Η λειτουργία των ελαιοτριβείων με διφασικό και όχι τριφασικό σύστημα, η μείωση της χρήσης των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων και η εξάλειψη των κατσιγάρων με την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας θα συμβάλει αποφασιστικά στη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τη διαδικασία παραγωγής ελαιολάδου.

Τα παραπάνω τονίσθηκαν στα πλαίσια ημερίδας που πραγματοποιήθηκε από το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Δήμο Βουκολιών Χανίων και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Πολεμαρχίου για τις ανάγκες του προγράμματος Ecoil.

Μέσα απο το πρόγραμμα αυτό ειδικοί ερευνητές από το Πολυτεχνείο Κρήτης, και Πανεπιστήμια της Κύπρου και της Ισπανίας αναζήτησαν και βρήκαν τις επιπτώσεις που προκαλούνται στο περιβάλλον κατά την διαδικασία παραγωγής του ελαιολάδου και έκαναν τις προτάσεις τους για την αντιμετώπιση τους.

Ο χημικός μηχανικός και συνεργάτης του Πολυτεχνείου Κρήτης κ. Aχιλλέας Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στην έρευνα που έγινε σε Κρήτη, Κύπρο και Ισπανία τονίζοντας πως “ελήφθησαν αντιπροσωπευτικά στοιχεία από ελαιοκαλλιεργητές και ελαιοτριβεία της κάθε περιοχής, καταγράφηκαν τα στοιχεια και αναπτύχθηκε το κατάλληλο μοντέλο στο οποίο εισάγονται αυτά τα στοιχεία, γίνεται μια επεξεργασία τους και βγάζει κάποια αποτελέσματα ποσοτικά.”

Ειδικότερα η έρευνα έδωσε ενδιαφέροντα στοιχεία σε ό,τι αφορά τρεις παραμέτρους.



Διφασικό και τριφασικό σύστημα



“Η Κύπρος και η Κρήτη έδωσαν παρόμοια αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την παραγωγή του λαδιού στα ελαιουργεία γιατί χρησιμοποιείται το τριφασικό σύστημα, που σε αντίθεση με το διφασικό που χρησιμοποιούν οι Ισπανοί, δημιουργεί περισσότερα απόβλητα. Τα απόβλητα αυτά έχουν και περισσότερο όγκο και είναι πιο δύσκολο να τα διαχειριστείς. Είναι οι λεγόμενοι κατσίγαροι. Από την άλλη το λεγόμενο διφασικο σύστημα που έχουν οι Ισπανοί παράγει μόνο ελαιόλαδο και ένα στερεό απόβλητο που έχει πολλή υγρασια και χρησιμοποιείται για κομποστ” τόνισε ο ερευνητής.



Λιπάσματα - φυτοφάρμακα



Αναφορικά με την επιβάρυνση του περιβάλλοντος απο τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα ο κ. Παπαδόπουλος σημείωσε πως: “Η εμπειρία δείχνει ότι το ανθρώπινο ένστικτο οδηγεί στο να χρησιμοποιούμε περισσότερο νερό, ή λίπασμα ή ζιζανιοκτόνο επειδη πιστεύουμε ότι θα είναι καλυτερο για την καλλιέργεια ενώ στην πράξη αυτό δεν συμβαίνει. Από την έρευνα εντοπίστηκαν κάποιες επιπτώσεις από τα λιπάσματα που δεν είναι όμως πάνω από τα ασφαλή όρια, ενώ και στα φυτοφάρμακα είναι μέσα στα πλαίσια που δίνονται σε ευρωπαϊκό επιπεδο. Εμείς προτείνουμε ζιζανιοκτόνα φάρμακα να μην χρησιμοποιουνται καθόλου. Η Κύπρος δεν χρησιμοποιεί και δεν έχουν κάποια υστέρηση στην ποιότητα του λαδιού.”



Οι κατσίγαροι



Οι ερευνητές επίσης διαπίστωσαν πως “η πρακτική του κατσίγαρου με τις ανοικτές δεξαμενές που εφαρμόζεται στην Κρήτη και την Κύπρο δεν είναι καθόλου ασφαλή σε ό,τι αφορά το περιβάλλον. Ενα μέρος των αποβλήτων εξατμίζεται, ενώ το υπόλοιπο παραμένει στο χώρο και φιλτράρεται από το έδαφος με τον κίνδυνο να προκληθούν προβληματα στον υδροφόρο ορίζονται. Μπορεί να γίνουν κάποια απλά συστήματα επεξεργασίας που δεν διαφοροποιούνται πολύ από αυτην την χωματοδεξαμενή. Απλά πρέπει να είναι στεγασμένη, να γίνεται μια προεπεξεργασία διαχωρισμού των ελαιωδών που μπορουν να αξιοποιηθουν για παραφινέλαια και άλλα προϊόντα, και στα υπόλοιπα απόβλητα να γίνεται μια βιολογική επεξεργασία όπως γινεται στα αστικά λύματα. Αυτό ειναι ένα βασικό πρόβλημα γιατί δεν γίνεται καθόλου επεξεργασία του κατσίγαρου. Η άλλη λύση είναι να αντικατασταθεί το τριφασικό σύστημα με την φυγοκέντρηση. Αν μπει μια ακόμα μονάδα φυγοκέντρησης στα ελαιουργεία δεν θα έχουμε υγρό απόβλητο. Αυτό όμως απαιτεί μια επένδυση και θα πρέπει να στραφούμε σε κάποια χρηματοδότηση. To κόστος δεν είναι απαγορευτικό αλλά απαιτείται ενίσχυση απο το κράτος μέσα από τους αναπτυξιακούς νόμους” κατέληξε ο κ. Παπαδόπουλος.

Στα συστατικά του ελαιολάδου που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καλή λειτουργία του οργανισμού και στην αντιμετώπιση των ασθενειών αναφέρθηκε o κ. Aπόστολος Κυριτσάκης καθηγητής του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης μιλώντας για το ελαιόλαδο “ως ενα λειτουργικό τρόφιμο”.

Ο κ. Κυριτσάκης επισήμανε την καταλυτική σημασία των φαινολών που αποτελούν “ασπίδες προστασίας” για τον οργανισμό. Μαζί με τις στερόλες και άλλες ουσίες του ελαιολάδου δεσμεύουν τις “ελεύθερες ρίζες και παρεμποδίζουν την οξύδωση που προκαλούν αυτές”.



Αναγκαίο το Κέντρο Πληροφόρησης



Από μεριάς των διοργανωτών ο κ. Μάρκος Στεφανουδάκης, αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πολεμαρχίου σημείωσε την ανάγκη τα αποτελέσματα της ημερίδας αλλά και των ερευνών του προγράμματος να γνωστοποιηθούν στον αγροτικό κόσμο. “Τα συμπεράσματα από αυτήν την ημερίδα που είναι πολύ χρήσιμα και πολύ ωφέλιμα θέλουμε να περάσουν στους αγρότες μέσω της ίδρυσης ενός κέντρου πληροφόρησης στο Πολεμάρχι ή στο Δήμο Βουκολιών. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση για την στελέχωση του Κέντρου με το απαραίτητο προσωπικό και σε αυτο πρέπει να συμβάλουν όλοι οι συναρμόδιοι φορείς” είπε ο κ. Στεφανουδάκης.