Του Ν. Τσαγκαράκη
Ααιχμηρή και διασκεδαστική σάτιρα με στόχο την καπνοβιομηχανία.
THANK YOU FOR SMOKING
Σκην.: Τζέισον Ράιτμαν
Πρωτ.: Άαρον Έκαρτ, Μαρία Μπέλο, Κέητι Χολμς, Ρόμπερτ Ντυβάλ, Ρομπ Λόου, Κάμερον Μπράιτ
Ο Νικ Νέηλορ είναι λομπίστας για τη βιομηχανία τσιγάρων, μέσα από ένα ίδρυμα που έχει δημιουργηθεί από τις εταιρείες ειδικά για την προώθηση των συμφερόντων τους. Η σχέση του με το γιο του και με μία δημοσιογράφο θα αλλάξει την οπτική του στα πράγματα, αν και όχι τόσο ριζικά.
Το «Thank you for smoking» είναι για το τσιγάρο ό,τι το περυσινό «Lord of War» («Κυρίαρχος του Παιχνιδιού» με τον Νίκολας Κέιτζ) ήταν για το εμπόριο όπλων: μια έξυπνη σάτιρα που μιλάει για την παντοδυναμία των εταιρειών τσιγάρου και τον κυνισμό με τον οποίο αντιμετωπίζουν τα εκατομμύρια πελατών τους ανά τον κόσμο. Ακολουθώντας την επαγγελματική δραστηριότητα του Νικ, παίρνουμε μια γεύση από τις τακτικές δημοσίων σχέσεων και τη γενικότερη στρατηγική προβολής που εφαρμόζεται από τις εταιρείες, οι οποίες γνωρίζουν πολύ καλά την ποιότητα του προϊόντος τους. Ο Έκαρτ κάνει μια άνετη εμφάνιση που επισκιάζει εκείνη στη «Μαύρη Ντάλια» πριν από λίγο καιρό και θυμίζει τους ξεδιάντροπους ρόλους του στις ταινίες του Νηλ ΛαΜπιουτ στα τέλη της δεκαετίας του ’90 («In the Company of Men», «Γείτονες και Εραστές»).
Το διασκεδαστικότερο στοιχείο του Νικ είναι το θράσος και η ετοιμολογία του. Είναι γεννημένος ρήτορας, το γνωρίζει και το εκμεταλλεύεται με τον πιο παραγωγικό γι’ αυτόν τρόπο. Είναι το ταλέντο του και ζει απ’ αυτό. Δε βάζει την ηθική στη μέση επειδή πιστεύει ότι δεν τίθεται θέμα ηθικής. Όπως εξηγεί στο γιο του, σε μια συζήτηση δεν υπάρχει σωστό ή λάθος, αλλά ποιος θα καταφέρει να πείσει τον άλλο πρώτος. Η μόνιμη απάντηση που δίνει στους επικριτές του, είναι ότι δεν παροτρύνει κανέναν να καπνίσει, αφού πιστεύει ότι αυτό είναι θέμα επιλογής. Μια επιλογή όμως που κάποιος πρέπει να κανει αφού πρώτα δοκιμάσει (!)
Το σενάριο περιέχει αρκετά περιστατικά και ατάκες για να δημιουργήσει ενδιαφέρον, όπως η τηλεοπτική εκπομπή με τον καρκινοπαθή, η συνάντηση του Νικ με τον ατζέντη στο Χόλιγουντ και οι τακτικές συνευρέσεις με τους άλλους δύο επονομαζόμενους “Εμπόρους Θανάτου”. Όλα εξυπηρετούν την παρουσίαση του Νικ ως στυγνού επαγγελματία, αλλά το σενάριο φαίνεται να τον πριμοδοτεί περισσότερο απ’ ό,τι ίσως θα ‘πρεπε. Από τη μία, θα περίμενε κανείς εξυπνότερους αντιπάλους στα πρόσωπα του γερουσιαστή και του βοηθού του, τους οποίους αντιμετωπίζει με επιχειρήματα που θα ήταν πολύ εύκολο ν’ αντικρούσει κάποιος, αλλά το σενάριο επιλέγει να απαντήσει με αμηχανία και σιωπή (στην εκπομπή και στην επιτροπή της Γερουσίας). Επίσης, η κρίση που περνάει δεν αλλάζει τίποτε ουσιαστικό στη ζωή του, αφού πλέον αντί να δουλεύει για άλλους, απολαμβάνει ο ίδιος τους “καρπούς’” του αμοραλισμού του. Έτσι, ο Νικ απολαμβάνει την υποστήριξη του σεναρίου, χωρίς να έχει περάσει από κάποια καθαρτική φάση, ούτε όμως η εξυπνάδα του να έχει συμβάλει στην υλοποίηση ενός σημαντικού στόχου για να εξισορροπηθεί το προηγούμενο “βλαβερό” παρελθόν του. Το σενάριο προτιμά να “παίξει” με την ευστροφία του ήρωα την οποία προτάσσει ως σημαντικότερο χαρακτηριστικό του (και δεν έχει άδικο), χωρίς όμως να θέτει προκλήσεις μπροστά της, παραμερίζοντας όποιους προβληματισμούς θα μπορούσαν να την κλονίσουν, καθώς ακόμη και το παιδί του τον θαυμάζει χωρίς ποτέ να ωθείται στην αμφισβήτηση του ειδώλου του.

