Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Τυνησία και Μαρόκο μάς έβγαλαν έξω από τις αγορές. Μελέτη από τη νομαρχία και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας για να αποδειχτεί αν είναι βιώσιμη η καλλιέργεια
Σαλιγκάρια από την Τυνησία και το Μαρόκο έναντι 50 λεπτών το κιλό προμηθεύεται η αγορά της Γαλλίας, ο κατεξοχήν εισαγωγέας και καταναλωτής του συγκεκριμένου προϊόντος.
Τo αποτέλεσμα είναι, η Κρήτη, που αποτελούσε τον βασικό προμηθευτή των Γάλλων, να έχει μπει στο περιθώριο.
Στο Ηράκλειο δραστηριοποιούνταν δύο επιχειρήσεις εξαγωγής ζωντανών σαλιγκαριών και μια επεξεργασμένων που πλέον αντιμετωπίζουν τον έντονο ανταγωνισμό βορειοαφρικάνικων χωρών, που πωλούν σε εξευτελιστικά χαμηλό ποσό το προϊόν τους.
Δύο εξ αυτών δήλωσαν στην “Π” ότι η εικόνα είναι δραματική αφού πλέον οι εξαγωγές είναι σχεδόν σε μηδενικό επίπεδο προς την Γαλλία.
Σύμφωνα και με τον πρόεδρο του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Ηρακλείου Νικήτα Δολαψάκη, το χτύπημα στον κλάδο ήρθε από το Μαρόκο και την Τυνησία και οφείλεται στην ιδιαίτερα χαμηλή τιμή στην οποία προσφέρουν τα σαλιγκάρια τους οι έμποροι από τις προαναφερόμενες χώρες.
Ενδεικτικό της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί στην Κρήτη, σύμφωνα και με τον εξαγωγέα Μανόλη Φουρναράκη, είναι το γεγονός ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι εξαγωγές από το νησί έφταναν τους 500 τόνους ετησίως, ενώ σήμερα, οι περίπου 30 τόνοι σαλιγκαριών που διακινούνται το χρόνο προορίζονται για την εγχώρια αγορά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το εμπόριο σαλιγκαριών πλέον γίνεται κατά κύριο λόγο σε επίπεδα λαϊκής αγοράς, από ευκαιριακούς πωλητές, που διαθέτουν πολύ μικρές ποσότητες .
Στο θέμα της τιμής, όπως τονίζει και ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου, θεωρείται σχεδόν αδύνατο να ανταγωνιστούμε τις τιμές που προσφέρουν οι χώρες της Βορείου Αφρικής.
Σύμφωνα με τον κ. Δολαψάκη, ο μόνος τρόπος για να κινηθούν και πάλι οι εξαγωγές σαλιγκαριών από την Κρήτη, είναι να υπάρξει προσφορά καλύτερου, κατά κάποιο τρόπο προϊόντος.
Πιλοτική ανάπτυξη σαλιγκαροτροφίας
Σχεδόν ταυτόχρονα με αυτήν την δυσάρεστη εξέλιξη η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Iστορίας (Μ.Φ.Ι.Κ) Κρήτης στα πλαίσια του μνημονίου που υπογράφηκε πριν μερικές ημέρες μεταξύ τους, ξεκινά η πιλοτική ανάπτυξη σαλιγκαροτροφίας.
Για το θέμα αυτό και την επίσημη πρόταση που θα κατατεθεί στη νομάρχη Ηρακλείου Ευαγγελία Σχοιναράκη , μίλησε στην “Π” η έφορος συλλογής ασπονδύλων του Μ.Φ.Ι.Κ. κ. Κατερίνα Βαρδινογιάννη.
Όπως εξήγησε ο κυριότερος λόγος που δεν έχει αναπτυχθεί η σαλιγκαροτροφία στο νησί είναι ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να μας δείχνουν τη συμπεριφορά των σαλιγκαριών της Κρήτης. Αυτός είναι και ο λόγος που θα γίνει η πιλοτική καλλιέργεια τους .
Μέχρι σήμερα οι ντόπιοι επιστήμονες δεν γνωρίζουν, βάσει εμπεριστατωμένης έρευνας στοιχειώδη στοιχεία, για τη βιολογία τους . Π.χ πόσα ακριβώς αυγά γεννούν τα είδη που τρώγονται, με πρώτο από όλα τους χοντρούς χοχλιούς .
Αυτά που εφαρμόζονται προς το παρόν εδώ, είναι βάσει της εμπειρίας της Ευρώπης ( Γαλλία , Ιταλία) .
Στην Ευρώπη ξεκίνησαν να τρώνε ένα είδος σαλιγκαριού που συναντάται μόνο στη βόρειο Ελλάδα. Το είδος απειλήθηκε για αυτό και έγιναν ενέργειες για την προστασία και την αναπαραγωγή του. Αναγκαστικά πήγαν στην καλλιέργεια του.
Η συμπεριφορά, γενικώς των ευρωπαϊκών ειδών, δεν έχει όμως καμία σχέση με τους χοχλιούς της Κρήτης .
Ενδεικτικό είναι ότι τα σαλιγκάρια στην Ευρώπη πέφτουν σε χειμερία νάρκη και είναι δραστήρια από το Μάρτιο μέχρι τον Οκτώβρη σε αντίθεση με τα δικά μας που κοιμούνται το καλοκαίρι και ξυπνάνε με τα πρωτοβρόχια. Αυτονόητο είναι ότι δεν μπορούν να εφαρμοστούν οι τεχνικές της Ευρώπης στο νησί, όπως επεσήμανε η κ. Βαρδινογιάννη.
Επίσης δεν μπορεί να γίνει σύγκριση αφού τα δεδομένα της Ευρώπης στην ηλιοφάνεια, στις βροχοπτώσεις, και στο κύριο είδος τροφής που είναι τα χόρτα, είναι εντελώς διαφορετικά .
Εκτός από τις κλιματολογικές διαφορές υπάρχουν και άλλες που σχετίζονται με την ποιότητα των εδαφών.
Το ατού του νησιού που τα κάνει και πιο θρεπτικά τα ασβεστούχα εδάφη που είναι ο βασικός παράγοντας της ανάπτυξης τους.
Τι θα δείξει η μελέτη
Η πρόταση που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στο νομαρχιακό κατάστημα για τη σαλιγκαροτροφία θα περιλαμβάνει την ανάπτυξη της πιλοτικής προσπάθειας σε δύο ξεχωριστές περιοχές.
Θα επιλεγεί μια στο Βορρά και μια στο Νότο όπου συγκριτικά θα διαπιστώνονται διαφορετικά στοιχεία στο ποσοστό της βροχής, υγρασία , ανέμων.
Από την παρακολούθηση θα απαντηθούν σειρά ερωτημάτων. Σκοπός είναι να δοθούν χρήσιμες συμβουλές στους ενδιαφερόμενους για το αν αξίζει οικονομικά η επένδυση και ποιο θα είναι το πιθανό κέρδος.
Ταυτόχρονα θα προκύψουν και απαντήσεις για το πώς θα είναι βιώσιμη μια τέτοια καλλιέργεια.
Θα μελετηθεί πώς το σαλιγκάρι ζει , πότε γεννά, πόσο γρήγορα αναπτύσσεται, πόσα επιζούν μετά το καλοκαίρι , πόσα άτομα πρέπει να μπουν μέσα στη μονάδα και αυτό επειδή αν είναι η έρευνα θα διαρκέσει δύο με τρία χρόνια .
Τον πρώτο χρόνο θα υπάρχουν οι ενδείξεις .
Τεκμηριωμένα επιστημονικά στοιχεία η έρευνα θα μπορέσει να δώσει με το πέρας της.
Τα είδη της Κρήτης
Η Κρήτη είναι μια περιοχή που φιλοξενεί χιλιάδες σαλιγκάρια.
Στο νησί ζουν 150 διαφορετικά είδη. Από αυτά, τα μισά βρίσκονται εδώ και πουθενά αλλού στον κόσμο την ώρα που η Μεγάλη Βρετανία έχει 100 με 110 είδη.
Τα είδη που καταναλώνονται είναι έξι και υπάρχουν σε όλη τη Μεσόγειο.
Η Ελλάδα εκτιμάται ότι έχει γύρω στα 1200 είδη.
Στο νησί υπάρχουν αρκετά πυκνοί πληθυσμοί.
Ένα είναι σίγουρο: ότι τα είδη δεν απειλούνται ούτε από την υπερσυλλογή. Ειδικά φέτος η αύξηση των πληθυσμών είναι δεδομένη αφού η υγρασία τα βοήθησε να αναπαραχθούν δύο φορές αντί για μια που συνηθίζεται.
Το χοντρό σαλιγκάρι που είναι ένα πανάρχαιο είδος έφτασε στην Κρήτη από τη Βόρειο Αφρική με τους Μινωίτες.
Υπάρχει σε αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής και δεν έχει βρεθεί σε απολιθώματα πριν από αυτή την περίοδο.
Ο μυστικός τους κόσμος
Πρόκειται για ερμαφρόδιτα είδη. Δεν υπάρχει αρσενικό και θηλυκό, δηλαδή μάνες.
Μόλις το ένα αντικρίσει το άλλο με τις κεραίες γίνεται η αναγνώριση του είδους . Στη συνέχεια ξεκινάει ο χορός του. Το ένα κάνει κύκλο και ακολουθεί από πίσω το άλλο για αρκετή ώρα. Αυτό που έχει αναλάβει το ρόλο του «κυνηγού» βγάζει ένα «ακόντιο» από το σώμα του και χτυπά το άλλο για να το διεγείρει ερωτικά.
Στη συνέχεια το ένα μπαίνει μέσα στο άλλο δίνοντας σπερματικό υλικό και αυτό μπορεί να διαρκέσει ακόμα και τέσσερις ως έξι ώρες.
Όταν τελικά αποχωριστούν ξεκινάει η κάθοδος των ωαρίων που γονιμοποιούνται με τα σπερματοζωάρια του δότη.
Μερικές ημέρες μετά γεννιούνται τα μικροσκοπικά ζελατινώδη αυγουλάκια . Μια γέννα μπορεί να έχει μέχρι και εκατό αυγά. Το σαλιγκάρι τα τοποθετεί μέσα στο χώμα όπου και εκκολάπτονται . Ένα μήνα μετά τα αυγά σπάνε.
Από τα εκατό αυγά ελάχιστα θα είναι αυτά που θα ζήσουν. Βέβαια δεν επιβιώνουν όλα .
Ζούνε ελάχιστα από αυτά τα οποία και θα ωριμάσουν μέσα σε 1,5 χρόνο.
Ζευγαρώνουν με τα πρωτοβρόχια μετά το θερινή νάρκη και συνήθως τα πρώτα μωρά βγαίνουν το Νοέμβριο. Υπάρχουν είδη που ζουν ένα χρόνο ή ακόμα και δεκαπέντε.
Αν και η βροχή είναι χαρακτηριστικός παράγοντας για την ύπαρξη τους, σαλιγκάρια υπάρχουν και στην έρημο.

