Της Κατερίνας Μυλωνά

Η τεράστια δίψα της για τη ζωή έστρεψε τη Ζοέλ Λοπινό Μαστραντώνη στη συγγραφή μυθιστορημάτων αφού, όπως λέει στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Π», αισθάνεται χορτασμένη μέσα από τους ήρωες των βιβλίων της. Η Γαλλίδα συγγραφέας με ελληνικές ρίζες από την πλευρά της μητέρας έχει μια σχέση αγάπης με την Κρήτη και θέλει να τελειώσει τη ζωή της εδώ. Στην «Π» μιλάει για τη ζωή και τα έργα της αλλά και το επόμενό της βήμα που είναι η δημιουργία μοντέρνας όπερας.



Η ιστορία της οικογένειάς σας –δύο θύματα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης- έχει επηρεάσει, ιδιαίτερα στη δουλειά σας;

«Η ιστορία, ιδιαίτερα από την πλευρά της ελληνικής οικογένειάς μου, σίγουρα με έχει επηρεάσει. Ασχολήθηκα πολύ με τις ρίζες μου, όπως θα ξέρετε με την Αγριλιά που αναφέρεται στην ιστορία της γιαγιάς μου. Δεν έχω ασχοληθεί με το θέμα του ναζισμού γιατί είναι κάτι που πονάει πολύ την οικογένειά μου, χάθηκαν δύο αδέλφια και θεωρώ ότι δεν είναι και τόσο καλό να αναμασάμε πολέμους και μίσος, ήρθε ο καιρός να το ξεπεράσουμε. Βέβαια, τα Χριστούγεννα, πάλι μου έλεγαν τέτοιες ιστορίες: πώς ήταν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, είναι συγκινητικό. Από την άλλη, προτιμώ να ασχολούμαι με πιο σύγχρονα θέματα, γενικά, με την ψυχολογία του ατόμου, των γυναικών προπάντων μια και είμαι γυναίκα, με τα προβλήματα στις σχέσεις, ανάμεσα στους ανθρώπους, με κοινωνικά θέματα, τη μετανάστευση, το διαζύγιο».

Για ποιο λόγο αποφασίσατε να γυρίσετε στην Ελλάδα αφού γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στη Γαλλία;

«Γεννήθηκα στη Γαλλία και ήμασταν τελείως αποκομμένοι από την Ελλάδα, διότι η οικογένεια της μαμάς μου ήταν πάρα πολύ φτωχή και δεν είχαν τη δυνατότητα να γυρίσουν πίσω. Η Ελλάδα για μένα ήταν μια εικόνα μόνο.. ο ήλιος, μια Κρήτη που μου περιέγραφε η γιαγιά μου… ήταν κάτι το ιδανικό, μια πάρα πολύ όμορφη εικόνα η οποία με τραβούσε από πάρα πολύ μικρή. Όταν ήρθα στα 18 μου εδώ, είμαι η μόνη εγγονή που γύρισε, αισθάνθηκα ότι ανήκω σε αυτό τον τόπο, ήταν κάτι σωματικό μπορώ να πω, αισθάνθηκα ότι εδώ ανήκω, τελείωσε και δεν έφυγα. Όταν ήρθα ήθελα να κάνω ένα ταξίδι γνωριμίας, να δω ποια ήταν αυτή η χώρα. Τότε δεν ήταν γνωστή η Ελλάδα, έψαχνα πληροφορίες σε βιβλιοθήκες έβρισκα πολύ λίγα πράγματα εκτός από την αρχαία Ελλάδα και τους φιλοσόφους. Έχω διαβάσει φιλοσοφία, τραγωδίες είχα ασχοληθεί με την ελληνική αρχαία λογοτεχνία και είχα διαβάσει Καζαντζάκη, ήταν ο μόνος μεταφρασμένος Έλληνας συγγραφέας και όλα αυτά ήταν η αιτία που κάθισα εδώ”.

Με τη συγγραφή πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε;

«Ήταν κάτι που έκανα από πολύ μικρό παιδί, είναι τρόπος ζωής η συγγραφή. Από μωρό, επειδή δε μου άρεσε η κατάσταση που βίωνα στο σπίτι μου, έπλαθα ένα παραμύθι στο μυαλό μου, άλλα για τη ζωή μου άλλα για τους ανθρώπους και νομίζω ότι μου έμεινε «κουσούρι» αυτό και επειδή έχω μια τεράστια δίψα για ζωή με καλύπτει καλύτερα. Ζω πολλές ζωές μέσω των ηρώων μου και αυτό με κάνει να νιώθω χορτασμένη”.

Μιλήστε μου για τα θεατρικά έργα που γράφετε για παιδιά

Ασχολούμαι και με αυτή την πλευρά, στην ουσία γράφω πάρα πολλά πράγματα, έχω σκοπό να γράψω μοντέρνα όπερα. Μου αρέσει η δημιουργία από όλες τις πλευρές με όλες τις μορφές της. Σχετικά με τα παιδιά, διοργανώνω σεμινάρια θεατρικής γραφής σε ένα κέντρο μαριονέτας, όπου μαθαίνω στους ανθρώπους να έρθουν σε επαφή με το παιδί μέσα τους για να μπορέσουν να γράψουν πιο βατά πράγματα για ένα παιδί”.

Το κοινό σας είναι περισσότερο γυναικείο ή απευθύνεστε και στους άνδρες;

«Πιστεύω ότι περισσότερο με διαβάζουν οι γυναίκες γιατί τα θέματά μου είναι γυναικεία αλλά είναι κάποια βιβλία όπως η «αγριλιά» ή «το μεγάλο όνειρο» που είναι πιο ιστορικά και κοινωνικά, τα οποία τραβάνε πάρα πολύ και τους άντρες. Έχω κοινό ανδρικό και μου κάνει εντύπωση, έχουν άλλο τρόπο να βιώνουν οι γυναίκες και πολλές φορές ανακαλύπτουμε πλευρές που δεν είχαμε καταλάβει μέχρι στιγμής. Η αλήθεια είναι ότι κάνω πολύ καλή ανάλυση για τη γυναικεία ψυχολογία, ψάχνομαι και ψάχνω γενικά το γιατί και ίσως βοηθάει και τους άνδρες να καταλαβαίνουν καλύτερα τις γυναίκες τους».

Ποιο σκοπεύετε να είναι το επόμενό σας βήμα;

«Έχω ξεκινήσει ένα καινούργιο μυθιστόρημα, θέλω να το κρατήσω έκπληξη και αρχίζω και δουλεύω μια μοντέρνα όπερα μια και ο γιος μου είναι τραγουδιστής και μας αρέσει η μουσική. Ήθελα να κάνω κάτι δραστήριο και έχω κέφι να δουλέψω σε άλλα χωράφια πλέον. Το μυθιστόρημα με χορταίνει αλλά είναι πρόκληση να γράψω μια όπερα που θα πρέπει να έχει τη μορφή ποιήματος με ομοιοκαταληξία.»

Με την Κρήτη ποιες είναι οι σχέσεις σας;

«Είναι σχέση αγάπης σε τέτοιο σημείο που το έχω πει παλιά αλλά τώρα γίνεται όλο και πιο μεγάλη εμμονή μέσα μου να τελειώσω τη ζωή μου εδώ, μάλιστα έχω έρθει εδώ για να αγοράσω ένα οικόπεδο. Στη φύση της Κρήτης νιώθω μια επαφή, μια ενέργεια που μου δίνει, η γιαγιά μου ήταν από την Κρήτη, σίγουρα με έχει επηρεάσει πάρα πολύ στη ζωή και την καριέρα μου. Νιώθω αυτή την ανάγκη να είμαι πιο κοντά στην Κρήτη και τα παιδιά μου το νιώθουν, έχει περάσει αυτή η αγάπη για την Κρήτη”.

Η κ. Ζοέλ Λοπινό θεωρεί ότι το βιβλίο ήταν πάντα ο πιο πιστός φίλος αλλά στις μέρες μας το έχουμε πιο πολλή ανάγκη «διότι έχουμε χάσει τα κριτήρια στη ζωή, έχουμε χάσει τα όρια μας. Ίσως το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι σκέφτονται βαθιά όταν διαβάζουμε μας βοηθά να ξαναβρούμε και τις ρίζες μας και τις ισορροπίες μας, πράγμα που δεν μπορεί να προσφέρει η τηλεόραση, που είναι πιο επιπόλαιη και φευγάτη, μας βοηθά να διατηρήσουμε ένα επίπεδο γλώσσας, σκέψης ωριμότητας», εξηγεί. Προς μεγάλη της έκπληξη διαπιστώνει ότι ο κόσμος σήμερα διαβάζει, «ο κόσμος στρέφεται ξανά προς το βιβλίο, τουλάχιστον αυτός που είναι λίγο προβληματισμένος και θέλει να επιβιώσει σε πιο ισορροπημένες βάσεις”.