Του Ν. Τσαγκαράκη
Ενα ιστορικό φωτίζει πλευρές του παρελθόντος που δεν γνωρίζαμε κι ένα σύγχρονο κοινωνικό το οποίο σαν να το ‘χουμε ξαναδεί.
ΒΑΒΕΛ
BABEL
Σκην.: Αλεχάντρο Γκονζάλεζ Ινιαρίτου
Πρωτ.: Μπραντ Πιτ, Κέιτ Μπλάνσετ, Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Μάικλ Πίνα
Τέσσερις διαπλεκόμενες ιστορίες που εκτυλίσσονται στο Μαρόκο, στο Μεξικό και στην Ιαπωνία. Ένα ζευγάρι πηγαίνει ταξίδι στην αφρικανική έρημο για να αναθεωρήσει τη σχέση του αλλά η γυναίκα τραυματίζεται από πυροβολισμό. Μια κωφάλαλη έφηβη αναζητά τον έρωτα και προσπαθεί να συμβιβαστεί με τον εαυτό της. Μια μητέρα που κάνει ό,τι νομίζει πως είναι καλύτερο για να παραστεί στο γάμο του γιου της χωρίς να παραμελήσει τα σημαντικά καθήκοντά της. Και δύο παιδιά που παρασύρονται από την ανεμελιά τους και προκαλούν ένα σοβαρό ατύχημα.
Αυτή είναι η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του Ινιαρίτου, μετά τις «Χαμένες Αγάπες» και τα «21 Γραμμάρια» (εξαιρουμένης της συμμετοχής του στο σπονδυλωτό «11’09’’01-September 11»). Πριν ειπωθεί οτιδήποτε άλλο, πρέπει να αναφέρουμε ότι σεναριογράφος και των τριών είναι ο Γκιγιέρμο Αριάγκα, του οποίου η συμβολή είναι ίσως η πιο καθοριστική στη φιλμογραφία του σκηνοθέτη μέχρι τώρα, καθώς τα σενάρια που αποφασίζει να γυρίσει ο Ινιαρίτου ανήκουν στο ίδιο ακριβώς ειδος, ακολουθώντας την ίδια δομή των παράλληλων ιστοριών που συνδέονται μεταξύ τους.
Έτσι εδώ μας δίνει ακόμα ένα “βαρύ” δράμα που περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο αναδεικνύει το ρόλο της σύμπτωσης και του τυχαίου, αλλά το στοιχείο που προεκτείνει σ’ ένα βαθμό τη θεματολογία του δημιουργού είναι η παγκοσμιότητα της πλοκής. Ο τρόπος με τον οποίο στη σύγχρονη εποχή μπορεί η ζωή των ανθρώπων να επηρεάζεται από αποφάσεις κάποιων που ζουν στην άλλη άκρη του πλανήτη, σχεδόν κάθε άκρη του οποίου είναι πλέον προσβάσιμη (η διεξαγωγή της έρευνας για την καραμπίνα). Αυτή την εβδομάδα είδαμε επίσης την ταινία του Μ. Νάιτ Σιάμαλαν, «Lady in the Water», όπου η πρωταγωνίστρια λέει σε ένα σημείο ότι ‘οι άνθρωποι νομίζετε ότι είσαστε μόνοι, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια’. Νομίζω ότι ο Ινιαρίτου καταφέρνει να το αποδείξει πειστικότερα από τον Σιάμαλαν, με λιγότερη σχηματικότητα και περισσότερο ρεαλισμό.
Αναμφισβήτητα, το καστ έχει καθοδηγηθεί εξαιρετικά και η σκηνοθεσία παραμένει υποβλητική υπηρετώντας όλες τις επιμέρους ιστορίες επάξια. Παρόλες τις αρετές της όμως, η ταινία σε κάνει ν’ αναρωτηθείς για την επιμονή του σκηνοθέτη στην ίδια φόρμα και θέμα, καθώς και για το αν έχει έρθει η στιγμή για μια διαφορετική κατεύθυνση από την πλευρά των δημιουργών.
ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ
ΣΟΦΙ ΣΟΛ
SOPHIE SCHOLL- DIE LETZTEN TAGE
Σκην.: Marc Rothemund
Πρωτ.: Julia Jentsch, Fabian Hinrichs, Gerald Alexander Held, Johanna Gastdorf, Florian Stetter
Πρόκειται για την πραγματική ιστορία της γερμανίδας φοιτήτριας Σόφι Σολ, η οποία ανήκε στην αντικαθεστωτική ομάδα Λευκό Ρόδο στη ναζιστική Γερμανία. Η Σολ μαζί με τον αδερφό της έγραφαν και διένειμαν προκηρύξεις ενάντια στο καθεστώς του Χίτλερ, δραστηριότητα για την οποία τελικά συνελήφθησαν το 1943 και οδηγήθηκαν στη γκιλοτίνα. Το φιλμ εξιστορεί τις τελευταίες μέρες της ζωής της Σολ, από τη σύλληψη ως το θάνατό της.
Με εξίσου λιτή κινηματογράφηση και αφήγηση, η ταινία παρουσιάζει τον ακλόνητα ιδεαλιστικό χαρακτήρα της Σολ, η οποία με την πολύ καλή ερμηνεία της Γεντς σκιαγραφείται ως μια εξαιρετικά συνειδητοποιημένη, δυνατή, ψύχραιμη, αποφασισμένη κοπέλα παρά τα 22 της χρόνια.
Το φιλμ εκτυλίσσεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ανακριτικό γραφείο και τα κρατητήρια όπου βρίσκεται η Σολ. Η φωτογραφία είναι πεντακάθαρη όπως η συνείδηση της ηρωίδας, με το φως (την πίστη της) να είναι ο μοναδικός της σύμμαχος απέναντι σ’ ένα παρανοϊκό σύστημα που την καταδικάζει με συνοπτικές διαδικασίες. Η έλλειψη πλοκής πιθανώς να κουράζει, αλλά αυτή είναι η προσωπογραφία μιας μαχήτριας του λόγου, που τόλμησε να σηκώσει το ανάστημά της στο πιο βίαιο καθεστώς της ιστορίας με μοναδικό της όπλο τα λόγια και της πεποιθήσεις της. Η Γεντς διατηρεί το πρόσωπό της αδιάσπαστο την περισσότερη ώρα (αλλα όχι ανέκφραστο) για να δείξει ότι η Σολ γνώριζε τι θα αντιμετώπιζε. Προφέρει το άλλοθί της με συνταρακτική ψυχραιμία, καλά προετοιμασμένη, αποφεύγοντας τις παγίδες του ανακριτή, παραμένοντας ανεπηρέαστη από την υστερία του- και καταφέρνει μάλιστα να τον επηρεάσει παρότι φυσικά εκείνος δε μπορεί να το παραδεχτεί.
Η Σόφι ομολογεί μόνο όταν βλέπει ότι το έχει κάνει προηγουμένως ο αδερφός της, αλλά και πάλι προσπαθεί να περιορίσει τη ζημιά, αρνούμενη ν’ αποκαλύψει τους συνεργάτες τους. Το ξέσπασμά της είναι έντονο, αλλά σύντομο και ιδιωτικό, μια οργανική αντίδραση περισσότερο παρά μετάνοια, ακόμα κι ύστερα από μια δίκη-παρωδία.

