Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Στα 390 εκατ. ευρώ έφθασε το κόστος της αναμπέλωσης τα προηγούμενα χρόνια, αλλά τίποτε δεν αξιοποιήθηκε σωστά.
Τώρα οι παραγωγοί πανηγυρίζουν που θα εγκαταλείψουν τα αμπέλια με το νέο καθεστώς
Στο αστρονομικό ύψος των 390 εκατ. ευρώ ανήλθε, με σημερινές τιμές, το κόστος της αναμπέλωσης από τη φυλλοξήρα στο νομό Ηρακλείου, σύμφωνα με τα στοιχεία των αρμόδιων υπηρεσιών. Κι όμως οι παραγωγοί … χαίρονται τώρα που τους δίδεται η ευκαιρία να εγκαταλείψουν τα αμπέλια τους, μετά την ψήφιση του νέου καθεστώτος για τη σταφίδα! Πρόκειται για «πακτωλό» χρημάτων που προήλθε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις «τσέπες» των παραγωγών, αλλά δεν αξιοποιήθηκε σωστά. Αντίθετα, η αναμπέλωση όπως έγινε τότε, οδήγησε την αμπελουργία του νομού μας σε νέα κρίση, σύμφωνα με γεωπόνους και αγρότες οι οποίοι προειδοποιούν ότι η τελευταία πρόκληση μετά την αλλαγή του κανονισμού της σταφίδας, δεν πρέπει να μας βρει απροετοίμαστους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιγράφονται στη μελέτη Σταυρακάκη για την αμπελουργία στο νομό Ηρακλείου, η οποία ως γνωστό εκπονήθηκε με παραγγελία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, τα στρέμματα αμπελιών που αναμπελώθηκαν φθάνουν τα 307.000. Από αυτά, το 1977, βάσει των στοιχείων του γεωπόνου της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Γιώργου Δασκαλάκη, τα 235.000 στρέμματα ήταν σουλτανίνα, τα 45.000 στρέμματα οινάμπελα και τα 27.000 στρέμματα ραζακί, «μετρημένα ακριβώς με το μητρώο που τότε είχε κάνει η τοπογραφική υπηρεσία με μετρήσεις στο χωράφι», όπως υπογραμμίζει ο κ. Δασκαλάκης.
Ανάγκη για έρευνα αγοράς
«Ξεκίνησε η αναμπέλωση για την καταπολέμηση της φυλλοξήρας με αυτές τις εκτάσεις, χωρίς να σκεφτούμε να κάνομε συγχρόνως αναδιάρθρωση με μελέτη της αγοράς. Έτσι καταλήξαμε σήμερα να έχουμε περίπου τα μισά στρέμματα και με προϊόντα που πωλούνται σε απαράδεκτα χαμηλές τιμές», τονίζει ο κ. Δασκαλάκης.
Σε σημερινές τιμές, (βάσει πληθωρισμού) η αναμπέλωση αυτή είχε κόστος που πληρώθηκε από τις επιδοτήσεις και τον παραγωγό που ανέρχονται περίπου σε 180.000 χ 1.500e = 270.000.000e και 120.000 χ 1000e = 120.000.000e δηλαδή 390.000.000e. Τελικά όμως αυτό το κόστος το πληρώνει ο αμπελοκαλλιεργητής γιατί σήμερα δεν έχει εισόδημα που να του καλύπτει το κόστος παραγωγής αν και η επιδότηση στον τομέα είναι αρκετά υψηλή. Δημιουργήσαμε έτσι μια προβληματική επιχείρηση έντονα επιδοτούμενη με χιλιάδες υποαπασχολούμενους.
Όπως επισημαίνει ο κ. Δασκαλάκης, ενώ οι επιδοτήσεις στο εισόδημα είναι γενναίες, για την τεχνική υποστήριξη της όλης προσπάθειας δόθηκαν ελάχιστα γιατί …. θεωρούμε ότι τα τεχνικά προβλήματα είναι λυμένα. Έτσι ενώ από την Ε.Ε. δόθηκαν κατά καιρούς στο Νομό Ηρακλείου, γιʼ αυτό το σκοπό, 24.700.000e (8,4 δις δραχμές) εμείς απορροφήσαμε μόνο 7.300.000e (2,5 δις δραχμές) με τα οποία κάναμε τα πλαστικά κιβώτια και αγοράσαμε και 880.000e (300.000.000 δραχμές) εργαστηριακά όργανα. Το ελληνικό δημόσιο όλο αυτό τον καιρό, όπως είναι γνωστό, δεν έδωσε για την έρευνα παρά ελάχιστα.
Στα συρτάρια οι μελέτες
Οι κατά καιρούς μελέτες για την αμπελουργία, που έγιναν σε αυτό το περιβάλλον, σύμφωνα πάντα με τον κ. Δασκαλάκη, δεν είχαν τύχη γιατί οι φορείς των αγροτών ήταν προσανατολισμένοι στις επιδοτήσεις και γύριζαν την πλάτη στην αγορά. Αυτό είχε και άλλα επακόλουθα όπως, να μην έχει γίνει καλή χωροταξική κατανομή των αμπελώνων, των ποικιλιών που καλλιεργούνται σε αυτούς και την κατεύθυνση παραγωγής τους στην νέα κατάσταση, ενώ αντίθετα υπήρχε πολύ καλή τοποθέτηση στον χώρο και την αγορά στα αμπέλια πριν την φυλλοξήρα. Άλλη συνέπεια του τρόπου που έγινε η αναμπέλωση είναι να έχουμε τώρα αμπελώνες μολυσμένους από Ιώσεις (βοθρίωση του ξύλου, μολυσματικό εκφυλισμό) Ίσκα, Σηψηριζίες σε βαθμό απαγορευτικό για την οικονομική επιβίωση της καλλιέργειας, κατάσταση που δεν είχαμε πριν την εισβολή της φυλλοξήρας.
Το Αμπελουργικό Μητρώο, μια σοβαρή βάση για να στηριχθεί μια αναπτυξιακή προσπάθεια στο Νομό δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Οι πληροφορίες του, που αφορούν την ποικιλία είναι αναξιόπιστες, το ίδιο ισχύει και για τα άλλα γεωπονικά χαρακτηριστικά.
Η νέα Κ Α Π εφαρμόζεται ήδη στην ελιά και από ότι φαίνεται θα εφαρμοσθεί σύντομα και στο αμπέλι με αποτέλεσμα να ελευθερωθούν σημαντικές εκτάσεις οι οποίες θα πρέπει να αλλάξουν καλλιέργεια, ενδεχόμενα και καλλιεργητή.
“Έχει μέλλον η αμπελουργία”
Σύμφωνα με τη μελέτη για την αμπελουργία, η καλλιέργεια του αμπελιού έχει μέλλον διότι υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα. Τα πλεονεκτήματα αυτά πρέπει να αναδειχθούν και να αποδείξουμε ότι πρέπει να υποστηριχθούν με χρηματοδότηση από Κοινοτικά και Εθνικά προγράμματα.
Είναι ο μόνος τρόπος να έχει προοπτική χρόνου η ανάπτυξη γιατί έτσι θα στηρίζεται στην παραγωγή μοναδικών προϊόντων που δεν πιέζονται από τον ανταγωνισμό.
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Παραγωγές 2005
Κλάδος Παραγωγή Τιμή / κιλό
Σταφίδα 17.000 τόνοι 0,38e
Ερυθρά 20.000 τόνοι 0,21e
Λευκά 14.500 τόνοι 0,21e
Ροζακί 4.500 τόνοι 0,60e
Σουλτανίνα Οινοπ. 27.000 τόνοι 0,15e
Σουλτανίνα Επιτρ 30.000 τόνοι 0,50e (0,26-1,05)
Εκτάσεις αμπελιών νομού Ηρακλείου
Σουλτανίνα 127.000
Οινάμπελα 30.000
Ραζακί 4.500
Σύνολο 161.500 στρέμματα
Ο μέσος Όρος παραγωγής είναι 1.000 κιλά / στρέμμα όμως υπάρχει έντονη διαφοροποίηση από αμπέλι σε αμπέλι με υψηλές παραγωγές σε αρκετά από αυτά και πολύ χαμηλές σε άλλα με αποτέλεσμα την έλλειψη σταθερής ποιότητας, χαρακτηριστικό των αμπελουργικών προϊόντων του Νομού Ηρακλείου.
Προσανατολισμός στην αγορά
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Δασκαλάκης «είναι άμεση ανάγκη να αυξηθεί το κομμάτι του εισοδήματος που προέρχεται από την αγορά και υποχρέωση της μελέτης είναι να προβλέψει σωστά αυτή την αλλαγή. Είναι η μόνη λύση για να γίνει συντεταγμένα αυτή η αλλαγή και να έχουμε μια βιώσιμη αμπελουργία στο Νομό και βέβαια στους άλλους κλάδους παραγωγής γιατί το γενικότερο κλίμα στην Ε.Ε. είναι να μειώνει τις επιδοτήσεις στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και να διατηρεί την επιδότηση των επενδύσεων».

