Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Η παρατεταμένη καλοκαιρία είχε ως συνέπεια να εμφανιστούν επικίνδυνα για τις καλλιέργειες, έντομα, που είναι ανθεκτικότερα κατά 2.800 φορές απʼ ό,τι στο παρελθόν
Την έξαρση των πληθυσμών επικίνδυνων εντόμων, για τα κηπευτικά και τις καλλιέργειες τις Κρήτης αναμένουν οι εντομολόγοι εξαιτίας των αλλαγών του καιρού. Η παρατεταμένη καλοκαιρία ευνοεί τον πολλαπλασιασμό τους και ήδη τα πρώτα συμπτώματα αυτής της έξαρσης έχουν φανεί σε θερμοκήπια στην Ιεράπετρα. Αποτέλεσμα είναι οι παραγωγοί να ξεκινούν νωρίτερα τους ψεκασμούς. Ο εντομολόγος κ. Νίκος Ροδιτάκης, που είναι τακτικός ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ αλλά και συνεργαζόμενος ερευνητής με το μουσείο Φυσικής Ιστορίας, μίλησε στην “Π” για όλες τις αλλαγές και προειδοποίησε για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.
Ο κ. Ροδιτάκης συνέστησε στους φορείς αλλά και στους παραγωγούς εγρήγορση.
Ένας άλλος κίνδυνος που υπάρχει είναι η αύξηση των πληθυσμών στα κουνούπια. Γιʼ αυτό και κάλεσε τη νομαρχία να ξεκινήσει αν δυνατόν και αύριο τους ψεκασμούς καθώς ήδη σε ορισμένες περιοχές τα κουνούπια έκαναν την εμφάνιση τους.
Προσοχή απαιτείται σύμφωνα με τον ίδιο και στην καταπολέμηση του δάκου. Ότι κάτι αλλάζει στο κλίμα οι εντομολόγοι το είχαν καταλάβει νωρίτερα από άλλους ερευνητές. Όπως εξηγησε ο κ. Ροδιτάκης, τα έντομα αποτελούν ασφαλείς δείκτες των κλιματολογικών αλλαγών καθώς η μέχρι σήμερα προσαρμογή τους σε μια βιογεωγραφική ζώνη είναι πολύ στενά συνδεδεμένη με τις επικρατούσες κλιματολογικές συνθήκες που ευνοούσαν την ανάπτυξη και την επιβίωσή τους. Οι μεταβολές των κλιματολογικών συνθηκών, ως εκ τούτου ,προκαλούν ανακατατάξεις στην εντομοπανίδα κάθε περιοχής με όλες τις συνέπειες που συνεπάγονται στη τροφική αλυσίδα. Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα, που βασίστηκε σε μια εγωϊστική συμπεριφορά απέναντι στους “συγκατοίκους” σʼ αυτό τον πλανήτη, έχει προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στις κλιματολογικές συνθήκες που προχωρούν με εξαιρετική ταχύτητα και που θέτουν σε κίνδυνο τη δική του πια ύπαρξη.
Έντομα ανθεκτικότερα κατά 2800 φορές!
Τα τελευταία 10 χρόνια εμφανίστηκαν στην Κρήτη δύο έντομα, ο αλευρώδης του καπνού Bemisia tabaci και ο θρίπας της Καλιφόρνιας Frankliniella occidentalis, . Τα έντομα αυτά εχουν πλέον κυριαρχήσει προκαλώντας σοβαρότατες ζημιές στα κηπευτικά αλλά και σε αμπέλια. Τα έντομα αυτά είναι χαρακτηριστικά των θερμών χωρών και ευνοούνται από την άνοδο της μέσης θερμοκρασίας.
Είναι γνωστές οι καταστροφικές ιώσεις που μετέφεραν στις ντομάτες, μαρούλια κλπ αλλά και σε ανθοκομικά φυτά στη Κρήτη αλλά και σε όλη την Ελλάδα με ανυπολόγιστο οικονομικό κόστος.
Ο ήπιος χειμώνας που έχουμε συχνά, όπως συμβαίνει αυτή τη χρονιά προκαλεί ταχύτατη πληθυσμιακή αύξηση με συνέπειες στην επιβάρυνση του κόστους προστασίας των φυτών και τη συνεχή αύξηση των δυσκολιών αντιμετώπισης λόγω ανθεκτικότητας.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθος αυτό, το Εργαστήριο Εντομολογίας σε έρευνες των τελευταίων χρόνων βρήκε ότι η ανθεκτικότητα του αλευρώδη του καπνού σε φυτοφάρμακα αυξήθηκε 2.800 φορές!
Αυτό σημαίνει τεράστιες δυσκολίες στην αντιμετώπιση και επομένως μεγάλη κατανάλωση φυτοφαρμάκων με όλες τις συνέπειες που συνεπάγονται.
Μέχρι το 1990 ο αλευρώδης του καπνού για την περιοχή της Κρήτης ήταν κάτι το ασήμαντο. Είχε εμφανιστεί όμως δεν αποτελούσε εχθρό.
Σταδιακά και μέχρι σήμερα αποτελεί το χειρότερο εφιάλτη των παραγωγών των θερμοκηπίων.
Αυτή τη στιγμή μάλιστα εμφανίζεται στην Ολλανδία και τη Γερμανία και σε αυτό οφείλονται οι κλιματικές αλλαγές.
Επιδρομές σκουληκιών!
Άλλο παράδειγμα ενδεικτικό των κλιματικών αλλαγών είναι οι επιδρομές σκουλικιών των σκαθαριών του γένους Dendarous και Opatroides σε αγροικίες στη περιοχή Φοινικιάς τα τελευταία 6-7 χρόνια.
Λόγω ζέστης στην Κρήτη αναμένεται να εμφανιστεί ένα μικροσκοπικό έντομο ο θρίπας των φοινικοειδών που προσβάλει και κηπευτικά. Μπορεί να εισβάλει με την εισαγωγή φοινικοειδών και λόγω ζέστης να εγκατασταθεί.
Δάκος
Αν ο χειμώνας δεν έρθει δεν αποκλείεται να γίνει επιδρομή του δάκου την ερχόμενη ελαιοκομική περίοδο.
Αυτή δεν είναι όμως η μόνη ανησυχία, υπάρχει φόβος ακόμα και για την ανθοφορία των ελαιοδέντρων.
Οι ελιές που δεν είχαν καρποφορία λόγω ζέστης έχουν αρχίσει να ανθίζουν. Αυτό ενέχει τεράστιο κίνδυνο, διότι οι παγετοί που θα μεσολαβήσουν θα καταστρέψουν το «μάτι» και θα μειωθεί η παραγωγή ελαιοκάρπου.
Πεταλούδες
Αυτή τη χρονιά έχουμε ένα ασυνήθιστο πολλαπλασιασμό της πεταλούδας Vanessa atalanta σε υπαίθρια μαρούλια μέσα στο χειμώνα που ποτέ δεν είχαν παρουσιαστεί προκαλώντας σοβαρές ζημιές.
Σε ένα άλλο είδος παρατηρείται επίσης ότι, χαρακτηριστικές πεταλούδες της Αφρικής και της Μεσογειακής λεκάνης πολλαπλασιάζονται στην Αγγλία! Αυτό ήταν αφύσικο μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν αδύνατο να βρεθούν πεταλούδες σε αυτά τα ψυχρά κλίματα.
Η ευδεμίδα του αμπελιού χτυπά την κεντρική Ευρώπη.
Στις κλιματικές αλλαγές οφείλεται και η εμφανίση της ευδεμίδας του αμπελιού στην κεντρική Ευρώπη. Το είδος αυτό εισέβαλε στην Αυστρία, τη Γερμανία τη Γαλλία κα και ανέτρεψε όλα τα προγράμματα σεξουαλικής σύγχισης που εφαρμόζονταν επιτυχώς για την αντιμετώπιση της κοχυλίδας.
Η ευδεμίδα του αμπελιού που βρισκόταν σε χώρες της Μεσογειακής λεκάνης με ήπιο χειμώνα τώρα εποίκησε τη Κ. Ευρώπη όπου ανάπτυξε μεγάλους πληθυσμούς και αποτελεί σήμερα το πιό σημαντικό εχθρό των σταφυλιών υπερφαλαγγίζοντας τη κοχυλίδα.
Κουνούπια
Την εμφάνιση του από τώρα έκανε ένα ντόπιο κουνούπι που χτυπά ημέρα και μοιάζει πολύ με το κουνούπι Τίγρης της Ασίας Aedes albopictus που εποικούσε τις θερμές χώρες της Ασίας.
Πρόκειται για ένα από το ποιο επικίνδυνα κουνούπια στη μεταφορά ανθρωπίνων ασθενειών εισέβαλε και εγκαταστάθηκε στη Β Αμερική (1995), Ιταλία (1991), Αλβανία κλπ λόγω της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας σε ζώνες που ποτέ στο παρελθόν δεν ήταν φιλόξενες για την εγκατάστασή του.
Η αναπαραγωγή του ευνοήθηκε από τις υψηλές θερμοκρασίες στο παρελθόν και κατοικούσε μόνο στην Μαλαισία.

