Στο σημερινό Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων παραπέμπεται η συζήτηση για τις κυρώσεις που θα πρέπει να επιβληθούν στην Τουρκία, λόγω της μη εφαρμογής του πρόσθετου πρωτοκόλλου, καθώς οι συζητήσεις στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER) δεν κατέληξαν σε αποτέλεσμα.
Η συζήτηση για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας θα γίνει με βάση το κείμενο των συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά το κλίμα είναι φορτισμένο εξαιτίας και των ατυχών -όπως χαρακτηρίζονται από αρκετά δημοσιεύματα- χειρισμών που έγιναν από πλευράς Φινλανδών, αναφορικά με την περίφημη «τουρκική πρόταση» να ανοίξει ένα λιμάνι και ένα αεροδρόμιο, αλλά και την ταχύτητα με την οποία ορισμένες πλευρές έσπευσαν να χαρακτηρίσουν τον τουρκικό ελιγμό ως «εποικοδομητική χειρονομία».
Πρόταση-φάντασμα
Σχετικά με την «τουρκική πρόταση» οι μόνιμοι αντιπρόσωποι αρκετών ευρωπαϊκών κρατών -μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Κύπρος, η Γαλλία, η Γερμανία και η Oλλανδία- αμφισβήτησαν τη διαδικασία της προφορικής ενημέρωσης από την προεδρία και ζήτησαν να υποβληθεί η πρόταση των Τούρκων γραπτώς και επισήμως, προκειμένου να τοποθετηθούν.
Όπως σημειώνει Το Βήμα της Κυριακής, η προεδρία, η οποία είχε ατύπως συντάξει και κυκλοφορήσει ένα non paper το βράδυ της Πέμπτης, στο οποίο αποτύπωνε αυτά που η ίδια είχε αντιληφθεί ως «θετική κίνηση» από τουρκικής πλευράς, αρνήθηκε να το κάνει, γιατί προφανώς δεν είχε το “πράσινο φως” από την Αγκυρα.
Παρά τα όσα αναφέρονται στον τουρκικό Τύπο περί πρότασης η οποία υποβλήθηκε γραπτώς στη Φινλανδία την Τετάρτη το βράδυ από τον Tούρκο υπουργό Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ, το πιθανότερο είναι ότι η πρόταση ουδέποτε διατυπώθηκε γραπτώς.
Κάτι τέτοιο άλλωστε ενδεχομένως να δημιουργούσε επιπρόσθετες, εσωτερικές, δυσκολίες στην τουρκική κυβέρνηση, όπως έδειξε η άμεση αντίδραση του αρχηγού των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγού Γιασάρ Μπουγιούκανιτ, ο οποίος δεν έκρυψε την ενόχληση αλλά και τη διαφωνία του με τα όσα «άκουσε από την τηλεόραση» για το περιεχόμενο της τουρκικής πρότασης.
Η περίφημη πρόταση-φάντασμα δεν θεωρείται επί του παρόντος υπαρκτή, ώστε να αξιολογηθεί από τους «25», χωρίς να αποκλείεται ωστόσο το ενδεχόμενο να εκδηλωθεί κάποιος νέος διπλωματικός ελιγμός σήμερα, στη διάρκεια της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών.
Τα «στρατόπεδα» της ΕΕ
Στη Σύνοδο, οι χώρες που θα προσπαθήσουν να αμβλύνουν τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία είναι η Μ.Βρετανία, η Ιταλία, η Σουηδία, η Ισπανία, το Βέλγιο και τα νέα κράτη-μέλη εκτός της Σλοβακίας. Οι άλλες χώρες συμφωνούν λίγο πολύ με τις προτάσεις της Επιτροπής, με την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Γαλλία να επιθυμούν το «κάτι παραπάνω». Όπως σημειώνει η Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, από τις μέχρι τώρα θέσεις των κρατών-μελών, η κατάσταση έχει ως εξής:
Η Βρετανία ετέθη επικεφαλής των χωρών που τάσσονται υπέρ της λήψης ήπιων μέτρων έναντι της Αγκυρας για την μη τήρηση των υποχρεώσεών της απέναντι στη Λευκωσία. Η υπουργός Εξωτερικών Μάργκαρετ Μπέκετ θα επιμείνει στη μείωση των κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που θα μπουν “στο ψυγείο”, από 8 σε 3. Θα στηρίξει, επίσης, την πρόταση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού εντός του 2007 υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, θέση την οποία θέλει να αποφύγει η Λευκωσία. Σχετικά με το γαλλογερμανικό σχέδιο «ραντεβού επανεκτίμησης», θα είναι ο φύλακας άγγελος της Αγκυρας.
Η Γαλλία είναι από τους λίγους «συμμάχους» Λευκωσίας και Αθηνών. Θα υποστηρίξει το «ραντεβού επανεκτίμησης» που συμφώνησε με τη Γερμανία και ίσως ζητήσει να αυξηθεί ο αριθμός των κεφαλαίων που πρέπει να “παγώσουν”. Με ταλαντεύσεις εμφανίζεται η Γερμανία. Παρ' ότι κατέθεσε κοινή πρόταση με τη Γαλλία, υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στο εσωτερικό της: Η Αγκελα Μέρκελ και το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα είναι επιφυλακτικοί για την ευρωπαϊκή πορεία της Αγκυρας. Αντιθέτως, ο υπουργός Εξωτερικών Β.Σταϊνμάγερ που προέρχεται από τους σοσιαλδημοκράτες είναι υπέρ.
Η Σουηδία εντάχθηκε αμέσως στη «βρετανική ομάδα», θεωρώντας αυστηρές για την Τουρκία τις συστάσεις της Επιτροπής. Το Βέλγιο συνδέθηκε σταδιακά με τις βρετανικές θέσεις. Η Ισπανία από την αρχή τάχθηκε υπέρ της ήπιας αντιμετώπισης της Τουρκίας. Τα νέα μέλη, εκτός Σλοβακίας, αποτελούν δορυφόρους της Βρετανίας.

