Ρεπορτάζ Σοφία Τσεντελιέρου
Δεν υπάρχουν ούτε βιβλία για τα παιδιά με προβλήματα όρασης. Ελάχιστες δυνατότητες δίνει το κράτος κι όλη η προσπάθεια επικεντρώνεται
στην ευαισθησία και το φιλότιμο των εκπαιδευτικών και στη συμπαράσταση των γονιών
Χωρίς βιβλία φοιτούν στο σχολείο οι τυφλοί και οι αμβλύωπες μαθητές. Όσο για τις ξένες γλώσσες, εξασφαλίζουν τα βιβλία τους εφόσον οι γονείς τους έχουν φροντίσει πολλούς μήνες πριν να τα παραγγείλουν στο Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ), ενώ όσα απʼ αυτά θέλουν να μάθουν μουσική, θα τη διδαχτούν εκτός βιβλίων, γιατί απλούστατα δεν υπάρχουν…
Σε παρέμβαση του Συλλόγου Γονέων και Φίλων Παιδιών Τυφλών ή με Μειωμένη Όραση στην Κρήτη μέσω βουλευτών, ο υφυπουργός Παιδείας απάντησε ότι «με Υπουργική Απόφαση έχουν συσταθεί δυο ομάδες εργασίας από εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς, η μια στο ΚΕΑΤ για την προσαρμογή των διδακτικών βιβλίων για τους τυφλούς μαθητές και η άλλη στο Αγρίνιο για την προσαρμογή των διδακτικών βιβλίων για τους αμβλύωπες μαθητές. Οι ομάδες αυτές θα συνεχίσουν το έργο τους και την επόμενη σχολική χρονιά προκειμένου να ολοκληρωθεί η προσαρμογή όλων των διδακτικών βιβλίων για τις ανάγκες των μαθητών με προβλήματα όρασης».
Από την απάντηση του κ.Καλού προκύπτει ότι ούτε και φέτος θα έχουν βιβλία οι συγκεκριμένοι μαθητές, όμως η πραγματικότητα είναι πιο δυσάρεστη. Η «Π» επικοινώνησε με μέλος της Ομάδας Εργασίας για την προσαρμογή και μεταγραφή των νέων διδακτικών βιβλίων στη γραφή μπρέιλ, το οποίο θέλησε να κρατήσει την ανωνυμία του, όμως περιέγραψε μια κατάσταση προχειρότητας. Η ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε τον περασμένο Μάρτιο, αποτελούμενη από πέντε άτομα, τα οποία κλήθηκαν να μεταγράψουν τα νέα βιβλία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας στη γραφή μπρέιλ όσο το δυνατόν πιο σύντομα! Οι πέντε αυτοί άνθρωποι εργάζονται κάτω από αντίξοες συνθήκες, αφού δεν τους έχει διατεθεί όχι μόνο η απαραίτητη τεχνολογική υποδομή, αλλά ούτε καν χώρος για να εργαστούν! Ήδη έχουν ολοκληρώσει τα βιβλία για την Αʼ τάξη Δημοτικού Σχολείου, όμως αμφιβάλλουν αν το Σεπτέμβριο του 2008 θα έχουν ολοκληρώσει το έργο. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα έχουν μεταφέρει στο υπουργείο Παιδείας, όμως δεν έχει γίνει καμία ενέργεια.
Ο ρόλος
των αρμόδιων φορέων και
της οικογένειας
Οι γονείς των παιδιών είναι εκείνοι που καλούνται συχνά να υποκαταστήσουν την πολιτεία σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την εκπαίδευση. Αυτό δεν ισχύει τόσο για τα ενδοσχολικά, όσο για τα εξωσχολικά μαθήματα.
Η πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Φίλων Παιδιών Τυφλών ή με Μειωμένη Όραση Κυριακή Διβινή εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με τη δημόσια εκπαίδευση για τα δεδομένα της χώρας μας, ωστόσο υποστηρίζει ότι υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις και καμία στήριξη από το ΚΕΑΤ ως προς την εξωσχολική εκπαίδευση. Συγκεκριμένα αναφέρει «Σε σχέση με τα ισχύοντα στην υπόλοιπη Ελλάδα, εδώ στην Κρήτη είμαστε ικανοποιημένοι από τη σχολική εκπαίδευση των παιδιών μας και ειδικότερα ως προς την ύπαρξη των τμημάτων ένταξης, ως προς τους εκπαιδευτικούς που έχουν κατάρτιση, ενδιαφέρον και ευαισθησία και επίσης ως προς τον εξοπλισμό. Τα περισσότερα τμήματα ένταξης στην Κρήτη έχουν ειδικό τεχνολογικό εξοπλισμό. Όμως, συγκρίνοντας την Ελλάδα με τα διεθνή στάνταρ θα πρέπει να συνεχίσουμε να βελτιωνόμαστε στον τομέα της εκπαίδευσης». Όσο για την εξωσχολική εκπαίδευση, υποστηρίζει ότι στην Κρήτη δεν υπάρχει η αναμενόμενη στήριξη από το ΚΕΑΤ, γιατί δε λειτουργεί σε τοπικό επίπεδο κάποια υπηρεσία του. Ως παράδειγμα η κυρία Διβινή φέρνει την περίπτωση της κόρης της, η οποία είναι δέκα ετών και παρακολουθεί κανονικά το πρόγραμμα του σχολείου σε τμήμα ένταξης. Ωστόσο, για τις εξωσχολικές της δραστηριότητες (ξένες γλώσσες, μουσική, χορωδία) δε λαμβάνει καμία στήριξη. Το ίδιο συμβαίνει και για τους άλλους μαθητές με προβλήματα όρασης στην Κρήτη.
«Όλες αυτές οι ελλείψεις προσθέτουν μεγάλο βάρος στην οικογένεια, οικονομικό και ψυχολογικό. Χρειαζόμαστε τη στήριξη της οργανωμένης πολιτείας. Εμείς προτείνουμε να ιδρυθεί ένα παράρτημα του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών στο Ηράκλειο, που είναι έδρα της περιφέρειας Κρήτης, με την ελπίδα ότι θα λειτουργήσει σωστά, θα στελεχωθεί σωστά και θα καλύψει τις ανάγκες των παιδιών, των νέων, ίσως όλων των ανθρώπων με πρόβλημα όρασης της Κρήτης» λέει η πρόεδρος του Συλλόγου.
Ένα άλλο ζήτημα που θίγει η κυρία Διβινή είναι η έλλειψη εκπαιδευτών στην κινητικότητα και στον προσανατολισμό. Σύμφωνα με την ίδια, στην Κρήτη είναι μόνο μια εκπαιδεύτρια και δεν επαρκεί. Η πρόταση που γίνεται από το Σύλλογο για την επίλυση του προβλήματος είναι και επίσης να δημιουργηθεί μια τέτοια θέση στο ΚΔΑΥ Ηρακλείου (κάτι που έχει προταθεί επίσημα από το Σύλλογο στο αρμόδιο υπουργείο Παιδείας) ή να προκηρυχθεί από το ΚΕΑΤ μια δεύτερη θέση στην Κρήτη. Ποια είναι όμως η απάντηση που παίρνουν στις προτάσεις τους; «Μας απαντούν ότι δεν υπάρχουν προγράμματα κατάρτισης. Πράγματι δεν υπάρχει ένα πανεπιστημιακό τμήμα ή μια σχολή όπου να εκπαιδεύονται οι φοιτητές γιʼ αυτή την ειδικότητα. Όμως στα τμήματα Φυσικής Αγωγής των πανεπιστημίων υπάρχουν τα εργαστήρια Προσαρμοσμένης Κινητικής Αγωγής που απευθύνονται σε μαθητές με ειδικές ανάγκες και σίγουρα αν προκηρυσσόταν μια τέτοια θέση θα υπήρχαν άνθρωποι με προσόντα για να την καλύψουν» επισημαίνει η κυρία Διβινή.
Για τους εκπαιδευτές κινητικότητας το υπουργείο Παιδείας δεν έχει δώσει καμία απάντηση στις επανειλημμένες Ερωτήσεις που έχουν κατατεθεί στη Βουλή από τοπικούς βουλευτές.
Όσο για τα σχολικά βιβλία, ο υφυπουργός Παιδείας Γιώργος Καλός σε απάντησή του άφησε να εννοηθεί ότι τα σχολικά βιβλία δε θα είναι έτοιμα τη νέα σχολική χρονιά, ενώ οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη ενημερωθεί ότι δεν θα είναι όλα τα βιβλία έτοιμα τη νέα σχολική χρονιά.
Ο Σύλλογος Γονέων και Φίλων Παιδιών Τυφλών ή με Μειωμένη Όραση ζητά να αποσπαστούν περισσότεροι εκπαιδευτικοί στην ομάδα εργασίας μεταγραφής των βιβλίων στο σύστημα μπρέιλ, ώστε να δοθούν τα βιβλία άμεσα στους μαθητές.
Ειδικά για το Ηράκλειο η κυρία Διβινή αναφέρει ένα ακόμη πρόβλημα, που έχει να κάνει με την κατʼ οίκον διδασκαλία παιδιών με τυφλότητα και πρόσθετες αναπηρίες. Η ίδια λέει «Γιʼ αυτά τα τέσσερα παιδιά έχουν ζητηθεί στο παρελθόν προγράμματα κατʼ οίκον διδασκαλίας. Για ένα συγκεκριμένο απʼ αυτά το πρόγραμμα παρόλο που είχε ζητηθεί δεν υλοποιήθηκε. Οι ανάγκες τους δεν αντιμετωπίζονται όσο θα έπρεπε. Βέβαια γίνονται και σʼ αυτό τον τομέα προσπάθειες, αλλά επειδή είναι πιο βαριές περιπτώσεις χρειάζονται μια πιο συνολική αντιμετώπιση. Γιʼ αυτό η πρότασή μας, η οποία δεν έχει κατατεθεί στις εκπαιδευτικές αρχές, είναι να ιδρυθεί ένα ειδικό τμήμα ένταξης και να στελεχωθεί και με άλλες ειδικότητες, όπως φυσιοθεραπευτή και εργοθεραπευτή».
Η εκπαίδευση
Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση η φοίτηση των παιδιών που είναι τυφλά ή αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα προβλήματα, έστω και αν δεν υπάρχουν βιβλία. Ωστόσο, το οργανωμένο σύστημα που υπάρχει στα Δημοτικά Σχολεία δεν έχει εξαπλωθεί πλήρως στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η αναπληρώτρια προϊσταμένη του Κέντρου Διάγνωσης, Αξιολόγησης και Υποστήριξης (ΚΔΑΥ) Ηρακλείου Αθηνά Ανδριώτη λέει ότι τα παιδιά στο νομό Ηρακλείου που αντιμετωπίζουν το συγκεκριμένο πρόβλημα και έχουν αξιολογηθεί από το κέντρο, που είναι η αρμόδια υπηρεσία να προτείνει το κατάλληλο πλαίσιο φοίτησης για το κάθε παιδί, είναι πλήρως καλυμμένα σε τμήματα ένταξης και σε προγράμματα συνεκπαίδευσης. Η ίδια προσθέτει ότι σε προγράμματα συνεκπαίδευσης φοιτούν μαθητές που είναι τυφλοί και υποστηρίζονται σε ολοήμερη βάση από εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής και τα υπόλοιπα παιδιά που έχουν προβλήματα όρασης (αμβλύωπες) φοιτούν σε τμήματα ένταξης κοινών Δημοτικών Σχολείων, Γυμνασίων και Λυκείων. «Είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται τέτοια προγράμματα έτσι ώστε τα παιδιά να κοινωνικοποιούνται και να ενσωματώνονται στο κοινό σχολείο και όχι να φοιτούν σε ξεχωριστά ειδικά πλαίσια» λέει η κυρία Ανδριώτη και συνεχίζει «Από το ΚΔΑΥ Ηρακλείου δεν έχει αξιολογηθεί κανένα παιδί μέχρι σήμερα το οποίο να μη μπορεί να φοιτήσει σε πρόγραμμα συνεκπαίδευσης ή σε τμήμα ένταξης και να χρειάζεται να φοιτήσει σε ειδικό πλαίσιο. Αν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα υγείας και τύφλωσης συγχρόνως, τότε εφαρμόζεται το πρόγραμμα της κατʼ οίκον διδασκαλίας».
Για την πολύ καλή οργάνωση του τμήματος ένταξης του 2ου Δημοτικού Σχολείου Βουτών κάνει λόγο και η εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής Κατερίνα Περβολαράκη. Ωστόσο, αναφερόμενη στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση λέει ότι πέρσι παρουσιάστηκε πρόβλημα με τις πιστώσεις που έστειλε το υπουργείο Παιδείας, καθώς δεν επαρκούσαν και κλήθηκαν ωρομίσθιοι να καλύψουν εν μέρει τα κενά. Η πρόσληψή τους έγινε με μεγάλη καθυστέρηση, με αποτέλεσμα τα παιδιά που έχουν προβλήματα όρασης να μην έχουν την απαραίτητη στήριξη.
«Στο Γυμνάσιο και το Λύκειο τα πράγματα έχουν αφεθεί στην ευαισθησία των εκπαιδευτικών» τονίζει η κυρία Περβολαράκη, η οποία θεωρεί ότι πρέπει να καλυφθούν άμεσα οι αναγκαίες υποδομές και να προσληφθούν έγκαιρα καθηγητές.

