H Πρωτομαγιά γιορτάστηκε στην Eλλάδα για πρώτη φορά ως ημέρα του Aγώνα των Eργατών το 1893. Η συγκέντρωση έγινε στους Στύλους του Oλυμπίου Διός, με διοργανωτή τον Kρητικό Σταύρο Kαλλέργη. Tην επόμενη χρονιά (1894) η συγκέντρωση έγινε στο Παναθηναϊκό Στάδιο από το σύνολο των εργατικών σωματείων και γενικότερα των εργαζομένων.
Στα τέλη του 19ου αιώνα η Ελλαδα ζούσε κάτω απο το βάρος της εθνικής ολοκλήρωσης. Η παλινόρθωση ενός έθνους, η πορεία εκβιομηχάνισης της χώρας κάτω απο τις συνθήκες της ξένης εξάρτησης, το αγροτικό ζήτημα, η προσπάθεια εγκαθίδρυσης του διεθνούς status quo της χώρας, είχαν γίνει αιτία να παραμεληθούν τα ζητήματα μιας πληγωμένης κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που, στον κυκεώνα των διεθνών εξελίξεων και των ανταγωνισμών ανάμεσα στα πολιτικά "τζάκια" της εποχής, κλυδωνιζόταν από οξύτατες αντιθέσεις και αλλεπάλληλες κρίσεις. Η ελληνική κοινωνία είχε ξεχάσει τους πολίτες της, είχε ξεχάσει ότι εκτός απο έθνος ήταν και ένα ζωντανό κοινωνικό σύνολο με ανάγκες και αιτήματα.
O Σταύρος Καλλέργης, που νιώθοντας τους κραδασμούς των εργατικών τάξεων και των διανοούμενων, ακούγοντας τους αχούς της Παρισινής Κομμούνας και της α' Διεθνούς στο Λονδίνο του 1864, πρόφερε πρώτος και καθαρά τη λέξη "Σοσιαλιστής", όταν πολλοί δεν γνώριζαν καν τι σημαίνει αυτή η λέξη. Κι όχι μόνο την πρόφερε. Την τύπωσε με μεγάλα γράμματα στην κορφή της πρώτης σελίδας μιας εφημερίδας που έμελε να αποτελέσει τον πρώτο επίσημο εκφραστή του ελληνικού εργατικού κινήματος.
O Σταύρος Kαλλέργης υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες του εργατικού κινήματος στην Eλλάδα, από την εποχή που ο ίδιος ήταν φοιτητής του Πολυτεχνείου. Ιδρυτής της εφημερίδας "Ο Σοσιαλιστής", ήταν εκείνος που οργάνωσε τον εορτασμό της εργατικής Πρωτομαγιάς το 1893. Ηταν εκείνος που ζητούσε μέσα από την εφημερίδα, "κατώτερο όριο μεροκάματου και μισθού. Φορολογία του μεγάλου κεφαλαίου. Κατάργηση της θανατικής ποινής, απαγόρευση των ναρκωτικών, περιορισμός του τόκου των τραπεζών, ίδρυση Γεωργικών και Βιομηχανικών Σχολών για την εκπαίδευση στελεχών, για την ανάπτυξη της γεωργίας και της βιομηχανίας". Ηταν την ίδια χρονιά που ίδρυσε τον "Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο", ένα όργανο προπαγάνδισης των σοσιαλιστικών ιδεών και συσπείρωσης των σοσιαλιστών.
Οι γνώσεις του Σταύρου Καλλέργη σχετικά με τα ζητήματα του σοσιαλιστικού κινήματος ήταν εκτενέστατη, καθώς παρακολουθούσε από κοντά τις εξελίξεις, τις Διεθνείς, τα δημοσιεύματα, ενώ είχε προσωπική αλληλογραφία με πρωτεργάτες του γαλλικού σοσιαλισμού όπως ο Ζαν Ζωρές, ο Εμίλ Ζολά, ο Κροπότκιν, ο Ζαν Γκραβ. Το πολύτιμο αρχείο του είναι ένας καθρέφτης της πραγματικότητας, μια ρεαλιστική εικόνα των ιδεών, των πρώτων βημάτων ενός κινήματος που ήθελε "να αλλάξει τον κόσμο": στο αρχείο περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων κι ένα δυσανάγνωστο χειρόγραφο 40 σελίδων, σημειώσεις του από την πρώτη συνεδρίαση της Β' Διεθνούς στις Βρυξέλλες, μοναδικό κείμενο ενός Ελληνα παρατηρητή των εργασιών της διεθνούς συνάντησης του 1889.
Ζωντάνια και δύναμη που φαινόταν ακόμη και στην αισθητική του φύλλου, που εκτός από τον κραυγαλέο τίτλο "Σοσιαλιστής", είχε χτυπητά συνθήματα στα πλάγια της προμετωπίδας και μια εντελώς προπαγανδιστική αλλά ξεκάθαρη διατύπωση των θεμελιωδών αρχών του σοσιαλισμού. Ποτέ δεν πίστεψε ο Καλλέργης εξάλλου ότι η εφημερίδα του ήταν εστέτ: ένα λαϊκό φύλλο ήταν, προορισμένο για εκείνους που το έβγαζαν, το λαό.
Η συνεισφορά του Σταύρου Καλλέργη όμως στην ιστορία του εργατικού κινήματος δεν σταματά στον "Σοσιαλιστή" και τον αγώνα του. Αφορά και στο όραμά του, που εκδηλώθηκε τόσο μέσα από τα άρθρα, την αλληλογραφία και τις προκηρύξεις του αλλά και μέσα από τις ενέργειές του. Σαν γνήσιος πνευματικός άνθρωπος διέβλεψε τις κοινωνικές αλλαγές του μέλλοντος, τα ενδεχόμενα χάσματα στις αναφορές και μετέτρεψε τα κείμενά του σε αρχείο. Τα μάζεψε και τα φύλαγε σαν θησαυρό. Εξάλλου αυτό ήταν το κληροδότημά του. Και το ήξερε. Οταν αποκλείστηκε στην Κρήτη, μετά το 1905 μάζεψε όλα του τα γραπτά και τα έκρυβε μέχρι που πέθανε. Οταν έγινε μπλόκο στο χωριό από τους Γερμανούς, το αρχείο δόθηκε σε γειτονική οικογενεία, που όμως από φόβο μη βρεθεί και τους δημιουργήσει προβλήματα, το έκαψαν.

