Ρεπορτάζ Γιώργος Μαραθιανός Θάνος Περβολαράκης
Ενα εντυπωσιακό ταξίδι στους αιθέρες με αφετηρία την Αγγλία και τελικό προορισμό τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχει ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες ένα αερόπλοιο (ζέπελιν), συμπεριλαμβάνοντας στις πόλεις που επισκέπτεται την Αθήνα, τον Άραξο και από χθες και το Ηράκλειο.
Λίγο πριν τις τέσσερις χθες το απόγευμα το “spirit of Dubai”όπως είναι το όνομά του, αφού εντυπωσίασε με την επιβλητικότητα και το μέγεθός του τους Ηρακλειώτες που το είδαν να ίπταται πάνω από τον ουρανό της πόλης, προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο “Νίκος Καζαντζάκης”, στην πλευρά της 126 Σμηναρχίας Μάχης.
Τα χαρακτηριστικά του εντυπωσιάζουν: 66 μέτρα μήκος, 22 μέτρα ύψος, βάρος που υπερβαίνει (ξεφούσκωτο) τους 5,5 τόνους, μπορεί να διανύσει 400 μίλια ημερησίως, αναπτύσσοντας μέγιστη ταχύτητα 105 χιλιόμετρα την ώρα. Αξιοσημείωτη και η χωρητικότητά του, καθώς μαζί με τον κυβερνήτη και το συγκυβερνήτη μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι 15 άτομα. Το “spirit of Dubai” που βρίσκεται από χθες στην Κρήτη είναι του ίδιου τύπου με το ζέπελιν που την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα μετέδιδε εικόνα στο ολυμπιακό κέντρο ασφάλειας της πρωτεύουσας.
Ο σκοπός του μακρινού ταξιδιού του είναι τουριστικός και διαφημιστικός όπως κοινοποιήθηκε εγγράφως στις αρμόδιες υπηρεσίες που γνώριζαν για την άφιξή του στο Ηράκλειο, και ενήμερο βεβαίως για την παρουσία του το τοπικό κλιμάκιο της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.
Ξεκίνησε τον περασμένο Νοέμβριο από το Λονδίνο επισκέφθηκε τη Γαλλία, την Ιταλία, τη χώρα μας και υπό ευνοϊκές καιρικές συνθήκες αναμένεται να φτάσει στο Ντουμπάι σε δύο μήνες, γύρω στα τέλη Μαρτίου. Επόμενος σταθμός του η Αλεξάνδρεια και το Κάιρο της Αιγύπτου, από όπου θα συνεχίσει το μακρινό αλλά μαγευτικό ταξίδι του στη Μέση Ανατολή.
Ο επικεφαλής των πιλότων – επιβαίνουν τρεις συνολικά- Jose Colon μας είπε χθες που τον συναντήσαμε ότι το ταξίδι αυτό γίνεται κυρίως για διαφημιστικούς λόγους.
“Πρόκειται για μία μεγάλη διαφήμιση της εταιρείας “the palm”, η οποία εδρεύει στο Ντουμπάι. Τα άτομα που ταξιδεύουν είναι διαφόρων εθνικοτήτων. Από την Ελβετία, την Αγγλία, την Αμερική και το Πόρτο Ρίκο”.
Οι δυσκολίες που συναντά κανείς σε ένα τέτοιο ταξίδι ποιες μπορεί να είναι; Τον ρωτήσαμε. “Ο καιρός συνήθως”, μας είπε και συνέχισε την απάντησή του: “Σήμερα (χθες) συμπληρώσαμε πέντε ώρες στον αέρα. Όμως υπάρχουν ημέρες που ταξιδεύαμε 14 ή και 15 ώρες. Στο Ηράκλειο θα θέλαμε να μείνουμε αρκετές ημέρες, όμως πρέπει να αναχωρήσουμε σήμερα ή αύριο”.
Το μεγαλύτερο ταξίδι!
Το πλήρωμα του αερόπλοιου που μας έχει επισκεφθεί μπορεί να διεκδικήσει – παρά το ότι αυτός δεν είναι ο σκοπός του- μία θέση στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες. Όπως τόνισε ο πιλότος Peter Barclay “πρόκειται ίσως για το μεγαλύτερο ταξίδι που έχει κάνει αερόστατο τέτοιου τύπου στις σύγχρονες ημέρες. Σε αυτό εκτός των τριών πιλότων συμμετέχουν επίσης 13 άνδρες έχοντας ο καθένας το δικό του πόστο. Υπάρχουν μηχανικοί, άτομα που ανήκουν στις ομάδες υποστήριξης που βοηθούν σε αυτή την προσπάθεια”.
Ο τεχνολογικός του εξοπλισμός εξίσου εντυπωσιακός με το όλο εγχείρημα. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το “spirit of Dubai” διαθέτει δύο μηχανές Porsche, παρόμοιες με αυτές που υπάρχουν στα αυτοκίνητα της ίδιας εταιρείας.
“Είναι κατασκευασμένο από σύγχρονα υλικά και στην άτρακτο υπάρχουν οι δύο μηχανές. Το υπόλοιπο σώμα φανταστείτε το σαν ένα τεράστιο μπαλόνι” ανέφερε ο P. Barclay, ο οποίος τόνισε από την πλευρά του ότι οι μοναδικές δυσκολίες έχουν να κάνουν με τον καιρό.
Από το Νοέμβρη που ξεκίνησε το ταξίδι και μέχρι σήμερα όπως είπε στην “Π” ο αρχηγός του πληρώματος Jamie Mc Lagen δεν έχει παρουσιαστεί κανένα τεχνικό πρόβλημα και όλα κυλούν σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς, με ελάχιστες παρεκκλίσεις.
“Δεν ταξιδεύουμε καθημερινά. Μένουμε για κάποιες ημέρες στις χώρες και στις πόλεις που επισκεπτόμαστε”, είπε ο ίδιος.
Σύμφωνα με τον αντιπρόσωπο αεροπορικών εταιρειών Ηλία Δρακωνάκη, το αερόπλοιο σύμφωνα με το πρόγραμμα που υπάρχει αναμένεται να αναχωρήσει σήμερα, αυτό ωστόσο θα εξαρτηθεί από τον καιρό, καθώς το σκάφος είναι αρκετά ευαίσθητο στα καιρικά φαινόμενα.
“Ήμασταν αρκετό καιρό ενήμεροι για την άφιξή τους. Στο Ηράκλειο βρίσκεται για ανεφοδιασμό. Η εταιρεία στην οποία ανήκει διαθέτει κι άλλα παρόμοια σκάφη”.
Η ιστορία και ο ρόλος του αερόπλοιου
Πτητικό όχημα που χρησιμοποιεί για την ανύψωσή του έναν ειδικό αεροθάλαμο, μέσα στον οποίο περιέχεται αέριο (αρχικά υδρογόνο και αργότερα ήλιον) ελαφρύτερο του αέρα. Το αερόπλοιο μπορεί και κινείται στον αέρα χάρη στους μικρούς κινητήρες που καταλήγουν σε έλικες και οι οποίοι βρίσκονται στο πίσω μέρος της καμπίνας.
Η ιστορία των αερόπλοιων αρχίζει από τότε που ο άνθρωπος, αφού πέτυχε την ανύψωσή του με το αερόστατο, προσπάθησε να το κυβερνά και να το οδηγεί στην κατεύθυνση που θέλει. Έτσι άρχισαν οι δοκιμές για την κατασκευή των πρώτων αερόπλοιων. Πρώτος ο Γάλλος μηχανικός Ερρίκος Ζιφάρ πέταξε από το Παρίσι στις 24 Αυγούστου 1852 με αερόπλοιο που ο κινητήρας του ήταν ατμομηχανή ισχύος 3 ίππων και έβαλε σε κίνηση μία έλικα. Το πρώτο ηλεκτροκίνητο αερόπλοιο που πέταξε το 1885, ήταν κατασκευασμένο από τους Γάλλους Ρενάρ και Κραπς. Η μηχανή, όμως, που θα έδινε τη λύση των προβλημάτων έμελλε να είναι ο βενζινοκινητήρας που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1880.
Μεγάλη ώθηση στην κατασκευή αερόπλοιων έδωσε ο Βραζιλιανός Σάντος Ντυμόν, που κατασκεύασε 14 ημιστερεά αερόπλοια. Τα αερόπλοια διαιρούνται στα: α) τύπου Ρarseνal ή μη στερεά, β) ημιστερεά και γ) στερεά.
Στον πρώτο τύπο ανήκουν αυτά που δεν έχουν σκελετό. Το σχήμα τους δίνεται από την πίεση του αέρα στους αεροθαλάμους και τον τρόπο που δένεται η λέμβος. Ακόμα και η έλικα, που αποτελείται από ύφασμα, παίρνει την κατάλληλη μορφή από τη φυγόκεντρη δύναμη που δημιουργείται κατά την περιστροφή της. Στις Η.Π.Α. κατασκευάστηκαν δύο αερόπλοια τύπου Ρarseνal, τα "Άκρον" και "Αμερική", με σκοπό να περάσουν τον Ατλαντικό, αλλά απότυχαν. Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο τα μη στερεά αερόπλοια έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο, κάνοντας περιπολίες από τη Μάγχη ως τη Βόρεια θάλασσα.
Στη συνέχεια εμφανίστηκε ο πιο τέλειος τύπος αερόπλοιων, τα ημιστερεά αερόπλοια. Είναι κατασκευασμένα από στερεή ή εύκαμπτη τρόπιδα, που σε συνδυασμό με την εσωτερική πίεση δίνουν το σχήμα στο σκάφος, ενώ το μπροστινό τμήμα είναι μεταλλικός κώνος. Ένα από τα πρώτα αερόπλοια αυτού του τύπου είναι το "Λα Ζον", που κατασκευάστηκε από το Λεμποντί το 1902. Ένα παρόμοιο είναι το Grοss (1907), που είχε χωρητικότητα 5.200 m3, μήκος 74 μ. και 2 μηχανές με 74 ίππους η καθεμιά. Το Grοss πέταξε από το Ράδενοου στο Μαγδεμβούργο, δηλ. απόσταση 300 χλμ., σε 13 ώρες. Στην Ιταλία που οι κατασκευές γίνονταν με την καθοδήγηση του στρατηγού Ουμβέρτου Νόμπιλε, κατασκευάστηκε το "Νόρκε", το πρώτο αερόπλοιο που πέρασε από το Βόρειο Πόλο στις 12 Μαΐου 1926. Ξεκίνησε από τη Σπιτσβέργη και καταλήγοντας στο Τέλερ της Αλάσκας, διάνυσε μια απόσταση 4.827 χλμ. Όταν το 1928 ο Νόμπιλε πήγε στη Ρωσία, η Ιταλία έχασε το ρυθμό προόδου της στον τομέα των αερόπλοιων. Τη σκυτάλη της προόδου την πήρε η Ρωσία, που κατασκεύασε 9 τέτοια αερόπλοια. Στις πτήσεις αυτές έγιναν πολλά δυστυχήματα γιατί τα χρησιμοποιούμενα αέρια ήταν εύφλεκτα. Στις Η.Π.Α. τα αερόπλοια αυτά χρησιμοποιήθηκαν σε επάκτιες περιπολίες, ώσπου στις 21 Φεβρουαρίου του 1922 έγινε ανάφλεξη του αερόπλοιου "Ρώμη" στη βάση Λάνγλεϊ της Βιρτζίνιας με αποτέλεσμα το θάνατο 34 ατόμων. Μετά από αυτό οι ΗΠΑ απαγόρεψαν τη χρήση του υδρογόνου στα αερόπλοια.
Τα πιο γνωστά αερόπλοια είναι το τρίτο είδος, τα στερεά πηδαλιουχούμενα και μάλιστα τα "Ζέπελιν". Στερεό αερόπλοιο είναι αυτό που αποτελείται ολόκληρο από μεταλλικό δικτυωτό σκελετό, καλυμμένο με αδιάβροχο υλικό. Μέσα στο σκελετό υπάρχουν οι σάκοι του ηλίου, που δίνουν την άνωση. Οι κινητήρες εκτός από την προώθηση δίνουν και ελάχιστη άνωση. Το σχήμα των αερόπλοιων αυτών μοιάζει απόλυτα με άτρακτο, που έχει ουραία πτερύγια σταθεροποιήσεως. Ονομάζονται "Ζέπελιν" από το όνομα του Γερμανού κόμητα Φερδινάνδου Φον Ζέπελιν, που πρωτοκατασκεύασε τα στερεά αερόπλοια, αφού προηγουμένως επισκέφτηκε τις ΗΠΑ και γνώρισε τις εκεί εξελίξεις. Το πρώτο "Ζέπελιν" είχε ανεξάρτητους σάκους αερίων, σκελετό αλουμινίου με σχήμα κυλινδρικό και κωνικά άκρα. Η πρώτη πτήση του έγινε στις 2 Ιουλίου 1900 από τη λίμνη Κωνσταντία.
Σύγχρονες εξελίξεις
Σήμερα, εποχή των υπερηχητικών ταχυτήτων και των διαστημικών πτήσεων, η προσπάθεια ανάπτυξης των αερόπλοιων προσανατολίζεται σε τρεις κυρίως τομείς: α) στον αμυντικό τομέα, β) στη μεταφορά φορτίου και γ) στη μεταφορά επιβατών. Στον αμυντικό τομέα το αερόπλοιο χρησιμοποιείται κυρίως για πτήσεις παρατήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης. Η ικανότητά του να πετά σε χαμηλά ύψη, από 500 ως 2.000 πόδια, με ταχύτητα 60 περίπου χλμ./ώρα, και να παραμένει σε περιπολία πολλές ώρες με μικρή κατανάλωση καυσίμων, προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με το αεροπλάνο.

