, όπως η εμφάνιση της Παναγίας, στη μοναχή Πελαγία και η εν συνεχεία ανεύρεση της εικόνας της στις 30 Ιανουαρίου του 1823.
Προσωνυμίες της δίδονται επίσης, λόγω της ημερομηνίας που γιορτάζει. Έτσι στην Σίφνο, βρίσκεται η Παναγιά η Δεκαπεντούσα, (γιορτάζει τον Δεκαπενταύγουστο), στη Σαντορίνη η Τριτιανή (γιορτάζει την τρίτη μέρα του Πάσχα), στη Σαμοθράκη η Εικοσπενταρούσσα ( γιορτάζει της Μεσοπεντηκοστή).
Η Παναγία της Τήνου
Κάθε χρόνο τον Αύγουστο πολλοί πιστοί επισκέπτονται το ιερό νησί της Παναγίας, την Τήνο.
Η εκκλησία της Παναγίας, χτισμένη από παριανό και τηνιακό μάρμαρο, δεσπόζει σε ολόκληρη την πόλη και βρίσκεται εκεί ακριβώς που βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα.
Στις 15 Αυγούστου, γιορτάζεται στην Τήνο, η Κοίμηση της Θεοτόκου, η Επέτειος τορπιλισμού της Έλλης και η ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στις 15 Αυγούστου του 1940, ιταλικό υποβρύχιο, καταβύθισε το καταδρομικό του ελληνικού στόλου ΕΛΛΗ που ήταν αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι της Τήνου, για να αποδώσει τιμές κατά τη γιορτή της Παναγίας.
Η πράξη, αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πρόκληση πριν από τον πόλεμο, δεδομένου ότι ο ναός ήταν από την εποχή ακόμα του Αγώνα της Ανεξαρτησίας κέντρο του ελληνισμού και της ορθοδοξίας.
Οι ηγέτες της Επανάστασης του 1821 θεωρούσαν ύψιστο χρέος να προσέλθουν στην Τήνο και να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα για να αντλήσουν δύναμη για τον αγώνα τους.
Μεταξύ αυτών, προσέρχονταν οι Καραϊσκάκης, Κανάρης, Μιαούλης, Νικηταράς, Μακρυγιάννης, Κολοκοτρώνης.
Λίγο πιο έξω από την Εκκλησία της Τήνου, βρίσκεται και η Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ή της Κυρίας των Αγγέλων.
Πρόκειται για ένα πανάρχαιο μοναστήρι, του οποίου η ημερομηνία ανέγερσης δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί.
Σύμφωνα με την παράδοση, τρεις ευλαβείς αδελφές, από το χωριό Τριπόταμος, έβλεπαν κάθε βράδυ ένα περίεργο φως στο Κεχροβούνι, στην τοποθεσία όπου υπήρχαν τρία εκκλησάκια, της Αγίας Τριάδος, του Τιμίου Προδρόμου και των Παμμεγίστων Ταξιαρχών.
Οι γυναίκες πίστεψαν ότι ήταν ουράνιο κάλεσμα και αποφάσισαν να μονάσουν κτίζοντας δίπλα σε κάθε εκκλησάκι μικρά κελιά. Με το πέρασμα των χρόνων, δημιουργήθηκε στην περιοχή πολυπληθής κοινότητα, με 120 μοναχές.
Η μοναχή που λάμπρυνε με την παρουσία της την ιστορία της Μονής, είναι η Οσία Πελαγία, της οποίας το όνομα συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία της Παναγίας της Τήνου.
Η Αγία Πελαγία
Το κοσμικό όνομα της Αγίας Πελαγίας, ήταν Λουκία. Η μοναχή έζησε στη Μονή, από πολύ μικρή. Υπηρέτησε τον μοναχικό βίο με σύνεση και βαθιά πίστη.
Η Παναγία την επισκέφθηκε δυο φορές στον ύπνο της και την Τρίτη στις 23 Ιουλίου του 1822, της εμφανίσθηκε την ώρα που προσευχόταν, υποδεικνύοντας της τον τόπο όπου βρισκόταν η Αγια Εικόνα της. Της ζήτησε επίσης, να φροντίσει για την ανεύρεση της. Η εικόνα βρέθηκε στις 30 Ιανουαρίου του 1823.
Η Αγία Πελαγία κοιμήθηκε σε ηλικία 80 ετών στις 28 Απριλίου του 1834. Η οσιακή της ζωή, τα θαύματα και η μυροβλύζουσα αγία της κάρα, έγιναν αιτία να ανακηρυχθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία ως Αγία.
Η εύρεση της εικόνας της Παναγίας, σε μια κρίσιμη στιγμή της κορύφωσης του αγώνα του Έθνους για την ανεξαρτησία, θεωρήθηκε θεϊκό μήνυμα συγκατάβασης για την απελευθέρωση του Έθνους.

