Κάθε παραγωγός μπορεί τώρα να παράγει, φθηνά και χωρίς χημικά, το λίπασμα που θα χρησιμοποιεί στις καλλιέργειες τους, χάρις σε μία πρωτοποριακή μέθοδο της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας (ΣΤΕΓ) του ΤΕΙ Κρήτης. Τα κομπόστ δημιουργούνται από υπολείμματα όπως κλαδιά, κοπριά, φύλλα, ακόμα και ελαιοπυρήνα διφασικών ελαιουργείων. Και τα μηχανήματα είναι δυνατόν να εγκατασταθούν στο χωράφι κάθε παραγωγού, σε δημόσιους χώρους αν η πρωτοβουλία λαμβάνεται από δήμους ή συνεταιρισμούς, ακόμα και τις…ταράτσες αν κάποιοι επιθυμούν να χρησιμοποιούν στους κήπους τους βιολογικό λίπασμα.
Όπως είπε στην «Π» ο πρώην αντιπρόεδρος, ομότιμος καθηγητής του ΤΕΙ Κρήτης Βασίλης Μανιός, η κομποστοποίηση των οργανικών υπολειμμάτων αποτελεί σημαντική διαδικασία για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων. Ο κ. Μανιός σχολιάζει ότι βασική προϋπόθεση για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων αποτελεί η αντικατάσταση των χημικών λιπασμάτων, που χρησιμοποιούνται στις συμβατικές καλλιέργειες, με ειδικά σκευάσματα οργανοχουμικής βάσης. Στην αγορά υπάρχουν αυτά τα σκευάσματα, επιβαρύνοντας βέβαια το κόστος παραγωγής. Σημαντικό μέρος αυτών των σκευασμάτων μπορεί να αντικατασταθεί από τα κόμποστ (composts) που μπορεί να παρασκευάσει ο ίδιος ο καλλιεργητής ή μια κεντρική μονάδα (κατά προτίμηση δημοτική ή συνεταιριστική) με την κομποστοποίηση διαφόρων οργανικών υπολειμμάτων ή και αποβλήτων.Τα οργανικά υπολείμματα ή και απόβλητα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραπάνω παραγωγή κόμποστ είναι σε ελαιοπαραγωγικούς και σε αμπελουργικούς δήμους τα κλαδοκάθαρα ελαιόδενδρων, τα φύλλα ελιάς από τα ελαιοτριβεία, ο ελαιοπυρήνας (ιδιαίτερα των διφασικών η οποία δύσκολα επεξεργάζεται από τα πυρηνοελαιουργεία) και η λάσπη (ιλύς) από τις εξατμισοδεξαμενές των κατσιγάρων. Επίσης, οι κληματίδες των αμπελιών και τα στέμφυλα οινοποιείων. Επίσης, είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν τα κλαδοκάθαρα τους ή το σύνολο της φυτικής μάζας μετά την ολοκλήρωση του κύκλου της καλλιέργειας (π.χ. των ετήσιων λαχανοκομικών καλλιεργειών). Στους δήμους με αρκετό δημοτικό πράσινο μπορούν να αξιοποιηθούν τα κλαδοκάθαρα των πάρκων και δενδροστοιχιών. Όλες οι κοπριές που παράγονται σε περιοχές αγροτικών δήμων είναι δυνατόν να αναμιχθούν με τα προηγούμενα υλικά και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα των παραγόμενων κόμποστ.
Παρασκευή λιπασμάτων στο σπίτι!
Σύμφωνα πάντα με τον κ. Μανιό, οι οικογένειες μπορούν να αξιοποιήσουν τα κλαδοκάθαρα των κήπων τους. Επίσης, αξιοποιούνται και τα υπολείμματα φρούτων και λαχανικών που καταναλώνονται από κάθε νοικοκυριό, με τη λεγόμενη διαλογή στην πηγή. Η ποσότητα αυτή κυμαίνεται γύρω στα 200-300 gr κατά άτομο την ημέρα.
Η κομποστοποίηση των υπολειμμάτων και αποβλήτων μπορεί να γίνει από την οικογένεια (οικιακή κομποστοποίηση) στον οικογενειακό κήπο ή και στην ταράτσα του σπιτιού σε ειδικούς κομποστοποιητές.
Παρασκευή κομπόστ στα χωριά
Όπως επισημαίνει ο κ. Μανιός οι ίδιοι οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων μπορούν να κατασκευάσουν μικρές μονάδες κομποστοποίησης. Επίσης, οι μονάδες είναι δυνατόν να κατασκευαστούν από συνεταιρισμούς και από δήμους και να λειτουργούν βάσει της αρχής της ανταπόδοσης, δηλαδή κάθε καλλιεργητής να παίρνει δωρεάν ή σε τιμή κόστους τόση ποσότητα κόμποστ ανάλογα με την ποσότητα των υπολειμμάτων που παραδίδει στη μονάδα.
Οι υποδομές και εξοπλισμός που χρειάζονται
-Μια πίστα από τσιμέντο ή άσφαλτο έκτασης ανάλογης με την ποσότητα των υλικών που θα κομποστοποιεί.
-Ένα υπόστεγο στέγασης του μηχανολογικού εξοπλισμού.
-Οικοπεδική έκταση για τη συγκέντρωση των πρώτων υλών και του τελικού προϊόντος
-Θρυμματιστή κλαδοκάθαρων τροφοδοτούμενο μηχανικά ή με τα χέρια.
-Ένα μικρό φορτωτή για τις αναστροφές των σειραδίων κομποστοποίησης και διάφορες άλλες εργασίες.
-Ένα κόσκινο ραφιναρίσματος του τελικού προϊόντος.
Προϋποθέσεις χρήσης
Βασική προϋπόθεση επιτυχίας της κομποστοποίησης και εξασφάλιση υψηλής ποιότητας κόμποστ, αποτελεί ο καθορισμός της αναλογίας πρόσμιξης των διατιθέμενων πρώτων υλών με βάση την περιεκτικότητα τους σε άζωτο (Ν).
Η διάρκεια της ταχείας φάσης της κομποστοποίησης είναι γύρω στους δύο μήνες και η ωρίμανση του κόμποστ άλλους δύο μήνες. Το τελικό κόμποστ για να χρησιμοποιηθεί θα πρέπει να ελεγχθεί η φυτοτοξικότητα του, η σχέση C/N, το pH και η ηλεκτρική αγωγιμότητα του (EC). Οι μετρήσεις αυτές είναι απλές και γίνονται πολύ εύκολα μέσα στη μονάδα.
Η ποσότητα του κόμποστ που προστίθεται σε κάθε καλλιέργεια εξαρτάται από το είδος της καλλιέργειας, την ποιότητα του εδάφους και την ποιότητα του κόμποστ.

