Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Κάπνισμα και διατροφή τα βασικά αίτια.

Ο υπεύθυνος του τμήματος Επεμβατικής Καρδιολογίας

του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Γ. Κοχιαδάκης μιλά στην “Π”


Περίπου 40.000 νέα περιστατικά στεφανιαίας νόσου και 10.000-15.000 θάνατοι από έμφραγμα του μυοκαρδίου, σημειώνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, ενώ στην Κρήτη 1.250 άνθρωποι με πρόβλημα στην καρδιά, πρέπει να υποβληθούν σε κάποιο είδος επέμβασης αγγειοπλαστικής ή μπαϊ-πας.

Ο υπεύθυνος του Τμήματος Επεμβατικής Καρδιολογίας του Πανεπιστημιακού νοσοκομείου Ηρακλείου Γιώργος Κοχιαδάκης, ο οποίος μιλά στην “Π” για το θέμα, επισημαίνει ότι η διακοπή του καπνίσματος, η σωστή διατροφή με καλή ρύθμιση της υπέρτασης, της χοληστερίνης και του σακχάρου, αλλά και ο προληπτικός έλεγχος μας βοηθούν να έχουμε μια υγιή καρδιά, μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Ερωτ: Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες καρδιολογικές παθήσεις;

Οι πιο συνηθισμένες καρδιολογικές παθήσεις είναι η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι βαλβιδοπάθειες και οι αρρυθμίες. Όταν λέμε στεφανιαία νόσο εννοούμε στενώσεις ή αποφράξεις στις στεφανιαίες αρτηρίες, δηλαδή στις αρτηρίες που τροφοδοτούν με αίμα την ίδια την καρδιά και εκδηλώνεται ως στηθάγχη, έμφραγμα μυοκαρδίου ή αιφνίδιο θάνάτο. Συγκεκριμένα, όταν μια στεφανιαία αρτηρία είναι στενωμένη, τότε το αίμα που πηγαίνει στην αντίστοιχη περιοχή που αιματώνει η αρτηρία είναι μειωμένο και έτσι δημιουργείται πόνος (στηθάγχη). Αντίθετα, όταν μια αρτηρία αποφράσσεται τότε δεν πηγαίνει αίμα καθόλου στην αντίστοιχη περιοχή της καρδιάς με αποτέλεσμα αυτή να νεκρώνεται (έμφραγμα μυοκαρδίου).

Όσον αφορά τις βαλβιδοπάθειες, αυτές αφορούν στενώσεις ή ανεπάρκειες μιας ή περισσοτέρων βαλβίδων της καρδιάς ενώ αρρυθμίες είναι κάθε πρόβλημα στη ρυθμικότητα που κτυπάει η καρδιά και μπορεί να είναι ταχυκαρδίες (όταν η καρδιά χτυπάει γρήγορα) ή βραδυκαρδίες (όταν η καρδιά χτυπά αργά)

Ερωτ: Τι εξετάσεις περιλαμβάνει ο καρδιολογικός έλεγχος, σε ποιες ηλικίες πρέπει να γίνεται και με τι συχνότητα;

Θα έλεγα ότι ο καρδιολογικός έλεγχος θα πρέπει να γίνεται σε τρεις βασικές περιόδους της ζωής του ανθρώπου.

- Όταν γεννηθεί, ούτως ώστε να διαγνωσθούν τυχόν συγγενείς ανωμαλίες και αυτός ο έλεγχος περιλαμβάνει κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα εφόσον χρειάζεται.

- Στην προσχολική ηλικία όταν ο άνθρωπος θα αρχίσει να ασκείται, και περιλαμβάνει κλινική εξέταση και ηλεκτροκαρδιογράφημα και τέλος

- Εάν ο άνθρωπος έχει ιστορικό στεφανιαίας νόσου, μετά το 40ο έτος και περιλαμβάνει κλινική εξέταση, υπερηχογράφημα και δοκιμασία κόπωσης.

Ερωτ: Ποιοι παράγοντες προδιαθέτουν τα προβλήματα στην καρδιά;

Βασικός παράγοντας ο οποίος προδιαθέτει σε καρδιολογικά προβλήματα είναι το κληρονομικό ιστορικό. Άλλοι παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο είναι το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η υπερχοληστερολαιμία

Ερωτ: Πως μπορούμε να προλάβουμε τις καρδιακές νόσους;

Η πρόληψη είναι σημαντική ιδιαίτερα στη στεφανιαία νόσο και περιλαμβάνει ρύθμιση των προδιαθεσικών παραγόντων που αναφέραμε όπως και τακτική ιατρική παρακολούθηση μετά τα 40 έτη ιδιαίτερα σε ανθρώπους με θετικό κληρονομικό ιστορικό.

Ερωτ: Γιατί όσο περνούν τα χρόνια έχουμε αυξημένα ποσοστά καρδιολογικών προβλημάτων και στις γυναίκες, αλλά και σε ανθρώπους νέων ηλικιών;

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής με το άγχος που προκαλεί στους ανθρώπους και την κακή διατροφή έχει αυξήσει το ποσοστό στεφανιαίας νόσου τόσο σε νεαρές ηλικίες όσο και στις γυναίκες. Ιδιαίτερα στις τελευταίες, σημαντική αιτία για τα αυξημένα ποσοστά είναι η εξάπλωση της συνήθειας του καπνίσματος σε αυτές. Είναι εντυπωσιακό ότι σήμερα πιο συχνά βλέπεις γυναίκες να καπνίζουν παρά άνδρες.

Ερωτ: Ποια είναι τα νεότερα δεδομένα στις επεμβατικές τεχνικές που εφαρμόζονται και σε ποιες μεθόδους υπάρχουν εντυπωσιακές επιστημονικές εξελίξεις; Για παράδειγμα, σήμερα η στεφανιογραφία μπορεί να γίνει και με υπολογιστική τομογραφία. Πόσο ασφαλής και αποτελεσματική είναι αυτή η εξέταση;

Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει εντυπωσιακά βήματα στην αντιμετώπιση των καρδιακών παθήσεων. Τα περίφημα stents (μεταλλικές προθέσεις που τοποθετούνται στις στενώσεις των αρτηριών), οι τεχνητές βαλβίδες, η τεχνητή καρδιά και η επεμβατική θεραπεία των αρρυθμιών με βηματοδότες και απινιδωτές είναι εξελίξεις των τελευταίων 20 ετών που έχουν αυξήσει εντυπωσιακά τα ποσοστά θεραπείας των καρδιακών παθήσεων.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι εκτός από τη γνωστή μας αγγειοπλαστική των στεφανιαίων αρτηριών όπου χωρίς εγχείρηση και χωρίς τομή διορθώνουμε τη στεφανιαία νόσο με τοποθέτηση μεταλλικών προθέσεων (stents) στις στεφανιαίες αρτηρίες, την ίδια μέθοδο ακολουθούμε σήμερα για την αντιμετώπιση των χαλασμένων βαλβίδων, της καρδιάς αποφεύγοντας επίσης με αυτόν τον τρόπο την εγχείρηση. Επίσης σε εξέλιξη και με πολύ καλά αποτελέσματα ευρίσκεται η αναίμακτη στεφανιογραφία η οποία γίνεται με την αξονική τομογραφία. Η εν λόγω εξέταση είναι απόλυτα ασφαλής και είναι σίγουρο ότι γρήγορα θα αντικαταστήσει τη κλασική στεφανιογραφία.

Όσον αφορά τις αρρυθμίες, οι σύγχρονοι βηματοδότες αντικαθιστούν πλήρως τα ηλεκτρικά κυκλώματα της καρδιάς προσφέροντας πλήρη και οριστική θεραπεία των βραδυαρρυθμιών ενώ οι εμφυτευόμενοι απινιδωτές σώζουν ζωές επαναφέροντας σε σωστή λειτουργία τη καρδιά όταν αυτή σταματήσει να χτυπά ή χτυπά γρήγορα (ταχυκαρδία)

Πόσο επιβαρυντικός είναι ο κληρονομικός παράγοντας στις καρδιακές παθήσεις;

Όπως αναφέρεται και παραπάνω, η κληρονομικότητα είναι ο σοβαρότερος προδιαθεσικός παράγοντας για την δημιουργία των στεφανιαίων νόσων. Επίσης η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην εμφάνιση της καρδιακής ανεπάρκεια όσο και των αρρυθμιών.

Με λίγα λόγια, πώς μπορούμε να έχουμε μια υγιή καρδιά μέχρι τα βαθιά γεράματα;

Παρά τις εντυπωσιακές εξελίξεις που έχουν υπάρξει τα τελευταία χρόνια στη θεραπεία των καρδιακών παθήσεων ο σημαντικότερος παράγοντας στην αντιμετώπισή της είναι η πρόληψη.

Το κόψιμο του καπνίσματος, η καλή διατροφή με καλή ρύθμιση υπέρτασης, χοληστερίνης και σακχάρου είναι βασικοί παράγοντες για μια υγιή καρδιά μέχρι τα βαθιά γεράματα.