Tης Σοφίας Τσεντελιέρου

Η στήριξη των συζύγων και των παιδιών τους ήταν καθοριστική και από εκεί έπαιρναν δύναμη για να προχωρήσουν. Κάθε μια απʼ αυτές δίνει το δικό της αγώνα και όλες αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση

Οι είκοσι τέσσερις ώρες της μέρας για κάποιους είναι πολύ λίγες. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για εργαζόμενες μητέρες οι οποίες πηγαίνουν και στο σχολείο!

Τρεις γυναίκες που αποφάσισαν να τελειώσουν το σχολείο μετά από πολλά χρόνια μιλούν στην «Π» για το όνειρό τους που πραγματοποιήθηκε, για τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν, για τη στήριξη από το οικογενειακό τους περιβάλλον, καθώς και τους επόμενους στόχους τους.

Και στις τρεις περιπτώσεις οι μαθήτριες συνέχισαν το σχολείο από το Γυμνάσιο και τον Ιούνιο θα πάρουν απολυτήριο Λυκείου και ΤΕΕ αντίστοιχα. Η στήριξη των συζύγων και των παιδιών τους ήταν καθοριστική και από εκεί έπαιρναν δύναμη για να προχωρήσουν. Κάθε μια απʼ αυτές δίνει το δικό της αγώνα και όλες αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση.



Με στόχο τη Νομική



Στην τελευταία τάξη του Εσπερινού Λυκείου φοιτά η Δέσποινα Αποστολάκη, η οποία πηγαινοέρχεται καθημερινά από το Αρκαλοχώρι στο Ηράκλειο, για να παρακολουθήσει τα μαθήματά της.

Σε ηλικία τριάντα τεσσάρων ετών η κυρία Αποστολάκη, μητέρα δύο παιδιών, αποφάσισε να συνεχίσει το σχολείο από τη Βʼ Γυμνασίου, καθώς είχε διακόψει όταν τέλειωσε την Αʼ τάξη του Γυμνασίου και μόλις δεκατριών ετών παντρεύτηκε.

Οι ανάγκες της οικογένειας την κράτησαν μακριά από το σχολείο. Είχε να φροντίσει δύο παιδιά και παράλληλα να εργαστεί ως ξενοδοχοϋπάλληλος, ώστε να συνεισφέρει στα οικονομικά της οικογένειας.

Οι γιοι της έχουν πια τελειώσει το πανεπιστήμιο και εκείνη σε ηλικία 39 ετών ετοιμάζεται να δώσει πανελλαδικές εξετάσεις, με στόχο της Νομική Σχολή. Ο 25χρονος σήμερα γιος είναι απόφοιτος της σχολής Στρατιωτικών Μηχανικών Αυτοκινήτων και ο 22χρονος είναι νηπιαγωγός και υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία.

Η κυρία Αποστολάκη έχοντας τη συμπαράσταση του συζύγου και των παιδιών της πριν πέντε χρόνια γράφτηκε στο Γυμνάσιο Αρκαλοχωρίου, γιατί στην περιοχή δεν υπήρχε εσπερινό σχολείο. Οι συμμαθητές της ήταν μικρότεροι σε ηλικία από τα παιδιά της και ο κοινωνικός περίγυρος δεν είδε «με καλό μάτι» το εγχείρημά της, παρʼ όλα αυτά αποφάσισε με κάθε τρόπο να πραγματοποιήσει το όνειρό της. Η σχολική κοινότητα την αγκάλιασε και η ίδια λέει «Τα παιδιά συνήθως είναι πιο εύκολα από εμάς τους μεγάλους. Τα παιδιά το αποδέχτηκαν φυσιολογικά, με αγκάλιασαν και με έβλεπαν σαν μαμά τους. Αντίθετα, η κοινωνία το αποδέχτηκε δύσκολα. Μου έλεγαν ότι είναι τρέλα, ότι δεν υπάρχει λογική σʼ αυτό που πάω να κάνω. Έλεγαν ότι εμείς οι μεγάλοι έχουμε τελειώσει. Τέτοιες ιδέες υπάρχουν! Στις μικρές κοινωνίες οι άνθρωποι έχουν συμβιβαστεί σε απλά πράγματα, ίσως γιατί δεν τους δίνονται ευκαιρίες να κάνουν κάτι παραπάνω. Ναι μεν ήταν δύσκολο νʼ αντιμετωπίσεις παιδιά στο ημερήσιο, με την έννοια ότι φαινόμουν παράξενη, αλλά αυτό ήταν για ένα μήνα. Μετά με θεωρούσαν κομμάτι της τάξης. Και οι καθηγητές ήταν πάρα πολύ καλοί και μάλιστα ξεκαθάρισαν ότι ήμουν ίση μεταξύ ίσων. Δεν υπήρχε διαφορά ούτε στην κριτική, ούτε στην εξέταση». Και ενώ όλοι της έλεγαν ότι το να επιστρέψει στο σχολείο είναι εξωφρενικό, εκείνη πιστεύει ότι πολλοί απʼ αυτούς θα ήθελαν να κάνουν το ίδιο, αλλά δεν έχουν το χρόνο ή το ψυχικό σθένος.

Οι δυσκολίες για μια εργαζόμενη μητέρα είναι πολλές. Ειδικά η κυρία Αποστολάκη καθημερινά έρχεται στο Ηράκλειο από το Αρκαλοχώρι και αρκετές φορές όταν σχολάει στις 11.30 επιστρέφει στο σπίτι της μετά τα μεσάνυχτα. Τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα το χειμώνα, όταν επικρατούν κακές καιρικές συνθήκες. Όμως τίποτα δε μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην επίτευξη του στόχου της. Μάλιστα, είναι τέτοια η θέλησή της, που έχει καταφέρει να είναι άριστη μαθήτρια. «Ή κάνεις κάτι και το κάνεις με τη λογική ότι θα γίνει καλά, ή δεν το κάνεις καθόλου» λέει η ίδια χαρακτηριστικά και προσθέτει «Κάποτε είχα πει στον εαυτό μου και το είπα και στα παιδιά μου, ότι η ζωή είναι γενικώς δύσκολη, σημασία παίζει πόσο αγωνίζεσαι για να κερδίσεις αυτό που θέλεις και πόσο ψηλά θέλεις να φθάσεις. Ο αγώνας συνεπάγεται με το τι θέλεις. Αν θέλεις μέτρια πράγματα ή αν θέλεις να είσαι καλός σʼ αυτό που κάνεις. Οπουδήποτε συμβαίνει αυτό. Αν τα παιδιά ανακαλύψουν ότι αυτό που κάνουν τώρα είναι εργασία, η δουλειά τους είναι το σχολείο, εξασφαλίζει το μέλλον τους, θα προσπαθήσουν περισσότερο. Κι εγώ μετά από τόσα χρόνια που γύρισα στο σχολείο, διαπίστωσα ότι οι γονείς είναι αυτοί που κάνουν τα παιδιά της κοινωνίας αυτής και είναι έτσι. Δεν έχουν μάθει στα παιδιά τι είναι δουλειά. Θα πρέπει να δεις τι είναι δουλειά, για να ανακαλύψεις τι θα σου δώσει η γνώση. Το κυριότερο είναι ότι εμείς οι γονείς θα πρέπει να μορφωθούμε. Δεν έχει σημασία αν έχουμε πάει λύκειο ή πανεπιστήμιο. Πιστεύω ότι το κράτος θα έπρεπε να μεριμνήσει να υπάρχει ένα σχολείο για μια κοινωνία καλύτερη. Να ξεφύγουν από τη νοοτροπία του κουτσομπολιού και να ασχοληθούν με κάτι που θα τους προσφέρει ουσιαστικά πράγματα».

Η κυρία Αποστολάκη για να καταφέρει όλα όσα έχει αναλάβει θυσιάζει χρόνο από την προσωπική της ζωή, ακόμα και από τον ύπνο της. Πέρα από τους καλοκαιρινούς μήνες που εργάζεται, το χειμώνα ασχολείται με αγροτικές εργασίες. Όπως λέει περισσότερο κουραστική είναι η περίοδος κατά την οποία πρέπει να μαζέψει ελιές, αφού όλη τη μέρα ασχολείται μʼ αυτό και το βράδυ πηγαίνει στο σχολείο. Μέσα σʼ όλα αυτά έχει να φροντίσει το σύζυγο και τα παιδιά της και να κάνει όλες τις δουλειές του σπιτιού «Η οικογένεια δε νομίζω ότι έχει κανένα πρόβλημα, αρκεί να μη στερηθεί και τίποτα. Αυτή είναι η αλήθεια. Βέβαια ο σύζυγός μου με στήριξε. Χωρίς αυτόν θα ήταν όλα πολύ πιο δύσκολα» αναφέρει η ίδια.

Στις φετινές πανελλαδικές εξετάσεις η κυρία Αποστολάκη θα συμμετάσχει με στόχο την εισαγωγή της στη Νομική Σχολή. Ωστόσο, θα χρειαστεί να συνυπολογίσει διάφορους παράγοντες, όπως το να είναι υποχρεωτική η φοίτηση, καθώς θα είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να εγκατασταθεί σε άλλη πόλη.

Καταλήγοντας, η κυρία Αποστολάκη τονίζει πόσο σημαντικό είναι το γεγονός ότι λειτουργεί Εσπερινό Λύκειο στο Ηράκλειο και προσθέτει ότι θα έπρεπε να ιδρυθούν και στην ενδοχώρα του νομού εσπερινά σχολεία, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε ανθρώπους που εγκατέλειψαν κάποτε το σχολείο, να επιστρέψουν και να το τελειώσουν. Αναφερόμενη στο σχολείο της λέει «Το Εσπερινό Λύκειο είναι υπέροχο και έχει πολύ καλούς καθηγητές, ανθρώπους με φοβερές γνώσεις και αυτό βοηθά τους μαθητές. Όμως βλέπω μια απαξίωση για το εσπερινό, πολλοί το θεωρούν κατώτερο. Αυτό πρέπει να ξεπεραστεί γιατί δεν ισχύει. Πρέπει να καταλάβουν ότι το να κάθεσαι σʼ ένα σχολείο ημερήσιο οκτώ ώρες είναι πιο εύκολο από το να κάθεσαι μόνο τρεις και τέσσερις ώρες. Όταν γράφαμε διαγωνίσματα στο ημερήσιο σχολείο είχαμε στη διάθεσή μας μια ώρα. Τώρα έχουμε τριάντα ή είκοσι λεπτά. Ο χρόνος είναι τόσο λίγος που δεν προλαβαίνεις ούτε να σκεφτείς. Πρέπει να συνειδητοποιήσει ο κόσμος ότι οι μαθητές δουλεύουν. Δεν είναι όπως το ημερήσιο που πληρώνει ο μπαμπάς και έχουν όλο το χρόνο να διαβάσουν και εκτός απʼ αυτό πληρώνουν καθηγητές απʼ έξω για να τους τα μάθουν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που υπάρχει είναι οι γονείς. Οι γονείς θα έπρεπε να μορφωθούν και τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά».



Από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας στο ΤΕΕ



Σε ηλικία 42 ετών επέστρεψε στο σχολείο η Ρένα Κουφάκη, μητέρα τριών παιδιών. Φέτος στα 47 της, είναι τελειόφοιτη ΤΕΕ, στον τομέα Οικονομίας και Διοίκησης, στο τμήμα Βοηθών Λογιστών.

Η βιοπάλη στάθηκε αιτία να σταματήσει το σχολείο μόλις τελείωσε το Δημοτικό. «Ήταν ένα όνειρο ζωής το σχολείο για μένα, γιατί αλλά διάφοροι οικογενειακοί λόγοι με ανάγκασαν να μην προχωρήσω» λέει χαρακτηριστικά. Παιδί πολύτεκνης οικογένειας ήταν αναγκασμένη να εργαστεί από 13 ετών για να συνεισφέρει. Στα 16 της παντρεύτηκε και απέκτησε τρία παιδιά, οπότε ήταν πολύ δύσκολο να σκεφτεί την επιστροφή της στο σχολείο. «Αν και ήθελα πολύ να συνεχίσω το σχολείο δε μπορούσα. Είχε μείνει μέσα μου και πίστευα ότι κάποια στιγμή, όταν μου δινόταν η ευκαιρία θα επέστρεφα» λέει η κυρία Κουφάκη, η οποία έχει τρία παιδιά, τα δύο πρώτα είναι κορίτσια, η πρώτη 30 ετών είναι δασκάλα και η δεύτερη 26 ετών σπουδάζει νοσηλευτική, ενώ ο 23χρονος γιος της σπουδάζει διοίκηση επιχειρήσεων.

Όταν μεγάλωσαν τα παιδιά της και άρχισαν να σπουδάζουν έμαθε για την ίδρυση του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στο Ηράκλειο. Αυτό της κίνησε το ενδιαφέρον, έκανε αίτηση και σε δύο χρόνια πήρε το απολυτήριο του γυμνασίου. Όμως η δίψα της για μάθηση παρέμενε κι έτσι αποφάσισε να εγγραφεί στο 4ο (εσπερινό) ΤΕΕ Ηρακλείου.

Στην προσπάθειά της είχε αρωγούς το σύζυγο και τα παιδιά της. «Αν δεν ήταν ο σύζυγός μου δε θα έκανα τίποτα.

Και τα παιδιά και όλη η οικογένεια μου συμπαραστάθηκαν. Αλλιώς δε θα τα κατάφερνα. Δεν είναι εύκολο να είσαι εργαζόμενη μητέρα και μαθήτρια. Είναι πολύ δύσκολο, αλλά αν το θέλεις πολύ το πετυχαίνεις. Βασικό είναι να έχεις συμπαράσταση από την οικογένεια» λέει η κυρία Κουφάκη, η οποία εργάζεται ως βοηθός μάγειρα στο τμήμα Διατροφής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου.

Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η ίδια και κάποιοι άλλοι συμμαθητές της από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, που ήταν και οι πρώτοι απόφοιτοι, αποφάσισαν μαζί να συνεχίσουν στο εσπερινό ΤΕΕ και όλα αυτά τα χρόνια στηρίζουν ο ένας τον άλλο. Η ίδια τονίζει «Είμαστε στο ίδιο τμήμα και δεθήκαμε. Με μεράκι και πολλή όρεξη συνεχίσαμε. Παρόλη την κούραση, την ταλαιπωρία στο σπίτι, τα παιδιά, τα προβλήματα, την ώρα που πηγαίνουμε στο σχολείο τα ξεχνάμε όλα. Περνάμε πολύ καλά. Βέβαια, έχουμε την άμεση συμπαράσταση των καθηγητών και στο ΣΔΕ και στο ΤΕΕ». Τώρα πια έχοντας την εμπειρία από την επιστροφή της στο σχολείο, η κυρία Κουφάκη παροτρύνει όσους δεν το τελείωσαν νʼ ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο με εκείνη.

Η οικογένειά της την προτρέπει να δώσει εξετάσεις τον Ιούνιο για να εισαχθεί σε ΤΕΙ, σε σχολή σχετική με την ειδικότητα που έχει ακολουθήσει. Ωστόσο, η ίδια δεν το έχει αποφασίσει ακόμα. Πάντως, ως δημόσιος υπάλληλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει μετάταξη στην υπηρεσία της και αυτό σκοπεύει να κάνει.

Στο σχολείο η κυρία Κουφάκη βρήκε ανθρώπους με κατανόηση, που της συμπαραστάθηκαν όταν χρειάστηκε. «Μου έτυχε κάποιο πρόβλημα υγείας στην οικογένειά μου και είχα φθάσει στο σημείο να τα παρατήσω. Είχα την άμεση συμπαράσταση από τον διευθυντή τον κ.Αλεξάκη και την καθηγήτρια κυρία Δρακάκη όλους τους καθηγητές και συμμαθητές μου. Αυτό με βοήθησε και ξαναγύρισα. Με συγκίνησε πολύ το ενδιαφέρον τους» λέει η ίδια και καταλήγει «Στο σχολείο είμαστε όλοι πολύ αγαπημένοι. Βοηθάμε ο ένας τον άλλο. Είναι πολύ ωραίο και ζεστό το κλίμα. Έτσι ήταν και στο ΣΔΕ, γιατί από εκεί μπήκαμε σιγά σιγά στο χώρο της εκπαίδευσης και μας παρότρυναν να πάμε στο Λύκειο. Και τώρα μας παροτρύνουν για την τριτοβάθμια εκπαίδευση».



Μαθήτρια, εργαζόμενη και πολύτεκνη



Μητέρα πέντε παιδιών είναι η 41χρονη Αφροδίτη Πετρουλάκη, η οποία φοιτά στην τελευταία τάξη του 4ου (εσπερινού) ΤΕΕ στον τομέα Οικονομίας και Διοίκησης.

Και εκείνη είναι ανάμεσα στους πρώτους απόφοιτους του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας. Όταν τελείωσε το Δημοτικό παρά την αντίθετη γνώμη των γονιών της, δεν ήθελε να συνεχίσει το σχολείο. Στα 17 της παντρεύτηκε και απέκτησε πέντε παιδιά, τέσσερα κορίτσια και ένα αγόρι. Τα κορίτσια ηλικίας 23, 21 και 20 ετών σπουδάζουν νοσηλευτική, η 17χρονη πηγαίνει σε ΤΕΕ και ο γιος της πηγαίνει στην ΣΤʼ τάξη Δημοτικού.

Η ευκαιρία να επιστρέψει στο σχολείο της δόθηκε όταν η μεγάλη της κόρη έμαθε για το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας και της πρότεινε να κάνει αίτηση. Όλα τα παιδιά της γνώριζαν ότι ήθελε να τελειώσει το σχολείο και γιʼ αυτό τη βοήθησαν.

«Τελείωσα το ΣΔΕ και είχα πολύ συμπαράσταση από εκεί. Μας βοήθησαν πολύ οι καθηγητές και μετά σκέφτηκα να συνεχίσω στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και γράφτηκα στο εσπερινό ΤΕΕ, στον τομέα Οικονομίας και Διοίκησης» λέει η κυρία Πετρουλάκη, που εργάζεται ως καθαρίστρια στην 126 Σμηναρχία Μάχης.

Έτσι, στα 35 της εφοδιασμένη με θέληση και στόχους, κάθισε και πάλι στα θρανία.

Όμως τα πράγματα δεν ήταν εύκολα, αφού οι υποχρεώσεις ήταν περισσότερες από το χρόνο της. Η κυρία Πετρουλάκη λέει «Πολλές φορές λέω μακάρι η μέρα να ήταν μεγαλύτερη.

Προσπαθώ να τα βγάλω πέρα και να μη λείπει τίποτα στην οικογένειά μου. Διότι το σχολείο ήταν κάτι που ήθελα πολύ, όμως δε θα ήθελα εξαιτίας του να λείπει τίποτα από τους δικούς μου. Αν και λείπω από το σπίτι όταν πηγαίνω στο σχολείο, προσπαθώ όλα να είναι όπως πριν. Το καλό είναι ότι και ο σύζυγός μου βοηθάει με τον τρόπο του, με την υποστήριξή του. Δεν είχα κανένα πρόβλημα από εκείνον».

Η πολύτεκνη μητέρα σκέφτεται να δώσει πανελλήνιες εξετάσεις τον Ιούνιο, όμως αυτό θα εξαρτηθεί από τις υπόλοιπες υποχρεώσεις της. Πάντως, η ίδια και οι συμμαθητές της δέχονται τη στήριξη των καθηγητών τους, οι οποίοι αναγνωρίζουν ότι οι μαθητές τους είναι εργαζόμενοι, οικογενειάρχες και δεν έχουν πολύ χρόνο.

Η κυρία Πετρουλάκη τονίζει ότι πήρε εφόδια από το σχολείο και άλλαξαν πολλά πράγματα στη ζωή της. Σʼ όλη αυτή την προσπάθεια το περιβάλλον της και στην οικογένεια και στη δουλειά, την ενθάρρυνε να συνεχίσει.

«Άκουσα πολύ καλά λόγια. Όλα αυτά μου έδωσαν κουράγιο να συνεχίσω. Με βοήθησαν όσο μπορούσαν τα παιδιά μου και η οικογένειά μου γενικά, οι καθηγητές και στα δύο σχολεία, είναι πάντα δίπλα μας.

Τυχαίνει να έχουν την ίδια ηλικία με εμάς και μας καταλαβαίνουν. Θέλω να ευχαριστήσω τον διευθυντή κ.Αλεξάκη που βοηθά και κατανοεί τα προβλήματα των εργαζόμενων μαθητών.

Προσπαθεί να βοηθήσει να είμαστε πιο δημιουργικοί» προσθέτει.

Η πολύτεκνη μητέρα, μαθήτρια και εργαζόμενη καλεί όσους έχουν θέληση να τελειώσουν το σχολείο, να δώσουν μια δεύτερη ευκαιρία στον εαυτό τους, όπως έκανε εκείνη στα τριάντα πέντε της.