Δύο αρχαία αντικείμενα της συλλογής του Μουσείου Γκετί -ένα χρυσό Νεκρικό Στεφάνι και ένα άγαλμα Αχαϊκής Κόρης- που διεκδικούσε του υπουργείο Πολιτισμού επιστρέφουν το επόμενο χρονικό διάστημα στη χώρα μας, μετά από συντονισμένες προσπάθειες των αρχαιολόγων και των νομικών υπηρεσιών του ΥΠΠΟ και των αρμοδίων του μουσείου του Λος Αντζελες.
Και τα δύο αρχαία θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά και μαζί με τη Βοιωτική Μαρμάρινη Στήλη και την Ενεπίγραφη Στήλη της Θάσου αποτελούν τις τέσσερις αρχαιότητες που διεκδίκησε η Ελλάδα, τα δύο τελευταία χρόνια, από το Μουσείο Γκετί.
Όπως ανακοίνωσε χθες σε συνέντευξη Τύπου ο κ. Βουλγαράκης, το υπουργείο Πολιτισμού επεδίωκε την εξεύρεση λύσης δια της διπλωματικής οδού, μέσω συνεννοήσεων με τον δικηγόρο του Ιδρύματος από το 1993 και από το 1996 μέσω αλληλογραφίας με την επιμελήτρια του Μουσείου, Μάριον Τρου. Οι προσπάθειες δεν απέδωσαν και η υπόθεση άνοιξε εκ νέου, όταν στις 16 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Εψιλον" της "Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας" έρευνα σχετικά με το Χρυσό Στεφάνι.
Το χρονικό:
Στο δημοσίευμα παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά έγγραφα και στοιχεία που συσχέτιζαν την πρώην έφορο Αρχαιοτήτων του Γκετί κ. Μάριον Τρου με Ελληνες αρχαιοκάπηλους που διακίνησαν και πούλησαν παράνομα το Χρυσό Στεφάνι.
Το Νοέμβριο του 2005, το ΥΠΠΟ ανανέωσε με επιστολή του το αίτημα προς το Γκετί και το θέμα πήρε μεγάλες διαστάσεις με αφορμή την παραπομπή της επιμελήτριας του Μουσείου σε δίκη στην Ιταλία, με την κατηγορία της αγοράς για λογαριασμού του Μουσείου αρχαίων, παρανόμα διακινηθέντων από τη χώρα.
Με την αλλαγή διευθυντή στο Γκετί, το υπουργείο άρχισε εκ νέου συνομιλίες με τον δρ. Μάικλ Μπραντ. Αποτέλεσμα ήταν στις 31 Αυγούστου να επιστραφούν στην Ελλάδα η Βοιωτική Στήλη και το Ανάγλυφο της Θάσου.
Σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιρού η ελληνική πλευρά συνέλεγε στοιχεία για το Στεφάνι και την Κόρη.
Στις 4 Δεκεμβρίου ο κ. Βουλγαράκης μιλώντας στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη κατέθεσε ψήφισμα σχετικά με την "επιστροφή, απόδοση πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους". Στο ψήφισμα γίνεται ρητή αναφορά στα Μάρμαρα του Παρθενώνα, αλλά και στην ελληνική διεκδίκηση απέναντι στο Μουσείο Γκετί.
Στις 5 Δεκεμβρίου, ο δρ. Μπραντ έστειλε επιστολή στον κ. Βουλγαράκη με την οποία το Μουσείο ανακοινώνει την επιστροφή στην Ελλάδα των δύο αρχαιοτήτων.
Το Χρυσό Στεφάνι έχει βρεθεί στον τάφο του Φιλίππου Β΄ στη Βεργίνα. Ελληνας μετανάστης το έβγαλε από την Ελλάδα, το 1992, και το πήγε στο Μόναχο, οπότε πουλήθηκε σε δημοπρασία στην τιμή του 1.150.000 δολαρίων.
Δηλώσεις
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με κοινό ανακοινωθέν οι κ.κ. Βουλγαράκης και Μπραντ διατυπώνουν τη συμφωνία τους για πολιτιστική συνεργασία σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, που θα συμπεριλαμβάνει δανεισμούς αρχαίων αντικειμένων και περιοδικές εκθέσεις.
Ο κ. Βουλγαράκης, στη σχετική συνέντευξη, επανέλαβε την πρόθεση του ΥΠΠΟ να αναζητήσει, αφού τεκμηριώσει επιστημονικά, αρχαιότητες διεσπαρμένες σε ολόκληρο τον κόσμο που αποτελούν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας. Τόνισε δε ότι στο Νέο Οργανισμό του ΥΠΠΟ θα περιλαμβάνεται νέα Διεύθυνση με αυτό το αντικείμενο.
Εξάλλου, ο κ. Βουλγαράκης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την ενεργοποίηση του Συμβουλίου Μουσείων, αλλά και την πρόθεσή του, να δημιουργηθεί στο μέλλον "Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο" το οποίο θα περιλαμβάνει το σύνολο των αρχαιοτήτων που βρίσκονται παρανόμως εκτός της Ελλάδας.
"Για εμάς -επεσήμανε ο κ. Βουλγαράκης- η αρχαιοκαπηλία αποτελεί αδίκημα παρόμοιο με αυτό της εμπορίας ανθρώπων".
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην εξαιρετική συνεργασία που υπάρχει για το ίδιο θέμα με χώρες όπως η Κίνα και η Ιταλία, με τις οποίες σύντομα θα υπογραφούν διμερείς συμφωνίες.
