Της Αννας Παπαδοκωστάκη

Κλιματικές αλλαγές στις οποίες συμβάλλουν και οι ρύποι που συγκεντρώνονται στην ατμόσφαιρα διαπιστώνουν οι επιστήμονες μεταξύ των οποίων και ερευνητές του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Όπως δηλώνει στην «Π», η καθηγήτρια του τμήματος Χημείας Μαρία Κανακίδου η οποία ασχολείται με τη δημιουργία κλιματικών μοντέλων, οι παρατηρήσεις στο περιβάλλον και οι αριθμητικοί υπολογισμοί, οδηγούν στη διαπίστωση ότι φτάνουμε σε καταστάσεις που δεν είχαμε βιώσει ποτέ στο παρελθόν.

«Η κατάσταση στο παρελθόν δούλευε σαν ένα εκκρεμές , δηλαδή περνούσαμε από μια ζεστή κατάσταση σε μια κρύα , με ταυτόχρονες μεταβολές στη σύσταση της ατμόσφαιρας αλλά ταυτόχρονα ξαναγυρνούσαμε σε ισορροπία. Αυτό που φοβόμαστε τώρα είναι ότι έχουμε ξεφύγει από την κατάσταση ισορροπίας και το ερώτημα είναι προς τα πού πηγαίνουμε.» ανέφερε.

Ο φετινός χειμώνας, είναι από τους πιο ζεστούς , όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη με συνέπειες στην φύση και τον κύκλο της ζωής. Για παράδειγμα, τα πουλιά δεν έχουν μεταναστεύσει, πολλά είδη δεν έχουν πέσει ακόμα σε χειμερία νάρκη και έχει αρχίσει η ανθοφορία σε δέντρα και φυτά πιο όψιμα από κάθε άλλη χρονιά. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, ότι οι Ηρακλειώτες, αντιμετωπίζουν τις τελευταίες 10 μέρες μεγαλύτερο πρόβλημα με τα κουνούπια, από ό,τι το καλοκαίρι.

Σύμφωνα με την κυρία Κανακίδου, αυτό που συμβαίνει οφείλεται σε δύο παράγοντες:

«Ο ένας , είναι η θέρμανση του πλανήτη λόγω των θερμοκηπιακών αερίων που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες και έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της θερμοκρασίας, όχι μόνο στην επιφάνεια της γης αλλά και στα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Ο άλλος παράγοντας είναι η επανεμφάνιση του Ελ Νίνιο, που ξεκίνησε από τον περασμένο Φλεβάρη. Πρόκειται για μια διαταραχή στη θερμοκρασία της θάλασσας και στην αέρια κυκλοφορία στον Ειρηνικό Ωκεανό η οποία με ένα σύστημα ντόμινο επηρεάζει τον πλανήτη. Το φαινόμενο είχε εμφανιστεί και το 1998 και μελετώντας τα στατιστικά δεδομένα διαπιστώνουμε ότι το Ελ Νίνιο, εμφανίζεται πιο συχνά από ό,τι στο παρελθόν».

Η συχνότερη εμφάνιση του Ελ Νίνιο, μπορεί να σχετίζεται με τη ρύπανση της ατμόσφαιρας και αυτή η υπόθεση τελεί υπό έρευνα σε πολλά εργαστήρια σε όλο τον κόσμο.

«Υπάρχει περίπτωση, χωρίς να έχει αποδειχτεί πλήρως, η αλλαγή της συχνότητας του φαινομένου αλλά και οι επιπτώσεις του και η ένταση του , να συνδέονται με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Μην ξεχνάμε ότι εκτός από τα αέρια του θερμοκηπίου υπάρχουν και τα αιωρούμενα σωματίδια τα οποία σε κάποιες περιοχές ψύχουν το κλίμα. Ολες αυτές οι αλλαγές μπορεί να έχουν επιπτώσεις και σε αυτό το φυσικό φαινόμενο. Είναι ουσιαστικά μια επιδείνωση στο κλίμα λόγω των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Σε αυτό έρχονται να προστεθούν τα λεγόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα. Βλέπουμε ότι δεν βρέχει συχνά. Αλλά όταν βρέξει, βρέχει πολύ.

Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι υπάρχει ένα κομμάτι φυσικής μεταβλητότητας. Το κλίμα δεν υπήρξε ποτέ σταθερό. Υπάρχουν μετεωρολογικές μεταβολές ενώ όταν έχουμε συστηματικές μεταβολές για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μιλάμε για κλιματικές αλλαγές. Αυτές υπήρξαν πάντα. Αλλά αυτό που με φόβο βλέπουμε πιά με τις παρατηρήσεις στο περιβάλλον και τους αριθμητικούς υπολογισμούς, είναι ότι φτάνουμε σε καταστάσεις που δεν είχαμε βιώσει στο παρελθόν σε μεταβολές θερμοκρασίας.»

Οι επιστήμονες, μπορούν αναλύοντας «καρότα» πάγου να βρουν τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα σε διάφορες χρονικές περίοδους στο βόρειο και το νότιο πόλο και με βάση τα ισότοπα προσδιορίζουν τις θερμοκρασίες του παρελθόντος.

«Βλέπουμε ότι οι μεταβολές του διοξειδίου του άνθρακα ακολουθούν κάποιες μεταβολές της θερμοκρασίας, αλλά οι σημερινές μεταβολές που έχει επιφέρει ο άνθρωπος στο διοξείδιο του άνθρακα, έχουν ξεφύγει τελείως.» αναφέρει η κυρία Κανακίδου.

Ένα βασικό ερώτημα, κατά πόσο αναμένεται να αυξηθεί η θερμοκρασία τα επόμενα χρόνια, θα δώσουν οι επιστήμονες στις 2 Φεβρουαρίου, με ανακοίνωση στη Γενεύη. Η εκτίμηση θα βασίζεται στις προβλέψεις όλων των μοντέλων κλίματος, όπως αυτό της κυρίας Κανακίδου. Σημειώνεται, ότι τέτοιες ανακοινώσεις, εκδίδονται κάθε έξι χρόνια.