Ρεπορτάζ Σοφία Τσεντελιέρου, Γιώργος Μαραθιανός
Η έλλειψη ανθρωπισμού ήταν το θέμα της έκθεσης που κλήθηκαν νʼ αναπτύξουν οι μαθητές της Γʼ Λυκείου και οι παλιοί απόφοιτοι που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις, με πρώτο μάθημα τη Νεοελληνική Γλώσσα. Το θέμα ήταν σαφές και οι υποψήφιοι δε δυσκολεύτηκαν στην κατανόησή του, ωστόσο απαιτούνταν μεγάλη προσοχή και καλή προετοιμασία.
Το τρίτο ερώτημα, που αφορά στην ανάπτυξη κειμένου, έχει ως εξής: «Σε μια εποχή με μεγάλο έλλειμμα ανθρωπιάς, έχει σημασία να οργανώνονται εκδηλώσεις, που βοηθούν όσους συνανθρώπους μας το έχουν ανάγκη. Να γράψετε ένα άρθρο στην εφημερίδα του σχολείου σας, όπου θα εξηγείτε γιατί πρέπει να στηρίζονται τέτοιες προσπάθειες. Παράλληλα, να αναφερθείτε στη συμβολή της παιδείας στην καλλιέργεια της ανθρωπιστικής συνείδησης, ιδιαίτερα των νέων».
Από το ερώτημα αυτό και την άριστη απάντησή του οι μαθητές μπορούν να εξασφαλίσουν τις μισές μονάδες του μαθήματος. Οι υπόλοιπες μοιράζονται στα υπόλοιπα ερωτήματα, μεταξύ των οποίων είναι και η περίληψη κειμένου, που είχε και αυτή ως θέμα τον ανθρωπισμό από το άρθρο του καθηγητή Πανεπιστημίου Μάριου Μπέγζου Ο κοινωνισμός του ανθρωπισμού.
«Η έκθεση σαν πρώτο μάθημα των πανελλαδικών εξετάσεων δε δυσκόλεψε ιδιαίτερα τους υποψηφίους. Τα θέματα ήταν σαφή, εύκολα και κατανοητά» αναφέρει ο φιλόλογος Φερδινάρδος Σπίνουλας από το φροντιστήριο «Μαθηματικό Εργαστήρι». Ο ίδιος σχολιάζει τα θέματα ως εξής:
«Ειδικότερα το κείμενο που δόθηκε αφορούσε στην έλλειψη ανθρωπισμού στις μέρες μας. Πρόκειται για ένα κείμενο που θα μπορούσε να κατανοηθεί από τους μαθητές αν ήταν συγκεντρωμένοι. Σε κάποια δύσκολα σημεία που θα μπορούσαν να προβληματιστούν οι υποψήφιοι, δόθηκε η ερμηνεία τους.
Στο Α΄ ζητούμενο οι μαθητές καλούνται να γράψουν την περίληψη του κειμένου σύμφωνα με τους κανόνες που έχουν διδαχθεί.
Στο Β1 ζητούμενο, φαινομενικά εύκολο όμως επικίνδυνο αν οι μαθητές δεν έχουν συλλάβει πλήρως την έννοια της ανθρωπιάς. Επίσης η χρήση του κατάλληλου ύφους και λεξιλογίου που θα πρέπει να έχει αναπτύξει ο μαθητής είναι αυτό που θα του εξασφαλίσει το νόημα των μονάδων.
Στο Β2 ζητούμενο δίνεται ο τρόπος πειθούς και οι υποψήφιοι πρέπει να εντοπίσουν στο κείμενο δύο περιπτώσεις. Η ερώτηση θεωρείται εύκολη αλλά και αρκετά ασυνήθιστη αφού συνήθως ζητείται να αναγνωριστεί ο τρόπος πειθούς.
Το Β3 θέμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «πονηρό». Οι μαθητές πρέπει να γράφουν συνώνυμες λέξεις και φράσεις αυτών που έχουν δοθεί αλλά προσοχή σε ύφος ανεπίσημο και οικείο (η χρήση λόγιων ή επίσημων λέξεων ή φράσεων μπορεί να θεωρηθεί λάθος).
Στο Β4 θέμα, εκτός από τις κλασικές περιπτώσεις όλοι οι συγγραφείς χρησιμοποιούν πρώτο πληθυντικό πρόσωπο (οικείο ύφος), οι μαθητές θα πρέπει να τονίσουν ότι αυτή η επιλογή έγινε από το δοκιμιογράφο για να καταστήσει την ανθρωπιά και τη θέση όλων μας.
Στην παραγωγή λόγου, οι υποψήφιοι πρέπει να κινητοποιηθούν στο επικοινωνιακό πλαίσιο του άρθρου και να αναπτύξουν τις απόψεις τους σχετικά με την «εθελοντική» προσφορά βοήθειας προς τους συνανθρώπους τους. Επίσης είναι αναγκαίο να αναφερθούν στους παράγοντες που καθιστούν απαραίτητες τέτοιου είδους εκδηλώσεις αλλά και να τονίσουν την ανυπαρξία οργανωμένων κρατικών εκδηλώσεων.
Σημαντικός και ο ρόλος της παιδείας όταν αυτή έχει ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα και καλλιεργεί ανθρωπιστική συνήθεια. Με αυτό το θέμα δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να αναπτύξουν τις ευαισθησίες τους και τον προβληματισμό τους σε θέματα ανθρωπιάς. Τα θέματα στο σύνολό τους είναι βατά και κατανοητά. Όμως, παρʼ όλη την ευκολία τους είναι θέματα που χωρίς μελέτη και ειδικευμένη οργάνωση καθʼ όλη τη σχολική χρονιά, οι μαθητές θα δυσκολεύονταν να απαντήσουν ολοκληρωμένα και να φτάσουν το άριστα. Η συνταγή της επιτυχίας δεν είναι «μαγική» και δεν εναπόκειται στην τύχη. Είναι απλή: προγραμματισμένη και οργανωμένη μελέτη».
Από την πλευρά της η φιλόλογος Ρέα Ανδρεαδάκη από το φροντιστήριο «Μέθοδος» λέει ότι τα φετινά θέματα στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας χαρακτηρίζονται από σαφήνεια. «Θεωρούνται βατά χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία στο Α΄ και Β΄ μέρος. Το Γ΄μέρος, η παραγωγή κειμένου - η έκθεση δηλαδή – απαιτούσε παραπάνω προσοχή από τους μαθητές καθώς τα 2 ζητούμενα σε κάποια σημεία επικαλύπτονται μεταξύ τους» αναφέρει η ίδια και συνεχίζει «Το κείμενο του Μάριου Μπέγζου ήταν πολύ βοηθητικό για την ανάπτυξη του θέματος. Γενικά, όλα τα ερωτήματα ήταν από τη διδακτέα ύλη και οι μαθητές τα γνώριζαν. Η διάρθρωση των θεμάτων ήταν τέτοια που με σχετική ευκολία οι μαθητές μπορούσαν να φτάσουν σε ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Εκτός από το γνωστικό επίπεδο τα σημερινά θέματα ήταν μέσα στο πνεύμα του ανθρωπιστικού ιδεώδους και στο πώς μπορεί να καλλιεργηθεί από το σχολείο και αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό για όλους μας».
Οι εξετάσεις συνεχίζονται αύριο Τρίτη με τέσσερα μαθήματα, επίσης γενικής παιδείας: Βιολογία, Φυσική, Μαθηματικά - Στοιχεία Στατιστικής και Ιστορία. Στα ίδια μαθήματα εξετάζονται σήμερα το απόγευμα οι τελειόφοιτοι και παλιοί απόφοιτοι Εσπερινών Λυκείων.

