Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Απογοήτευση στα σταφιδοχώρια του νομού.

Η παραγωγή στʼ αμπέλια σχεδόν καταστράφηκε κι ελάχιστα σταφύλια υπάρχουν στις κουρμούλες...


Το φετινό καλοκαίρι στην ύπαιθρο δεν μοιάζει με τα άλλα… Οι περισσότεροι αμπελουργοί, εκτός από λίγους που «σώθηκε» μέρος της παραγωγής τους, δεν παρακολουθούν πια με ανησυχία τον καιρό. Δεν τους νοιάζει κι αν βρέξει… Ούτε συνοδεύουν στα αμπέλια τους με αγωνία τους εκτιμητές του ΕΛΓΑ. Βλέπουν ότι δεν θα αποτυπώσουν το μέγεθος της ζημιάς. Οι πιο πολλοί αμπελουργοί φέτος, δεν περιμένουν τίποτα, από κανένα. Είναι εντελώς απογοητευμένοι!

Στα σταφιδοχώρια του νομού Ηρακλείου, που κάποτε ήταν γεμάτα ζωή αυτές τις μέρες, φέτος δεν υπάρχει κίνηση. Επικρατεί απάθεια. Μόνο κάποια συνεργεία με εργάτες συσκευαστηρίων επιτραπέζιων σταφυλιών πηγαινοέρχονται διαρκώς. Είναι επειδή ο τρύγος σε κάθε αμπέλι δεν διαρκεί πολύ και πηγαίνουν στο επόμενο. Οι μεσίτες των εμπόρων και τα συνεργεία τριγυρνούν σαν να υπενθυμίζουν ότι εδώ, κάποτε, τέτοιες μέρες ξεκινούσε ο τρύγος…

«Τι κι αν βρέξει, τι κι αν χιονίσει…Εμείς είμαστε χαμένοι έτσι κι αλλιώς» λένε πολλοί. Κι όταν τους ρωτούμε αν μπορούν να σώσουν έστω και τη λίγη παραγωγή που τους άφησε ο βοτρύτης και ο καύσωνας, απαντούν: «Να την κάνουμε τι; Να μας τη φάνε τζάμπα τη σταφίδα οι έμποροι ή να…συμπληρώσουμε το… πλαφόν των 300 κιλών ανά στρέμμα. Αστεία πράγματα…».

Το ξέρουν ότι και φέτος τελικά θα τρυγήσουν τα λιγοστά σταφύλια που έμειναν. «Ε, και τι μ΄ αυτό; Θα κερδίσουμε τίποτα; Έτσι κι αλλιώς δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο. Αυτή είναι η δουλειά μας».

Και ο ΕΛΓΑ; «Το χειμώνα, έχασα την παραγωγή στα φασόλια μου, μας είπε ένας αγρότης. Μου εκτίμησαν 100% ζημιά, 800 κιλά. Τελικά μου έδωσαν 70 ευρώ αποζημίωση. Για αυτές τις αποζημιώσεις μιλάμε;»



Τα αμπέλια μοιάζουν τρυγημένα



Οι αγρότες από το χωριό Κυπαρίσσι μάς πήγαν στον κάμπο τους. Μας έδειξαν αμπέλια με υποστύλωση τύπου V που σαφώς προορίζεται για σκεπαστά, περιποιημένα, με λάστιχα άρδευσης. Έμοιαζαν τρυγημένα…

«Τριάντα χρόνια έχουν να γίνουν τόσο σημαντικές ζημιές στην αμπελουργία του τόπου μας. Ούτε το 2002 που καταστράφηκαν από τις βροχές τα σταφύλια δεν είχαμε τόσο μεγάλες απώλειες. Κάποιοι τότε πρόλαβαν να τρυγήσουν. Δόθηκαν και αποζημιώσεις. Φέτος τα πράγματα είναι χειρότερα. Μοιάζουν μόνο με τον καύσωνα του 1977…» είπε στην «Π» ο πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού Κυπαρισσιού Στάθης Φραγκιαδάκης.

Κατά κοινή ομολογία, φέτος ο νομός Ηρακλείου θα ζήσει τον πιο σύντομο τρύγο. «Μέχρι το τέλος του Αυγούστου, δεν θα υπάρχει ρώγα» λέει ο Τάσος Σωμαράκης.

Σύμφωνα με τον κ. Φραγκιαδάκη και τον κ. Σωμαράκη, οι έντονες βροχοπτώσεις της άνοιξης επέκτειναν το βοτρύτη που προκάλεσε σημαντικές ζημιές. Ακολούθησε ο καύσωνας του Ιουνίου. «Με 42 και 45 βαθμούς Κελσίου, τι θα έμενε στα αμπέλια;» λέει ο Σπύρος Ραπτάκης. Διαθέτει αμπέλια με υποστύλωση για σκεπαστά. «Φέτος δεν σκέπασα. Τι να σκεπάσω; Τα σταφύλια έχουν πάθει μεγάλες ζημιές. Δεν συμφέρει», τονίζει ο ίδιος. Κι όμως ο παραγωγός είχε μπει σε διαδικασία πιστοποίησης.

Λίγοι είναι οι παραγωγοί που σώθηκαν τα περισσότερα σταφύλια τους από τον καύσωνα και το βοτρύτη. Κι όλοι πασχίζουν να καθαρίσουν τα σταφύλια από τις καμένες ρώγες, για να τα σώσουν. Όπως ο Παντελής Χατζηδάκης, που διαθέτει πιστοποιημένα σταφύλια και προσπαθεί να γλιτώσει ό,τι μπορεί από την παραγωγή του. Καθαρίζει ένα – ένα το σταφύλι με το ψαλιδάκι. «Σκεπάζουμε σήμερα, μπας και τα σώσουμε από τις βροχές. Ίσως να υπάρχει για αυτά κάποια ελπίδα» λέει στην «Π».

Πέρυσι τρύγησε 90 τόνους. Και φέτος μόλις 32 τόνους, από τα ίδια αμπέλια. «Άντε να μείνανε ακόμα 2-3 τόνοι για το οινοποιείο» λέει. Του έμειναν μόνο κάποια σκεπαστά. Κι ο τρύγος για αυτόν, έχει τελειώσει.

Ο Τάσος Σωμαράκης πέρυσι γέμισε 700 κλούβες και φέτος μόλις 330 από τα ίδια αμπέλια. «Πέρυσι ο τρύγος κράτησε σε αυτά τα αμπέλια 2-3 μέρες. Φέτος μόνο μία» λέει.

Σύμφωνα με τον κ. Φραγκιαδάκη, που τρύγησε κιόλας τα σουπέριορ, πέρυσι ένα αμπέλι το τρυγούσε μέσα σε μιάμιση μέρα. Φέτος, μέχρι το μεσημέρι ήταν τρυγημένο.

Εύκολα διαπιστώνει κάποιος ότι ο καύσωνας έχει προκαλέσει σημαντικές ζημιές και στις κληματίδες. Κι έτσι, οι αγρότες ανησυχούν ότι και την επόμενη χρονιά η παραγωγή θα είναι χαμηλή.



Ποιος ΕΛΓΑ;



Οι αγρότες δεν ελπίζουν στον ΕΛΓΑ. Όπως μας λένε ο Στάθης Φραγκιαδάκης και ο Τάσος Σωμαράκης, οι νεαροί συμβασιούχοι γεωπόνοι δεν έχουν την ικανότητα να υπολογίσουν το μέγεθος των ζημιών. «Δεν έχουμε τίποτα με τα παιδιά. Τέλειωσαν τις σχολές τους και τώρα κάνουν την πρακτική τους, στην προσπάθεια τους να βρουν δουλειά. Και τα δικά μας παιδιά, το ίδιο θα έκαναν», επισημαίνει ο κ. Φραγκιαδάκης, ο οποίος να σημειωθεί επί σειρά ετών ήταν ταμίας και μέλος της διοίκησης της ΓΕΣΑΣΕ. «Είχαμε προτείνει ως ΓΕΣΑΣΕ, λέει, να δημιουργηθεί ειδικό τμήμα εκτιμητών στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και να υπάρχει εξειδίκευση. Η πρόταση δεν έγινε αποδεκτή».

Ο κ. Σωμαράκης μάλιστα λέει ότι προ ημερών 22 νεαροί γεωπόνοι του ΕΛΓΑ πήγαν στο χωριό συνοδευόμενοι από έμπειρα στελέχη. «Ήρθαν στο καφενείο και οι παλιοί εκτιμητές τους εξηγούσαν την κατάσταση. Αυτά τα παιδιά που είναι εντελώς άπειρα, θα εκτιμήσουν τη δική μου τη ζημιά; Γιατί ο ΕΛΓΑ δεν έχει εξειδικευμένο προσωπικό;» διερωτάται.

Αλλά οι αγρότες δεν έχουν γενικά εμπιστοσύνη στον ΕΛΓΑ. Όπως υποστηρίζουν, άλλα λένε οι εκτιμητές, άλλα γράφουν στα φύλλα των εκτιμήσεων, άλλα χρήματα δίδονται και συνήθως είναι πολύ λιγότερα. Εξευτελιστικά, σε σύγκριση με τις πραγματικές ζημιές.

«Γίνεται μεταφορά κεφαλαίων από ορισμένες περιοχές της χώρας σε κάποιες άλλες. Πληρώνουμε όλοι 3% στον ΕΛΓΑ, αλλά οι αποζημιώσεις δίδονται επιλεγμένα σε ορισμένες περιοχές, συνήθως από αυτές που κατάγονται οι υπουργοί και οι υφυπουργοί Γεωργίας» τονίζει ο κ. Φραγκιαδάκης.

Οι εκτιμητές του ΕΛΓΑ, πηγαίνουν στα χωριά, αλλά οι αγρότες δεν τους δείχνουν τα αμπέλια τους για να κάνουν εκτιμήσεις. «Δεν έχει νόημα» λένε.