Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Αλλάζει ο χάρτης της γεωργίας του νομού Ηρακλείου, αν εφαρμοστεί ως έχει η εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον κανονισμό της σταφίδας και γενικότερα της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς Οπωροκηπευτικών που παρουσιάστηκε χθες στην Αθήνα, ταυτόχρονα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που ενδιαφέρονται για το καθεστώς.
Οι αμπελουργοί από το 2008 θα έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν στρεμματική ενίσχυση και να διαθέτουν όπου θέλουν τα σταφύλια τους, δηλαδή να τα πουλούν για οινοποίηση ή νωπά επιτραπέζια κι αν επιθυμούν να κάνουν και σταφίδες. Έτσι, μπαίνει επιτέλους τέλος στα εικονικά τιμολόγια και σε ό,τι παράδοξο είχε δημιουργήσει ο παλιός κανονισμός ο οποίος, κατά κοινή ομολογία, «έθαψε», δυστυχώς, τη σουλτανίνα. Επιπλέον, οι αμπελουργοί σύμφωνα πάντα με την εισήγηση της Κομισιόν, έχουν το δικαίωμα να εκριζώσουν τα αμπέλια τους και να φυτέψουν ό,τι επιθυμούν. Θα λαμβάνουν κανονικά τη στρεμματική ενίσχυση, με δύο και μόνο προϋποθέσεις:
Να μην αφήσουν χέρσα τα χωράφια τους και να καλλιεργούν ό,τι θέλουν σεβόμενοι όμως το περιβάλλον.
Ως περίοδο αναφοράς, τα έτη δηλαδή για τον υπολογισμό του ύψους της στρεμματικής, καθορίζονται τα χρόνια 2001-2006 και κάθε κράτος μέλος μπορεί να επιλέξει τρία (ίσως και περισσότερα) χρόνια από αυτά.
Με την ισχύ των συγκεκριμένων μέτρων, όπως όλοι λένε, οι περισσότεροι σταφιδοπαραγωγοί θα εκριζώσουν τα αμπέλια τους και θα αναπτύξουν άλλες καλλιέργειες, για παράδειγμα ελιές και κήπους. Κι όπως χαρακτηριστικά έλεγε χθες στην «Π» ο αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ Μιχάλης Βουμβουλάκης η κατεξοχήν σταφιδοπαραγωγική περιοχή του νομού Ηρακλείου, το Μαλεβύζι «σε λίγα χρόνια θα είναι γεμάτη ελαιώνες!».
Τι πρέπει να ξέρουν οι παραγωγοί
Η επίσημη ενημέρωση για τα νέα μέτρα έγινε χθες στην Αθήνα από το διευθυντή Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Νικηφόρο Σιβένα και από το σύμβουλο της Ε.Ε. Νότη Λεμπέση. Την παρακολούθησαν οι εκπρόσωποι όλων των αρμόδιων αρχών και των ενδιαφερόμενων φορέων. Σύμφωνα με τα επίσημα κείμενα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τις προφορικές απαντήσεις που δόθηκαν στον αντιπρόεδρο της ΠΑΣΕΓΕΣ Μιχάλη Βουμβουλάκη, ειδικότερα για το θέμα της σταφίδας, αυτά που καταρχήν χρειάζεται να γνωρίζουν οι παραγωγοί, είναι:
-Το νέο καθεστώς ισχύει από το 2008 μέχρι και το 2013.
-Ο κανονισμός της σταφίδας εντάσσεται στη λογική της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (Κ.Α.Π.) η οποία προβλέπει σαφέστατα την αποσύνδεση της επιδότησης από την παραγωγή. Σε ολόκληρη την Κοινή Οργάνωση Αγοράς Οπωροκηπευτικών (Κ.Ο.Α.) στην οποία υπάγεται ο κανονισμός της σταφίδας, καθιερώνεται το καθεστώς της πλήρους, ολικής αποσύνδεσης, δηλαδή παραγωγοί θα μπορούν να καλλιεργούν και να παράγουν ό,τι θέλουν.
-Οι αγρότες μπορούν να εκριζώνουν τα αμπέλια τους και να φυτεύουν άλλα είδη, λαμβάνοντας κανονικά τη στρεμματική ενίσχυση. Δεν θα μπορούν όμως, ταυτόχρονα να παίρνουν και επιδότηση για την εγκατάλειψη. «Δεν γίνεται να παίρνουν δύο επιδοτήσεις για τις ίδιες εκτάσεις» απάντησε μιλώντας στην «Π» ο αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ Μιχάλης Βουμβουλάκης, επικαλούμενος τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-Απαραίτητες προϋποθέσεις για να λαμβάνουν τη στρεμματική ενίσχυση οι παραγωγοί είναι δύο: Να καλλιεργούν αμπέλια ή αν τα εκριζώσουν και να παράγουν στις ίδιες εκτάσεις άλλα αγροτικά προϊόντα χωρίς να αφήσουν χέρσα τη γη τους. Επίσης να τηρούν τους κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής για την προστασία του περιβάλλοντος. Οι αγρότες θα μπορούν στο μέλλον να ενημερωθούν για τους κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής από τους «γεωργικούς συμβούλους» ένα νέο θεσμό που προετοιμάζεται στην Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
-Σε περίπτωση κατά την οποία οι αγρότες στις εκτάσεις που είχαν τα αμπέλια τους αναπτύξουν εντατικές καλλιέργειες όπως θερμοκήπια με φωτοβολταϊκά συστήματα, έχουν τη δυνατότητα να επιδοτηθούν μέσω του προγράμματος των σχεδίων βελτίωσης αγροτικών εκμεταλλεύσεων ή άλλων προγραμμάτων. Ό,τι ισχύει μέχρι τώρα για τα σχέδια βελτίωσης στις υπόλοιπες εκτάσεις, θα ισχύει και για τις εκτάσεις των σταφιδάμπελων.
-Όσοι ανήκουν σε ομάδες παραγωγών μπορούν μέσω των ομάδων τους να επιδοτηθούν για τον εκσυγχρονισμό των καλλιεργειών τους.
Τα χρόνια που «μετρούν»
για το ύψος
της ενίσχυσης
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη λεγόμενη περίοδο αναφοράς, δηλαδή τα χρόνια που «μετρούν» για τον υπολογισμό του ύψους της στρεμματικής ενίσχυσης.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν από μόνα τους τριετή περίοδο αναφοράς, αρκεί να είναι ανάμεσα στα έτη 2001-2007. Σύμφωνα με τον κ. Βουμβουλάκη και τους υπηρεσιακούς παράγοντες της ΠΑΣΕΓΕΣ, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν περισσότερα από τρία χρόνια ως περίοδο αναφοράς.
Εκφράζοντας προσωπική άποψη ο κ. Βουμβουλάκης είπε στην «Π» ότι το πιο δίκαιο σύστημα μάλλον είναι η εξαετία, δηλαδή να προστίθεται η στρεμματική όλων των ετών που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να διαιρείται δια του έξι. «Έτσι μειώνονται οι αδικίες. Κάποιοι παραγωγοί πήραν μειωμένη στρεμματική ορισμένα από τα χρόνια της εξαετίας. Αν ληφθούν υπόψη όλα τα χρόνια τότε το σύστημα θα γίνει πιο δίκαιο» υπογραμμίζει ο κ. Βουμβουλάκης. Σήμερα μάλιστα ο κ. Βουμβουλάκης θα συναντήσει τον ειδικό γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αυγουλά, για να συζητήσουν το θέμα.
Υπογραμμίζεται ότι λαμβάνονται υπόψη μόνο τα ποσά κάθε έτους και όχι οι ποσότητες των σταφίδων που παράχθηκαν.
Ο τρόπος πληρωμής
Η στρεμματική ενίσχυση, από το 2008, θα ενταχθεί στην ενιαία ενίσχυση. Θα καταβάλλεται στους παραγωγούς, μαζί με τα υπόλοιπα χρήματα, το διάστημα από το Δεκέμβριο έως τον Ιούνιο.
Για παράδειγμα οι ελαιοπαραγωγοί που έχουν και αμπέλια, θα παίρνουν όλα τα χρήματα μαζί και της επιδότησης του ελαιόλαδου και της στρεμματικής ενίσχυσης, καθώς συγχωνεύονται σε μία ενιαία ενίσχυση. Πιο πρακτικά, όταν θα πληρώνεται η επιδότηση του λαδιού, θα πληρώνεται και η στρεμματική ενίσχυση.

