Αλλοιώνεται η ιστορική φυσιογνωμία τόσο του Κόλπου όσο και της Παλιάς Πόλης, στην οποία εντάσσεται η περιοχή, αναφέρει σε έγγραφο-καταπέλτη προς το υπουργείο Πολιτισμού η 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων

Κανένα περιθώριο δεν αφήνει η Αρχαιολογική Υπηρεσία για να γίνει η μαρίνα στον κόλπο του Δερματά.

Το έγγραφο-απάντηση της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων προς το υπουργείο Πολιτισμού είναι καταπέλτης για όσους επιμένουν στην κατασκευή μαρίνας στο πιο ιστορικό σημείο του Ηρακλείου. “Στην περίπτωση κατασκευής της μαρίνας με το μπάζωμα του Κόλπου και την ανέγερση κτιριακών συγκροτημάτων και βοηθητικών εγκαταστάσεων, θα αλλοιωθεί το φυσικό περιβάλλον και η ιστορική φυσιογνωμία τόσο του Κόλπου του Δερματά όσο και της Παλιάς Πόλης του Ηρακλείου”, τονίζουν οι αρχαιολόγοι, ξεκαθαρίζοντας ότι είναι κάθετα αντίθετοι.

Τις θέσεις της 13ης Εφορείας ζήτησε το υπουργείο Πολιτισμού - η αρμόδια Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων - μετά την καταγγελία του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων.

Η υπηρεσία απαντά τεκμηριωμένα ότι η μαρίνα στον κόλπο Δερματά είναι καταστροφική, αλλά αντίκειται και στους νόμους, τις διατάξεις και τις μελέτες που έχουν γίνει για την προστασία της ιστορικής φυσιογνωμίας της περιοχής.

Οι αρχαιολόγοι τονίζουν (όπως και όλοι οι φορείς) ότι η μαρίνα μπορούσε να γίνει σε άλλο σημείο όπως π.χ. στην περιοχή του Παγκρητίου Σταδίου.

Η απάντηση

Στο έγγραφο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αναφέρεται επί λέξει:

“Σε απάντηση του ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/ Φ38/60079/3133/ 11.07.07 εγγράφου σας με το οποίο ζητούνται οι απόψεις της Υπηρεσίας μας σχετικά με την κήρυξη του κόλπου Δερματά Ηρακλείου ως ιστορικού τόπου και ιστορικού διατηρητέου μνημείου, σας πληροφορούμε τα παρακάτω:

1. Η Πύλη του Δερματά, αναπόσπαστο τμήμα του ενετικού οχυρωματικού περίβολου, προστατεύεται από την κήρυξη των τειχών ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου (Π.Δ. 8-6-1931 ΦΕΚ 159/Α/13.6.1931) και η ευρύτερη περιοχή του Κόλπου Δερματά από τη συνολική κήρυξη του Ηρακλείου ως αρχαιολογικού τόπου (ΦΕΚ 360/Β/12-6-1966).

Η επιμέρους κήρυξη του Κόλπου του Δερματά ως ιστορικού τόπου θα πρέπει να γίνει σε συνεισήγηση με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, λόγω αρμοδιότητας και της ύπαρξης του ναυαγίου του “La Therese” και η Υπηρεσία μας προτίθεται να προχωρήσει στις προβλεπόμενες ενέργειες.

2. Σε ό,τι αφορά στη δημιουργία της μαρίνας στον κόλπο του Δερματά, η Υπηρεσία μας έχει εκφραστεί αρνητικά για τη δημιουργία της.

Η θέση της Υπηρεσίας μας, πάντα με γνώμονα τον σεβασμό στην ιστορική σημασία του τόπου και την προστασία του σύμφωνα με την Αρχαιολογική Νομοθεσία, είναι ότι, στην περίπτωση κατασκευής της μαρίνας με το μπάζωμα του Κόλπου και την ανέγερση κτιριακών συγκροτημάτων και βοηθητικών εγκαταστάσεων, θα αλλοιωθεί το φυσικό περιβάλλον και η ιστορική φυσιογνωμία, τόσο του κόλπου του Δερματά, όσο και της Παλιάς Πόλης του Ηρακλείου, ενώ θα επιβαρυνθούν αισθητικά τα παρακείμενα μνημεία της περιοχής. Επιπλέον οι ισχύουσες κηρύξεις α) του Ηρακλείου ως αρχαιολογικού τόπου (ΦΕΚ 360/Β/12-6-1966, β) των ενετικών τειχών Ηρακλείου, αναπόσπαστο τμήμα των οποίων αποτελεί η Πύλη Δερματά, ως ιστορικού-διατηρητέου μνημείου (Π.Δ. 8-6-1931 ΦΕΚ159/Α/13.6.1931), γ) η κήρυξη του κτιρίου της “Παλιάς Ηλεκτρικής” (ΔΙΛΑΠ/Γ/1825/39579/21-7-94 ΦΕΚ 642/Β/26-8-94 ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου, στο οποίο στεγάζεται σήμερα το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και δ) η πρόσφατη κήρυξη του Λιμενικού Περιπτέρου ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου (ΥΠΠΟ/ΔΙΝΕΣΑΚ/53374/1504/27-6-06, ΦΕΚ 4-8-06), αλλά και η “Προκαταρκτική Μελέτη Ανάπλασης της Παλιάς Πόλης Ηρακλείου (Υ.Α. αριθμ. ΥΠΠΟ/ΓΔΑ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/ 27347/845/25-5-2001)” είναι δεσμευτικές για το ΥΠΠΟ, ως τη μη δημιουργία μαρίνας και συνοδών οικοδομικών συγκροτημάτων στη συγκεκριμένη θέση στον κόλπο του Δερματά. Σας γνωρίζουμε ότι από τα σχέδια της μαρίνας που έχουν δημοσιευτεί στον τοπικό Τύπο προβλέπεται εκτεταμένο μπάζωμα του κόλπου Δερματά, ακριβώς μπροστά από τα αναφερόμενα κηρυγμένα μνημεία και τη δημιουργία πολεοδομικών τετραγώνων, εκτος των ορίων της πόλης του Ηρακλείου, δημιουργώντας μια νέα πόλη μπροστά απʼ αυτήν. Η Υπηρεσία μας δεν έχει ως σήμερα επισήμως ερωτηθεί από τον ΟΛΗ ΑΕ ούτε έχουν κατατεθεί προμελέτη ή μελέτη προς έγκριση, παρά τις δημοσιεύσεις τους στον τοπικό Τύπο. Η έγκριση ή μη των Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ είναι επιβεβλημένη λόγω της προτεινόμενης θέσης εντος αρχαιολογικού χώρου.

3. Η δημιουργία μαρίνας στη περιοχή του κόλπου του Δερματά δεν περιλαμβάνεται στους όρους της ΥΑ “Εγκριση του Προγραμματικού Σχεδίου (Master Plan) Λιμένος Ηρακλείου, (υπʼ αρ. πρ. ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/ 81850/4220/25-9-06 ΥΑ), για την οποία η Υπηρεσία μας εξέφρασε τις απόψεις της ως προς τα προτεινόμενα σε αυτό έργα από τα ανατολικά του Κόλπου Δερματά ως και τον άξονα της Λεωφόρου Εθνικής Αντιστάσεως (ζώνη αρχαιολογικού ελέγχου μπροστά από την Παλιά Πόλη). Στα συνοδευτικά αυτά σχέδια η θέση της μαρίνας έχει τοποθετηθεί με διαγράμμιση, ως πιθανό μελλοντικό έργο. Ο όρος 20 της ΥΑ προβλέπει την κατάθεση των επιμέρους μελετών στις Δ/νσεις του ΥΠΠΟ προς έγκριση. Ως σήμερα μελέτη για μαρίνα στον κόλπο Δερματά δεν έχει υποβληθεί στα πλαίσια του Προγραμματικού Σχεδίου (Master Plan) Λιμένος Ηρακλείου.

4. Στην περιοχή του κόλπου του Δερματά ολοκληρώνεται από τον Δήμο Ηρακλείου η εγκεκριμένη “Μελέτη προσωρινής διαμόρφωσης της περιοχής του κόλπου Δερματά στο Ηράκλειο Κρήτης” ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/Α ΡΧ/Β1/Φ38/ 108677 /5357/22-12-05 ΥΑ), ενώ έχουν ήδη εγκριθεί “Η μελέτη διαμόρφωσης ευρύτερης περιοχής παλιάς Λαχαναγοράς στην Αγ. Τριάδα του Δήμου Ηρακλείου”, στην οποία εντάσσεται και η “Οριστική μελέτη του Κόλπου του Δερματά” ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/13850/722/24-7-2003). Ειδικά η οριστική μελέτη διαμόρφωσης της περιοχής του κόλπου Δερματά, με θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής Παρακολούθησης της Παλιάς Πόλης Ηρακλείου, προβλέπει τη διαμόρφωση του κόλπου του Δερματά και την απόδοσή του στο κοινό, την ανάδειξη του παράκτιου τείχους και της παρακείμενης ενετικής Πύλης.

5. Σας αναφέρουμε επιπλέον ότι ο αιγιαλός και η παραλία είναι κοινόχρηστοι χώροι και αποτελούν κοινωνικό αγαθό. Συνεπώς οι πολίτες θα πρέπει να απολαμβάνουν το δικαίωμα αυτό. Η μελέτη που έχει ήδη δημοσιοποιηθεί στα ΜΜΕ, απομακρύνει ακόμη περισσότερο το σημερινό όριο του αιγιαλού από την πόλη. Κατά συνέπεια δυσχεραίνει την πρόσβαση σε αυτό. Ακόμη η προβλεπόμενη δόμηση θα επιβαρύνει την κυκλοφορία πεζών και οχημάτων σε περιοχή που είναι ήδη πολεοδομικά κορεσμένη. Επειδή λοιπόν αλλοιώνεται το τοπίο και αλλάζει η χρήση του χώρου εις βάρος των πολιτών, των μνημείων και της περιοχής, είμαστε αντίθετοι στην κατασκευή μαρίνας στον κόλπο του Δερματά.

6. Η μαρίνα, υποδομή απαραίτητη για τις σύγχρονες τουριστικές ανάγκες, θα μπορούσε να κατασκευαστεί εκτος των ορίων της Παλιάς Πόλης του Ηρακλείου, όπως στην περιοχή του Παγκρητίου Σταδίου.

7. Για την κατασκευή της μαρίνας στον κόλπο του Δερματά, εκτός από τον ΣΑΝΗ δεν συμφωνούν ούτε η δημοτική Αρχή, της οποίας τα εγκεκριμένα από το ΥΠΠΟ έργα της δεν είναι συμβατά με την μαρίνα, ούτε η πλειοψηφία των κατοίκων της πόλης.

8. Κατόπιν ελέγχου του αρχείου της Υπηρεσίας μας, σας καταθέτουμε τα ακόλουθα έγγραφα: α) το υπʼ αριθμ. πρ. 2530/18-8-93 έγγραφο της 13ης ΕΒΑ, β) την υπʼ αρ. πρ. ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/45326/1021/20-11-1989 ΥΑ, γ) το υπʼ αρ. πρ. 409/10-10-89 έγγραφο του ΤΣΜΑΚ, δ) την υπʼ αρ. πρ. 1787/3-10-89 εισήγηση της 13ης ΕΒΑ προς το ΤΣΜΑΚ που απορρίπτουν τη δημιουργία μαρίνας στην περιοχή του κόλπου Δερματά”.