Της Αννας Παπαδοκωστάκη
Οι κάτοικοι θέλουν να “ξορκίσουν το κακό” ξανακτίζοντας την εκκλησία της Αγίας Τριάδας
Χρόνια τώρα, οι κάτοικοι της Λιγόρτυνου πενθούν… Πενθούν παιδιά και νέους ανθρώπους που χάνονται ξαφνικά, βίαια και απροσδόκητα. Πενθούν και τρέμουν τη στιγμή που θα ακούσουν το επόμενο κακό μαντάτο για κάποιο τραγικό θάνατο, για κάποιο από τα παιδιά τους που έφυγε από το σπίτι του και δεν ξαναγύρισε ζωντανό…
Στο νεκροταφείο της Λιγόρτυνου, τα μνήματα είναι γεμάτα με φωτογραφίες νέων ανθρώπων, σπανίζουν οι γυναίκες που δεν φορούν μαύρα και οι άντρες που δεν έχουν γένια. Κάθε σπίτι και ένας ή περισσότεροι νεκροί.
Τελευταίο θύμα, ο 22χρονος Μανόλης Χαριτωνίδης, το καμάρι του χωριού, όπως μας είπαν πολλοί συγχωριανοί του, το δεύτερο παιδί που έχανε η οικογένειά του μέσα σε 10 χρόνια! Είχε προηγηθεί ο θάνατος από ηλεκτροπληξία, σε ηλικία επίσης 22 χρονών του αδελφού του Βασίλη ενώ έπλενε ένα αυτοκίνητο.
“Εχουμε χάσει πολλούς νέους ανθρώπους, κάθε χρόνο κηδεύουμε αγόρια και παιδιά που σκοτώνονται με βίαιο τρόπο, το χωριό μας είναι σε ένα διαρκές πένθος, φοβόμαστε ότι το κακό δεν θα σταματήσει και οι άνθρωποι προσεύχονται να μας λυπηθεί ο Θεός”, μας είπε ο συνταξιούχος ιερέας Ανδρέας Ανωγειανάκης.
Ο φόβος του ανεξήγητου έχει τροφοδοτήσει τις δοξασίες και τις δεισιδαιμονίες και έχει οδηγήσει τον κόσμο της Λιγόρτυνου σε ατέρμονες συζητήσεις για τα αίτια αυτής της εξόντωσης των αντρών του χωριού εδώ και πάνω από 30 χρόνια.
Όταν σημειώθηκαν τα πρώτα τραγικά περιστατικά σκοτωμών, ο παπάς του χωριού ενώ βρισκόταν σε ένα πανηγύρι στον Πύργο, έμαθε ότι τον αναζητούσε μια γυναίκα, η Σοφία Βαρδάκη η οποία , του είπε επί λέξη: “Είχατε μια εκκλησία και τη χαλάσατε . Αν δεν την ξανακτίσετε δεν θα μείνει άντρας στο χωριό”! Είχε δει ένα όραμα.
Το μυαλό όλων πήγε τότε στην εκκλησία του Μιχαήλ Αρχάγγελου, που είχε κατεδαφιστεί για να γίνει μια πλατεία.
Η εκκλησία αυτή, ήταν μισοερειπωμένη και βρισκόταν δίπλα σʼ ένα πηγάδι. Στις αρχές της δεκαετίας του ʼ70, οι κάτοικοι αποφάσισαν να την γκρεμίσουν τελείως για να φτιάξουν μια μικρή πλατεία καθώς ήδη τμήματα του οικοπέδου όπου είχε αρχικά ανεγερθεί, είχαν καταπατηθεί. Τις πέτρες από την εκκλησία τις χρησιμοποιούσαν για να χτιστεί το πηγάδι. “Όλη μέρα έχτιζαν το πηγάδι και τη νύχτα γκρεμιζόταν, οι μέρες περνούσαν και το πηγάδι δεν μπορούσε να τελειώσει και έτσι εγκατέλειψαν την προσπάθεια και άνοιξαν αλλού πηγάδι”, μας είπε παπά-Αντρέας.
Τραγωδίες
Ήδη, είχαν αρχίσει τα θανατικά, ο 15χρονος Μανόλης Λαμπρίδης, πνίγηκε στο φράγμα της Πλακιώτισσας όπου είχε πάει με άλλους νεαρούς για κολύμπι, ακολούθησε ο Γιώργος Κοτταρίδης που σκοτώθηκε με το τρακτέρ του, ο Μιχάλης Θωμαίδης τον οποίο παρέσυρε ένα αφινιασμένο άλογο και τον έσερνε στους δρόμους του χωριού μέχρι που άρχισε να ψυχορραγεί.
Ο Κώστας Μωραϊτάκης 18 χρονών, σκοτώθηκε με μηχανάκι στο Ηράκλειο, την ημέρα του Αγίου Χαράλαμπου, πολιούχου του χωριού.
Μετά ήρθε ο ασφυκτικός θάνατος δύο παιδιών 6-7 χρονών μέσα σε βόθρο, της Καλλιόπης Μωραϊτάκη και του Γιώργου Τσιμπινού.
Μάλιστα, η ευρύτερη οικογένεια Τσιμπινού έχει χάσει σχεδόν όλους τους Γιώργηδες της σε τροχαία και άλλα δυστυχήματα. Ανάμεσα τους και εκείνος που πέθανε μετά από επέμβαση τοποθέτησης γαστρικού δακτυλίου στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο….
Ο Χρήστος Χατζηκωνσταντίνου 19 χρονών, σκοτώθηκε επίσης με μηχανάκι.
Ο Γιώργος Κριτσωτάκης, ένας νιόπαντρος 26 χρονών καταπλακώθηκε από ένα αναβατόριο στην προσπάθεια του να επισκευάσει μόνος του το αυτοκίνητο του.
Ο Σάββας Σιτόγλου 22 χρονών σκοτώθηκε με μηχανάκι.
Ο Στέφανος Βαφειάδης, κάηκε στη διάρκεια ανακαίνισης του καταστήματος του γαμπρού του στο Ηράκλειο.
Ο κατάλογος των νεκρών είναι μεγάλος και γίνεται ακόμα μεγαλύτερος αν προστεθεί ο απαγχονισμός της 27χρονης Χριστοθέας που αποδόθηκε σε εγκληματική ενέργεια. Πριν δύο χρόνια αυτοκτόνησε ο κουνιάδος της ο οποίος είχε δολοφονήσει τους γονείς του ενώ η αδελφή του, είχε πέσει θύμα δολοφονικής ενέργειας του άντρα της.
“Ο θάνατος χτυπά τις πόρτες των Λιγορτιανών παντού, ακόμα και αυτών που έχουν φύγει από το χωριό. Πρόσφατα σκοτώθηκε σε τροχαίο ο γιός ενός συγχωριανού μας που ζει στο Ηράκλειο. Από τη Λιγόρτυνο είναι και η μητέρα του 4χρονου κοριτσιού που πριν μερικά χρόνια έπεσε από την ταράτσα του σπιτιού τους στις Μεσαμπελιές και σκοτώθηκε και οι γονείς του δώρισαν τα όργανα του. Πριν μερικά χρόνια, η αδελφή της Μαρίκας Χαριτωνίδη (μητέρα του Μιχάλη και Βασίλη που σκοτώθηκαν με διαφορά 10 ετών) έχασε άντρα και παιδί σε τροχαίο στην κεντρική Ελλάδα. Μια άλλη χωριανή μας έχασε την άντρα της σε τροχαίο στη Γερμανία, υπήρξαν επίσης θανατηφόροι τραυματισμοί με τρακτέρ”, μας είπε η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μαρία Παπαδάκη.
Οι εκκλησίες
Μετά τον θάνατο του Γιώργου Κριτσωτάκη, ο παπά-Αντρέας και οι κάτοικοι αποφάσισαν να ξανακτίσουν την εκκλησία του Μιχαήλ Αρχάγγελου. Την ημέρα της κηδείας συγκεντρώθηκε το ποσό του ενός εκατομμυρίου από δωρεές και την επομένη ο παπά-Αντρέας πήγε στον τότε αρχιεπίσκοπο Τιμόθεο και ζήτησε την άδεια να ξανακτίσει την εκκλησία. Στις 16 Αυγούστου του 1992, μπήκε ο θεμέλιος λίθος και οι Λιγορτιανοί, σε μια ατμόσφαιρα έντονης συγκίνησης , με δάκρυα στα μάτια, πετούσαν τα πεντοχίλιαρα στα θεμέλια προσφέροντας μεγάλη οικονομική βοήθεια για την αποπεράτωση του ναού. Τα εγκαίνια, έγιναν στις 8 Αυγούστου του επόμενου χρόνου.
Το χωριό ηρέμησε για ένα διάστημα. Όπως μας είπε ο ιερέας, έγιναν και πάλι ατυχήματα, αλλά δεν υπήρξαν θάνατοι ή τραυματισμοί. Όμως η ηρεμία δεν κράτησε πολύ. Το θανατικό χτύπησε πάλι τις πόρτες των κατοίκων του χωριού και το πένθος έγινε βαρύ… Ο Βασίλης Χαριτωνίδης, ο Σάββας Σιτόγλου και άλλοι νέοι χάθηκαν ξαφνικά . Οι καμπάνες του χωριού, χτυπούν πολύ συχνά πένθιμα και γεμίζουν από κόσμο που αποχαιρετά τα παλικάρια της.
“Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 30 νέοι άνθρωποι στο χωριό μας. Κάθε οικογένεια θρηνεί και ένα αδικοσκοτωμένο. Αν σε αυτούς προστεθούν και οι θάνατοι ανθρώπων κάτω των 50 ετών από καρκίνο, τότε ο αριθμός γίνεται μεγαλύτερος και ο πόνος ακόμα πιο βαρύς”, μας είπε η Μαρία Παπαδάκη.
Οι κάτοικοι, που ζουν με την αγωνία του θανάτου, σε κάθε συζήτηση, στα καφενεία ή στα σπίτια, σταυροκοποιούνται και προσπαθούν να εξηγήσουν τι έχει συμβεί, τι φταίει και ο χάρος έχει στήσει καρτέρι στους νέους και τους παίρνει από τις αγκαλιές των μανάδων και των γυναικών τους, πριν προλάβουν να χαρούν τη ζωή τους.
Την περασμένη Κυριακή, έζωσαν με κλωστή την εκκλησία του Αγίου Χαράλαμπου για να ξορκίσουν το κακό και στη κηδεία του Μιχάλη Χαριτωνίδη, κατέθεσαν δωρεές που ξεπέρασαν τις 7000 ευρώ, για ένα και μοναδικό σκοπό: Να αναστηλωθεί η παλαιοχριστιανική εκκλησία της Αγίας Τριάδας και το πέριξ συγκρότημα των ναιδρίων, που αποτελεί αρχαιολογικό χώρο .
“Ξαναχτίσαμε τον Μιχαήλ Αρχάγγελο και τώρα θέλουμε να ξαναχτίσουμε την Αγία Τριάδα, αλλά πρέπει να δοθεί έγκριση από την Εφορεία Βυζαντινών Μνημείων. Πρόκειται για αρχαιολογικο χώρο, στον οποίο δεν μπορούμε να επέμβουμε, όμως θα ασκήσουμε πιέσεις στο αρμόδιο υπουργείο να ξεκινήσουν άμεσα τα έργα. Η εκκλησία και οι κάτοικοι, θα βοηθήσουν αυτό το έργο γιατί πιστεύουμε ότι αν χτίσουμε και αυτή την εκκλησία θα σταματήσουν οι θάνατοι”, μας είπε ο παπά-Αντρέας.
Οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ο Πολιτιστικός Σύλλογος έχουν έρθει σε επαφή με την αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία, όμως η γραφειοκρατία και η καθυστέρηση που συνήθως υπάρχει στη μελέτη και υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων με την συνακόλουθη δυστοκία στην έγκριση της χρηματοδότησης, δημιουργούν ανησυχία στους κατοίκους για την έγκαιρη αναστήλωση του ναού.
Και έτσι , η αγωνία τους για τα όσα επιφυλάσσει η μοίρα στις οικογένειες τους εντείνεται …
“Η Αρχαιολογία είπε να μην αγγίξουμε ούτε το χορτάρι στον γκρεμισμένο ναό. Δεν μπορούμε να κάνουμε καμιά επέμβαση. Προσωπικά πιστεύω ότι οι Άγιοι, δεν είναι εκδικητικοί ώστε να οδηγούν στο θάνατο τους νέους του χωριού μας, όμως κάτι συμβαίνει, δεν είναι τυχαία όλα αυτά. Οι περισσότεροι που σκοτώνονται σε τροχαία, έχουν κάποια σχέση με το χωριό μας και για αυτό αναζητούμε την αιτία. Μπορεί η κατάρα αυτή να φύγει με την αναστήλωση της εκκλησίας. Ποιος ξέρει;» τονίζει η Μαρία Παπαδάκη.

