Η δικτατορία Παγκάλου ήταν από τις πιο φαιδρές που γνώρισε ο τόπος. Ο δικτάτορας ανατράπηκε από το στρατηγό Γ. Κονδύλη που στη συνέχεια σχημάτισε κυβέρνηση, επανέφερε στο αξίωμά του τον Π. Κουντουριώτη και προκήρυξε εκλογές για της 7 Νοεμβρίου 1926, στις οποίες δε συμμετείχαν οι φιλελεύθεροι. Τα φιλοβενιζελικά κόμματα εξασφάλισαν 143 έδρες και τα αντιβενιζελικά 127, ενώ για πρώτη φορά κέρδισε έδρες το Κομμουνιστικό Κόμμα. Έτσι σχηματίστηκε Οικουμενική Κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Αλ. Ζαΐμη και έμεινε στην εξουσία με διάφορους μετασχηματισμούς μέχρι το 1928.

Την κυβέρνηση την απασχόλησε κυρίως η προώθηση της διαδικασίας για ψήφιση από τη Βουλή νέου Συντάγματος, το πρόβλημα της σταθεροποίησης του νομίσματος και η αντιμετώπιση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού. Το Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας, που δημοσιεύτηκε στις 3-6-1927, ήταν το αρτιότερο και προοδευτικότερο από τα μέχρι τότε ελληνικά συντάγματα. Με το Σύνταγμα αυτό εγκαθιδρύθηκε το πολίτευμα της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Στη θέση του βασιλιά ορίστηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας που τον εξέλεξε η Βουλή και η Γερουσία, η οποία αποτελούσε νέο δεύτερο νομοθετικό σώμα. Η νομοθετική εξουσία θα ασκούνταν από τη Βουλή και τη Γερουσία, η εκτελεστική από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους υπεύθυνους υπουργούς, η δικαστική από δικαστήρια ανεξάρτητα υποκείμενα μόνο στους νόμους.

Αν και το Σύνταγμα αυτό, γράφει η Στ.Αρχοντάκη, ήταν το αρτιότερο από τα προηγούμενα και το προοδευτικότερο, δε στάθηκε όμως ικανό να αμβλύνει τις κοινωνικές αντιθέσεις. Στις ταραχές που έγιναν κατά την απεργία των επαγγελματιών το Μάρτιο του 1927, η αστυνομία επιτέθηκε, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο απεργοί. Το Μάιο του 1927, η οικουμενική κυβέρνηση πιεσμένη από εσωτερικές διαφορές και κάτω από το βάρος του οικονομικού αδιεξόδου παραιτήθηκε. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέθεσε στο Βενιζέλο εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης. Ο Βενιζέλος σχημάτισε κυβέρνηση και προκήρυξε εκλογές. Στις εκλογές αυτές οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν τις 178 από τις 250 έδρες. Ο Βενιζέλος τώρα όμως δεν είναι πια ο μεταρρυθμιστής του 1910-1915, ούτε ο επαναστάτης του 1916-1920, αλλά ένας ηλικιωμένος συντηρητικός πολιτικός με μεγάλη πείρα, που θέλει να παίξει το ρόλο του υπερκομματικού "εθνικού ηγέτη" και να πρωτοστατήσει στην εσωτερική ανόρθωση του ελληνικού κράτους στα οριστικά του όρια της συνθήκης της Λωζάννης και κάτω από το μόνιμο καθεστώς της κοινοβουλευτικής Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Ο Μαυροκορδάτος είναι αυτός που χωρίζει την πολιτική σταδιοδρομία του Βενιζέλου σε δύο περιόδους. Την πρώτη περίοδο, 1910-1920, κατά την οποία ο αστικός εκσυγχρονισμός ταυτίστηκε με τον αλυτρωτισμό , με ιδεολογικό επιστέγασμα τη Μεγάλη Ιδέα και τη δεύτερη περίοδο 1922-1932, κατά την οποία ο αστικός εκσυγχρονισμός ταυτίστηκε με την οικοδόμηση ενιαίου εθνικού κράτους, με το ιδεολογικό επιστέγασμα, όπως προαναφέρθηκε, την Αβασίλευτη Δημοκρατία. Και κατά τη δεύτερη αυτή φάση της πολιτικής του ο Βενιζέλος προσαρμόστηκε, όπως και στην πρώτη, στη διεθνή συγκυρία στο μέτρο που αυτή στήριζε τα σχέδιά του κυρίως στην πολιτική και οικονομική τάξη των πραγμάτων που έμοιαζε να εγγυάται η Κοινωνία των Εθνών. Πιστός στο πνεύμα και στις μεθόδους της Γενεύης, απέβλεψε στην ενίσχυση της Κοινωνίας των Εθνών και στο σεβασμό των συλλογικών διαδικασιών του διεθνούς οργανισμού, αλλά και διατηρούσε την πίστη του στην ένταξη της χώρας στο σύστημα της ισορροπίας που έτεινε να διαμορφωθεί κάτω από την πίεση διεθνών ανταγωνισμών. Φορέας δυναμικών αντιλήψεων, αντιλαμβανόταν ότι τόσο η αποκατάσταση της ελληνικής διαπραγματευτικής ισχύος στο ιδιαίτερο βαλκανικό περιβάλλον, όσο και η διασφάλιση των γενικότερων διεθνών συμφερόντων απαιτούσε την αναθεώρηση των σχέσεων με τις μεγάλες δυνάμεις που δέσποζαν στο χώρο της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ανατολικομεσογειακής λεκάνης. Ο Βενιζέλος σε γενικές γραμμές απέβλεπε σε τρία ουσιαστικά ιδανικά. Να διασφαλίσει την ειρήνη για την Ελλάδα, εξασφαλίζοντας την ουδετερότητά της σε περίπτωση πολέμου, να την εντάξει στο δρόμο της ταχείας ανάπτυξης και να αυξήσει την ευημερία της. Παράλληλα επεδίωκε να γίνει ο ίδιος ένας πραγματικά εθνικός ηγέτης.