Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Τα εναπομείναντα στοιχεία του αραβοβυζαντινού Τείχους που απλώνεται από τη Χάνδακος μέχρι και την πλατεία Ελευθερίας, αρχίζει να ανιχνεύει ο δήμος Ηρακλείου με σκοπό να τα αναδείξει και να διαμορφώσει επισκέψιμες διαδρομές. Χθες υπογράφηκε από το δήμαρχο Ηρακλείου, η σύμβαση για την ανάθεση της σχετικής μελέτης, το κόστος της οποίας, φτάνει στο ποσό των 11.950,00 ευρώ και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε 1,5 μήνα. Η μελέτη έχει ως αντικείμενο την αποτύπωση του αραβοβυζαντινού Τείχους και του περιβάλλοντα χώρου στην Παλιά Πόλη του Ηρακλείου, και ακόμα τη σύνταξη τοπογραφικών διαγραμμάτων για τη μελέτη διαμόρφωσης του κοινόχρηστου χώρου του αραβοβυζαντινού Τείχους. Σύμφωνα με το σχεδιασμό που έχει γίνει, αφού ολοκληρωθεί η αποτύπωση του Τείχους, το θέμα θα παραπεμφθεί στην επιστημονική επιτροπή που θα υποδείξει τρόπους για την ανάδειξη και την όσο το δυνατό καλύτερη αξιοποίηση του μνημείου. Το προς μελέτη τμήμα του αραβοβυζαντινού Τείχους εκτείνεται από την οδό Αγιοστεφανιτών και την οδό Χάνδακος, μεταξύ της οδού Δαιδάλου και Λ. Δικαιοσύνης και έως την πλατεία Ελευθερίας. Όπως είναι γνωστό, ένα πολύ μεγάλο τμήμα του Τείχους, όσο δεν έχει καταστραφεί, έχει κυριολεκτικά θαφτεί πίσω από καταστήματα, και μεταγενέστερες οικοδομικές κατασκευές που το κάλυψαν. Ωστόσο από την πλευρά του ο δήμαρχος με δηλώσεις του στην «Π» ξεκαθάρισε ότι, το Δημοτικό Ταμείο θα καλύψει το κόστος της ανάδειξης του Τείχους, προχωρώντας στις απαλλοτριώσεις που θα χρειαστεί, προκειμένου να δημιουργηθεί μια διαδρομή, μέσα από την οποία οι επισκέπτες θα μπορούν να έχουν οπτική επαφή με τα σημεία του Τείχους τα οποία σώζονται. Ο ίδιος σημειώνει ότι, η διαδρομή αυτή, θα ενισχύσει σημαντικά και τον τουρισμό της πόλης, προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να δουν και να θαυμάσουν μερικά από τα υπέροχα μνημεία της. Ο δήμαρχος, δηλώνει ικανοποιημένος από το γεγονός ότι ξεκινούν επιτέλους οι διαδικασίες έτσι ώστε το Τείχος αυτό που αποτελεί ένα άλλο κομμάτι της Ιστορίας μας να μπορεί να καταστεί προσβάσιμο, να αναδειχθεί και να αξιοποιηθεί.
Η ιστορία του αραβοβυζαντινού
Το Τείχος, χρονολογείται από την περίοδο της Αραβοκρατίας τον 9ο αιώνα, και φθάνει σε χρήση μέχρι και την περίοδο της πρώτης φάσης της Ενετοκρατίας (13ος μέχρι και 14ος αι.) οπότε και περιέρχεται σε αχρησία και αντικαθίσταται από το νέο οχυρωματικό περίβολο που σώζεται μέχρι σήμερα και περικλείει αυτό που αποκαλούμε παλιά πόλη. Οι Ενετοί, βέβαια επισκεύασαν και ενίσχυσαν το Τείχος που βρήκαν όταν ήρθαν στο νησί με την προσθήκη ενός πρανούς προπετάσματος στη νότια πλευρά του. Πάνω στο ενετικό αυτό προπέτασμα τοποθετήθηκαν οικόσημα που ακόμη και σήμερα είναι ορατά (ένα από αυτά σώζεται σήμερα σε αδόμητο – απαλλοτριωμένο από το ΥΠ.ΠΟ οικόπεδο σε τμήμα της λεωφ. Δικαιοσύνης).
Μετά την κατασκευή του μεγάλου οχυρωματικού περιβόλου, το παλαιό τείχος χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς για τις ανάγκες του Δημοσίου. Πιο συγκεκριμένα το Τείχος στη βορειοδυτική του πλευρά διαμορφώθηκε κατάλληλα για την κατασκευή των σιταποθηκών (Fondaco) (οδ. Χάνδακος μέχρι Αγιοστεφανιτών) και για τους ιταλικούς στρατώνες (που σώζονται σήμερα κατά μήκος της οδού Αγιοστεφανιτών).
