Τα αδικαιολόγητα προσπαθεί να δικαιολογήσει για το θέμα των πυρομαχικών στο λιμάνι η διοίκηση του ΟΛΗ. Με επιστολή στην “Π” που υπογράφει ο διευθυντής Aνάπτυξης του ΟΛΗ Γ. Λιόκαλος, αναφέρεται σε παλιές υποθέσεις και για το επίμαχο διάστημα αποδέχεται ότι όπου ερευνήθηκαν οι στόχοι δεν βρέθηκε επί της ουσίας τίποτα παρά μόνον ζάντες αυτοκινήτων και κουτάκια!
Εκείνο που παραλείπει εντέχνως να πει στην απάντησή της η υπηρεσία είναι ότι το Διοικητικό Συμβούλιο δεν ενημερώθηκε για την υπόδειξη του καθηγητή κ. Αναστασάκη περί ύπαρξης περιοχής που παρουσιάζει μαγνητική ανωμαλία.
Στην επιστολή υποστηρίζεται ότι η έρευνα θα γίνει και στην περιοχή αυτή χωρίς δαπάνη χωρίς αυτό όμως να προκύπτει ξεκάθαρα αφού επισημαίνεται πως αυτό θα γίνει “μόνο εφόσον είναι εμφανή”!
Στην επιστολή επισημαίνεται μεταξύ άλλων:
“Προκειμένου να διερευνηθεί ο πυθμένας του λιμανιού στο σύνολό του εξασφαλιστηκε σχετική πίστωση εις βάρος της οποίας υπεγράφη προγραμματική σύμβαση στις 10/12/03 μεταξύ Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηρακλείου, ΟΛΗ ΑΕ και του τομέα Ιστορικής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη διασκόπιση του βυθού με μαγνητόμετρο Κεσίου, με τομογράφο σεισμικής ευκρίνειας, με πλευρικά ισομετρικό ηχοβοληστή κλπ. για τον εντοπισμό μεταλλικών αντικειμένων στον πυθμένα του λιμένα.
Στα πλαίσια της παραπάνω προγραμματικής σύμβασης, το Πανεπιστήμιο Αθηνών με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Γ. Αναστασάκη σάρωσε με τα παραπάνω αναφερόμενα ειδικά μηχανήματα το βυθό στο σύνολο σχεδόν της λιμενολεκάνης του λιμένος, και παρέδωσε τεύχος και σχέδια στα οποία σε ειδικό πίνακα με τίτλο “Ερμηνεία-Συμπεράσματα” καταγράφονται οι θέσεις των εντοπισθέντων στόχων με συντεταγμένες χ και ψ, και το βάθος στο οποίο ευρίσκεται ο εντοπισμένος στόχος κάτω από την επιφάνεια του πυθμένα.
Επισημαίνεται ότι με τις παραπάνω μεθόδους δεν υπάρχει η δυνατότητα να διευκρινιστεί το είδος του εντοπιζόμενου μεταλλικού στόχου, εάν δηλαδή πρόκειται για πυρομαχικό ή για οποιοδήποτε άλλο μεταλλικό αντικείμενο. Για το λόγο αυτό τα εντοπισμένα αντικείμενα τόσον στην επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου όσον και στην μελέτη δημοπράτησης του ΟΛΗ ΑΕ αναφέρονται ως στόχοι και όχι ως πυρομαχικά.
Με βάση τον πίνακα στόχων της μελέτης του Πανεπιστημίου Αθηνών η ΔΤΥ του ΟΛΗ συνέταξε τα συμβατικά τεύχη της σχετικής μελέτης για την ανέλκυση μεταλλικών αντικειμένων (πιθανών πυρομαχικών) πυρομαχικών, παράλληλα με τη συνολική εκβάθυνση της λιμενολεκάνης και την ανέλκυση δύο ναυαγίων, του πλοίου Γκεγμπαντωφ που αναφερόταν στη μελέτη του Πανεπιστημίου και του ημιβυθισμένου σκάφους Ρεγγίνα. Η μελέτη αφού συζητήθηκε διεξοδικά εγκρίθηκε από την προϊστάμενη Αρχή του έργου που σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία είναι το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΛΗ ΑΕ.
Επειδή όμως κατά την υποβολή της μελέτης στην Διυπουργική Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) του ΥΕΝ διατυπώθηκε από την συμμετέχουσα στην επιτροπή εκπρόσωπο της διαχειριστικής Αρχής ότι η δαπάνη για τις εργασίες ανέλκυσης και εξουδετέρωσης πυρομαχικών δεν θα ήταν επιλέξιμες, διαχωρίστηκαν τα τεχνικά αντικείμενα και δημοπρατήθηκαν χωριστά μόνον οι εργασίες ανέλκυσης των πυρομαχικών, χωρίς δηλ. την εκβάθυνση και την ανέλκυση των δύο ναυαγίων.
Η δημοπράτηση του έργου έγινε τρεις φορές επειδή κατά τις δημοπρασίες δεν προσέρχονταν εργολήπτες να καταθέσουν προσφορά. Κατά την τρίτη δημοπρασία εμφανίστηκαν δύο εργολήπτες και το έργο ανατέθηκε με απόφαση του Δ/Σ στην εταιρεία που προσέφερε την καλύτερη προσφορά και εξασφάλιζε την ασφάλιση του έργου κατά παντός κινδύνου.
Μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης μεταξύ ΟΛΗ ΑΕ και αναδόχου, άρχισαν οι εργασίες εντοπισμού και ανέλκυσης των μεταλλικών στόχων σύμφωνα με τη μελέτη.
Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί περίπου 15 στόχοι, έχει γίνει η αποκάλυψή τους με τη βοήθεια των δυτών της αναδόχου, παρουσία της ειδικής ομάδας δυτών του Πολεμικού Ναυτικού. Από τις μέχρι σήμερα εκτελεσθείσες εργασίες διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι από τους αποκαλυφθέντες και ανελκυσθέντες στόχους στις εντοπισμένες θέσεις είναι μεταλλικά αντικείμενα (ζάντες αυτοκινήτων, χαλύβδινοι άξονες κ.λπ.) σε μία θέση ανευρέθηκαν και ανασύρθηκαν από την ειδική ομάδα του Πολεμικού Ναυτικού 11 σφαίρες διαφόρων διαμετρημάτων της κατοχικής περιόδου, σε μία άλλη θέση ένα βλήμα μήκους περίπου 60 εκ. το οποίο είναι υπό αξιολόγηση από το Πολεμικό Ναυτικό καθώς και δύο άλλα παλαιά πυρομαχικά από παραπλήσιες θέσεις τα οποία εξουδετερώθηκαν.
Ο ανάδοχος με βάση τις πληροφορίες των δυτών του, μας έχει ενημερώσει ότι έχει εντοπίσει κάποια πυρομαχικά σε διαφορετικές θέσεις από τις υποδεικνυόμενες από τη μελέτη του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγκεκριμένα στην περιοχή που περιγράφεται από τη μελέτη του Πανεπιστημίου σαν περιοχή του ναυαγίου Γκεγκμπαντωφ για την οποία η μελέτη του Πανεπιστημίου αναφέρει ότι εμφανίζεται μαγνητική ανωμαλία που προέρχεται από το ναυάγιο χωρίς να αναφέρεται σε ύπαρξη συγκεκριμένων στόχων. Οι σχετικές πληροφορίες επιβεβαιώνονται και από τον ανεξάρτητο δύτη-σύμβουλο στον οποίο ανέθεσε ο ΟΛΗ ΑΕ την παρακολούθηση των σχετικών εργασιών.
Η ανέλκυση και εξουδετέρωση των πυρομαχικών αυτών για τα οποία δεν απαιτούνται οι εργασίες εντοπισμού και αποκάλυψής τους εφόσον είναι εμφανή, μπορεί να γίνει από τους δύτες του Πολεμικού Ναυτικού χωρίς την καταβολή της δαπάνης που προβλέπεται για τους θαμμένους στόχους με αποτέλεσμα να αποφύγει ο ΟΛΗ ΑΕ σημαντικές δαπάνες που θα έπρεπε να καταβάλλει εάν τα πυρομαχικά αυτά, τα οποία ούτως ή άλλως δεν είχαν καταγραφεί, είχαν συμπεριληφθεί στην εργολαβία”.

