Ρεκόρ εκδόσεων από τη Βικελαία
Ξεπέρασε κάθε προσδοκία τη φετινή χρονιά η εκδοτική δραστηριότητα της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, που παρά τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες λειτουργίας της πέτυχε να εκτοξεύσει στα ύψη των αριθμό των εκδόσεων της παρουσιάζοντας έντεκα σπουδαία νέα βιβλία.
Πρόκειται για άριστα επιμελημένες εκδόσεις, υψηλού επιστημονικού επιπέδου, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα του ενδιαφέροντος του αναγνωστικού κοινού. Τα νέα βιβλία της Βικελαίας παρουσιάστηκαν χθες στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, από τον πρόεδρο και το μέλος της επιτροπής εποπτείας της Βικελαίας Γ.Σερπετσιδάκη, και Θ.Δετοράκη αντίστοιχα, και τους συγγραφείς των εκδόσεων, που μίλησαν για το έργο τους, ενώ παράλληλα εξέφρασαν την αγωνία τους προκειμένου να συνεχιστεί και να στηριχθεί το σημαντικό έργο της Βιβλιοθήκης. Οι νέες εκδόσεις φέρουν την υπογραφή κορυφαίων επιστημόνων, με πολύ σπουδαία συνεισφορά στην πνευματική δημιουργία του τόπου μας, οι οποίοι έδωσαν το παρόν στη συνέντευξη όπου παραβρέθηκε και ο καθηγητής Στ.Αλεξίου. Ο πρόεδρος της επιτροπής εποπτείας ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές των εκδόσεων, που δούλεψαν σκληρά, προκειμένου να παραχθεί το σπουδαίο αυτό έργο, και συγκεκριμένα τους κ.κ. Ιωάννη Νάστο, Σταύρο Ζουμπουλάκη, Σοφία Σκοπετέα, Στέφανο Κακλαμάνη, Σάρρα Καφάτου, Γιάννη Μαυρομάτη, Τόνια Μαρμαρέλη, Μανώλη Δρακάκη, Νίκο Ανδριώτη, Αταλάντη Μιχελογιαννάκη, Κώστα Ψυχογιό και Γεωργία Κατσαλάκη. Μίλησε επίσης με θερμά λόγια για την ιεραποστολική όπως τη χαρακτήρισε προσφορά του προσωπικού της Βιβλιοθήκης, που εργάστηκε σκληρά και ολόψυχα για την παρουσίαση του σπουδαίου εκδοτικού υλικού, αναφερόμενος ονομαστικά στους Α.Σαββάκη, Στ.Τερζάκη, Δ.Σάββα. Απαντώντας σε ερώτηση για την στήριξη που θα παρέχει η δημοτική Αρχή στη λειτουργία της Βικελαίας, ο πρόεδρος της επιτροπής εποπτείας , σχολίασε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξει η πολιτική του δήμου. Όπως είπε, « Η Βικελαία σήμερα εξακολουθεί να διανύει μια οδύσσεια σε σχέση με τη μετεστέγαση της, ωστόσο υπάρχει πολιτική βούληση από τη δημοτική Αρχή να συνεχίσει να στηρίζει τη λειτουργία της, αναγνωρίζοντας το σπουδαίο έργο της, και τη συνεισφορά της στην πνευματική ανάπτυξη του τόπου».
Οι νέες εκδόσεις της Βικελαίας, πιστοποιούν -για μια ακόμα φορά- με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο, το υψηλό επίπεδο λειτουργίας της Βικελαίας, που ανεβάζει όλο και πιο ψηλά τον πήχη στην παραγωγή του έργου της, συνεισφέροντας όλο και περισσότερο στην πνευματική δημιουργία του τόπου μας.
Οι νέες εκδόσεις της Βικελαίας για το 2006
1. «ΜΕΛΕΤΕΣ» Πέτρου Κολακλίδη, Α΄ Τόμος
2. «ΜΕΛΕΤΕΣ» Πέτρου Κολακλίδη, Β΄ Τόμος
Ο Πέτρος Κολακλίδης (1920-1985), σπουδαίος Έλληνας φιλόλογος, ξεκίνησε την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία του στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και την συνέχισε από το 1964, στις ΗΠΑ στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας – Ιρβάϊν (τμήμα Κλασικών Σπουδών).
Το έργο του αποτελείται από δεκάδες μελέτες υψηλής φιλολογικής ακρίβειας με μεγάλη προσοχή στη λεπτομέρεια. Το ερευνητικό εύρος του είναι τεράστιο. Στην ελληνική και λατινική γλώσσα για παράδειγμα, εκτείνεται, από τον Όμηρο ως τις μέρες μας. Θυμίζουμε όμως και τη σοβαρή ενασχόλησή του με την ρωσική λογοτεχνία καρπός της οποίας είναι και η μετάφραση των «Δώδεκα» του Αλεξάντερ Μπλόκ που εξέδωσε η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη σε επιμέλεια Στέλιου Ζουμπουλάκη.
Το έργο του γραμμένο ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά, σκορπισμένο σε δεκάδες δυσπρόσιτα, επί το πλείστον, έντυπα, έμενε άγνωστο στο κοινό. Η παρούσα δίτομη έκδοση, συγκροτεί ουσιαστικά τη μορφή ενός σπουδαίου λογίου και παραδίδετε στους ενδιαφερόμενους για ανάγνωση και κρίση.
Η συγκεντρωτική αυτή έκδοση αποφασίστηκε από τον Νίκο Γιανναδάκη, ο οποίος δέχτηκε ασμένως τη σχετική πρόταση του Ζήσιμου Λορεντζάτου, επιστήθιου φίλου του Πέτρου Κολακλίδη. Την επιμέλεια της έκδοσης ανέλαβε και έφερε σε αίσιο πέρας ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του εκδοτικού οίκου της «Εστίας».
3. «ΑΣΚΛΗΠΙΑΔΟΥ του ΣΑΜΙΟΥ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ» Ιωάννη Σ. Νάστου
Το βιβλίο αυτό πραγματεύεται, στο ιστορικό του πλαίσιο, 47 επιγράμματα της ελληνιστικής περιόδου. Στα μικρά αυτά διαμάντια της Αλεξανδρινής ποίησης καθρεφτίζονται πτυχές από την καθημερινή ζωή της κοινωνίας των Πτολεμαίων. Μέσα από την επιφάνεια των επιγραμμάτων, που χαρακτηρίζεται από ένταση και μεγαλοπρέπεια, αναδύονται η διακωμώδηση των παραδοσιακών αξιών, η εύθυμη πλευρά της ζωής (το κρασί, ο έρωτας, οι απολαύσεις του παρόντος), η φιλοσοφική διάθεση, αλλά και η περιπαικτική στάση απέναντι στο ερωτικό πάθος. Κυριαρχεί η βαθιά αίσθηση της βραχύτητας της ζωής, μέσα στη γεμάτη πολέμους και ανασφάλεια μεταβατική εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου.
4. «ΕΡΓΑ 2 ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ 1932-1940» ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ
Όπως είναι γνωστό η «Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη» έχει στην κατοχή της το μεγαλύτερο μέρος των χειρογράφων του μεγάλου Έλληνα ποιητή. Με αυτόν τον τόμο ολοκληρώνεται η δημοσίευσή τους. Την φιλολογική επιμέλεια του τόμου αυτού, όπως και του πρώτου τόμου, έφερε σε πέρας με εμμονή στη λεπτομέρεια η Σοφία Σκοπετέα, επιτελώντας έργο βαρύ, επίπονο και χρονοβόρο.
Η Βικελαία θεωρεί, ότι με την δημοσίευση αυτή εκπλήρωσε το χρέος της στον ποιητή, αλλά και σ’ αυτούς που είχαν τον διακαή πόθο γι’ αυτό, δηλαδή, τον Ζήσιμο Λορεντζάτο και τον Ν. Γιανναδάκη.
5. «ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ στον ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ» Στέφανου Κακλαμάνη
Έργο συλλογικό, συνολικής έκτασης 540 σελίδων, ο τόμος αυτός περιέχει μελέτες εικοσιπέντε γνωστών και καταξιωμένων διεθνώς κρητολόγων και νεοελληνιστών, που με τη μορφή ανακοινώσεων παρουσιάστηκαν στο ομότιτλο συνέδριο με θέμα την ποιητική του Ερωτοκρίτου. Το συνέδριο αυτό πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβρη του 2003 στο Ηράκλειο και το Ρέθυμνο με τη συνεργασία του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Στις μελέτες αυτές εξετάζεται μια πλειάδα θεμάτων που καλύπτουν πολλές και σημαντικές πτυχές της ποιητικής τέχνης του Κορνάρου.
Ο σημερινός αναγνώστης κερδίζει από την πολυπρισματική αυτή προσέγγιση του κρητικού έργου, μέσω της οποίας αναδεικνύεται η υψηλή ποιότητα της τέχνης του Κορνάρου και η δημιουργική συνομιλία του με όλες τις εκφάνσεις του πνευματικού πολιτισμού του καιρού και του τόπου του. Η πολυσέλιδη «Βιβλιογραφία Ερωτοκρίτου (1899-2005)» που παρατίθεται στο τέλος του βιβλίου συγκεντρώνει τον πνευματικό μόχθο της επιστημονικής κοινότητας που από το 1889 αναλώνει τις δυνάμεις της στην αντιμετώπιση των ποικίλων γραμματολογικών ζητημάτων του έργου.
Πρόκειται για μια συμβολή στην ανάδειξη της συνείδησης και της αισθητικής ταυτότητας ενός ποιητή αλλά και μιας εποχής που δίκαια αντιμετωπίζεται ως καταλυτική στη διάπλαση της εθνικής μας ιδιοπροσωπίας.
Φιλοδοξία της έκδοσης αυτής είναι να βοηθήσει στην πρόοδο των ερωτοκρίτειων σπουδών που συντελείται τα τελευταία χρόνια, σ’ αυτό το δύσβατο, πλην όμως άκρως συναρπαστικό πεδίο της αναμέτρησής μας με το κείμενο.
6. «Η ΦΥΣΗ των ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ» G.S.KIRK
Πρόκειται για τη νουνεχή μελέτη (1974) του βρετανού ελληνιστή Τζέφρυ Κέρκ (Geoffrey S. Kirk, 1921-2003) για την προέλευση και τα χαρακτηριστικά των ελληνικών μύθων, καθώς και για τις επικρατούσες λόγιες θεωρίες οι οποίες πασχίζουν να τους ερμηνεύσουν. Ο Κέρκ (Kirk) συγκρίνει, με την βαθιά γνώση της ελληνικής γραμματείας που έχει, το φαινόμενο των ελληνικών μύθων με ανάλογους άλλων λαών.
Πρόκειται για μια κομψή τυπογραφικά έκδοση, με προσεγμένη μετάφραση και αναλυτικό ευρετήριο, χρήσιμη στους φοιτητές αλλά και στο ευρύ αναγνωστικό κοινό.
7. «ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΑΣ ΚΑΤΑΣΤΙΧΟ 148 Τ. Β΄» Γιάννη Μαυρομάτη
8. «ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΑΣ ΚΑΤΑΣΤΙΧΟ 149 Τ. Γ΄» Τόνια Μαρμαρέλη, Μανόλη Δρακάκη
Σε δύο νέους τόμους, της σειράς εκδόσεων της Βικελαίας Βιβλιοθήκης, η οποία έχει τον τίτλο «Βενετικές πηγές της Κρητικής Ιστορίας», συνεχίζονται οι δημοσίευσεις από τα κατάστιχα του Μιχαήλ Μαρά. Στον πρώτο τόμο και με επιμέλεια του Γιάννη Μαυρομάτη δημοσιεύεται το πρώτο μέρος από το παλαιότερο σωζόμενο καθ’ ολοκληρίαν στην ελληνική γλώσσα κατάστιχο του νοταρίου (Κατάστιχο 148, τόμος Β΄, 2 Μαρτίου – 31 Αυγούστου 1538). Στον δεύτερο τόμο της επιμέλειας της Τόνιας Μαρμαρέλη και του Μανόλη Δρακάκη δημοσιεύεται το τρίτο μέρος του δεύτερου, κατά χρονολογική σειρά, σωζομένου καταστίχου του Μιχαήλ Μαρά (Κατάστιχο 149, τόμος Γ΄, 1 Ιουλίου – 28 Σεπτεμβρίου 1549). Οι δύο τόμοι αυτοί είναι καρπός του τετραετούς προγράμματος μεταγραφών εκ του Βενετσιάνικου Αρχείου που υλοποιείται με απόφαση του Δήμου Ηρακλείου.
Τα κείμενα που δημοσιεύονται στους δύο αυτούς τόμους, όπως εύστοχα και με σαφήνεια επεσήμανε ο Νίκος Παναγιωτάκης «απεικονίζουν παραστατικότερα από κάθε άλλη ιστορική πηγή τον μικρόκοσμο των περασμένων καιρών και της τότε καθημερινότητας».
Είναι ο καθρέπτης της μικροϊστορίας, μέσα από πωλήσεις (σπιτιών, ελαιοδέντρων, αμπελιών κ.ά.), προικοσύμφωνα, αγοραπωλησίες σκλάβων, συμφωνίες για αγγαρεία στη θάλασσα, πειρατικές επιδρομές, απελευθερώσεις παροίκων, συμφωνίες για πρόσληψη παλλακίδων, συμβάσεις μαθητείας κ.λπ. Καθρεπτίζουν έτσι την οικονομική κατάσταση, την προσωπικότητα καθώς και το ανθρώπινο περιβάλλον που έζησαν και έδρασαν οι άνθρωποι αυτοί. Όπως επίσης πληροφορίες για τα Μνημεία και τον πολιτισμό. Εν κατακλείδι, τα έγγραφα αυτά όχι μόνον αποδεικνύονται σημαντικά για την ακριβέστερη γνώση και μελέτη της κρητικής διαλέκτου, αλλά προσφέρουν και μια εξαιρετικά λεπτομερή εικόνα της κοινωνίας και του πολιτισμού. Στη βενετοκρατούμενη Κρήτη διαβάζοντάς τα δε είναι σαν να συμμετέχεις στην καθημερινότητα, τα σκάνδαλα, τα μυστικά και τα προβλήματα των ανθρώπων, σαν να διαβάζεις ένα ιστορικό μυθιστόρημα που αφορά στην εποχή εκείνη.
9. «ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ και ΟΙΚΙΣΜΟΙ της ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (16ος-19ος αι.)» Νίκου Ανδριώτη
Το βιβλίο αυτό πραγματεύεται την εξέλιξη του πληθυσμού και του οικιστικού δικτύου της ανατολικής Κρήτης από τον 16ο έως τον 19ο αι., όπως επίσης και την αναλυτική εξέταση όλων των παραγόντων που επηρέασαν αρνητικά, λιγότερο ή περισσότερο, την εξέλιξη αυτή, όπως ήταν οι πολεμικές συγκρούσεις, οι επιδημικές ασθένειες, οι κρίσεις διατροφής, οι φυσικές καταστροφές κ.ά.
Το οικιστικό δίκτυο της ανατολικής Κρήτης χαρακτηρίζει έντονη συνέχεια, ενώ η διαμόρφωσή του εντοπίζεται πριν από τον 16ο αιώνα. Ουσιαστικά το μόνο αστικό κέντρο, που αναπτύσσεται είναι ο Χάνδακας-Ηράκλειο.
Τις σημαντικότερες επιπτώσεις στην εξέλιξη του πληθυσμού και την οικιστική συνέχεια της ανατολικής Κρήτης είχαν ο Κρητικός πόλεμος και οι επαναστάσεις του 19ου αιώνα και δευτερευόντως οι επιδημίες πανώλης. Οι εξελίξεις κατά τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα επηρέασαν αποφασιστικά την εθνοθρησκευτική σύνθεση του πληθυσμού και τη συνέχεια του οικιστικού δικτύου.
Στο βιβλίο περιλαμβάνονται πληθυσμιακοί πίνακες κατά το θρήσκευμα, το φύλλο, την ηλικία κ.λπ., όπως και κατάλογος των οικισμών της ανατολικής Κρήτης καθώς και εκτενής βιβλιογραφία.
10. «ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» (ΣΕΡΓΙΑΝΙ στη ΒΙΑΝΝΟ) Αταλάντη Μιχελογιαννάκη-Καραβελάκη
Ένα σπουδαίο εγχείρημα καταγραφής και ερμηνείας πρωτογενούς υλικού, που αφορά στα τοπωνύμια της Κρήτης και κυρίως σε αυτά της Βιάννου και των χωριών της.
Προσωπικές μαρτυρίες, ιστορικές αναφορές, εκτενής βιβλιογραφία, δουλεύτηκαν προσεκτικά και με μέθοδο δίνοντας εκατοντάδες ονομασίες περιοχών (τοπωνύμια), οι οποίες ετυμολογήθηκαν, προσεγγίστηκαν μορφολογικά, ταξινομήθηκαν και έφεραν στο φως πλήθος στοιχείων όπως και άγνωστους μύθους και παραδόσεις.
Η διάσωση του τοπωνυμικού πλούτου κάθε περιοχής, τόσο για την ίδια την περιοχή όσο και γενικότερα είναι χρέος μας. Είναι ανάγκη να προλάβουμε να καταγράψουμε όλη αυτή την εμπειρία της σχέσης του ανθρώπου με το χώρο. Με αυτή την έννοια, το βιβλίο αποτελεί παρακαταθήκη για την ιστορία και τον πολιτισμό της Κρήτης.
11. «ΑΛΜΠΟΥΜ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΣΑΡΡΑΣ ΚΑΦΑΤΟΥ»
Ένα αρκετά καλαίσθητο τυπογραφικά άλμπουμ, που συνόδευσε πρόσφατα την έκθεση των έργων της Σάρρας Καφάτου στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Για το έργο της ζωγράφου, μας μιλά ο γνωστός ομότεχνός της Γιώργος Γεωργιάδης. «Η δουλειά της Σάρρας Καφάτου χαρακτηρίζεται από μια αυθόρμητη και ελεύθερη τεχνοτροπία που έχει στοιχεία από τη ναΐφ τέχνη και από ένα δικό της πριμιτιβισμό. Στα έργα της υπάρχει ένα δυνατό και εκφραστικό χρώμα που ενώνεται τόσο σωστά με το ανεπιτήδευτό της σχέδιο καταφέρνοντας να ολοκληρώνει την εκάστοτε σύνθεσή της σοφά και δίνοντας έτσι την ικανοποίηση μιας ολοκληρωμένης ζωγραφικής εικόνας».
