Της Κορίνας Καφετζοπούλου

H ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα και ο εκμηδενισμός των ναυαγίων αποτελούν τα ζητούμενα των χωρών της Μεσογείου που στηρίζουν τη δυναμική τους στις θαλάσσιες πορείες.

Όσο και να εξελιχθεί ο στόλος των εταιρειών τα πλοία δεν μπορούν να προφυλαχθούν πλήρως από τους ισχυρούς ανέμους και τα γιγάντια κύματα.

Τα μοντέλα πρόγνωσης ανέμου αλλά και κυματισμού αποτελούν σήμερα για πολλούς τα απαραίτητα εργαλεία για την υποστήριξη της ναυσιπλοΐας. Με τη στήριξη της ευρωπαϊκής ένωσης είναι σε εξέλιξη επιστημονική εργασία που επιδιώκει να συγκεντρώσει όλα τα χρήσιμα στοιχεία σε ιστοσελίδα όπου δεν θα ενημερώνει μόνο για τις καιρικές συνθήκες και τα κύματα αλλά θα προτείνει και εναλλακτικές πορείες.

Στο φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα με την επωνυμία WERMED που ήδη έχει αρχίσει να αναπτύσσετε συμμετέχει και η περιφέρεια Κρήτης.

Για τα πολλαπλά οφέλη του, μίλησε στην “Π”, ο προϊστάμενος του κέντρου τεκμηρίωσης και πληροφορικής της Περιφέρειας Κρήτης κ. Κώστας Στραταριδάκης που είναι και ο Συντονιστής Προγράμματος για το Πρόγραμμα Medocc – WERMED και την εφαρμογή του στη ναυσιπλοΐα.

Είναι δυνατή η πρόληψη των ναυαγίων; Σε αυτό το ερώτημα προσπαθεί να απαντήσουν και τα κράτη μέλη της κοινότητας τα οποία χρηματοδοτούν ερευνητικό πρόγραμμα για την ακριβή πρόγνωση των μετεωρολογικών φαινόμενων. Η απάντηση αναμένεται να έρθει μέσω του προγράμματος WERMED.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που αφορά στη διερεύνηση και δημιουργία εργαλείων λογισμικού, τα οποία αξιοποιώντας την τεχνογνωσία, εμπειρίες και τα μετεωρολογικά δεδομένα των αρμοδίων φορέων των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα χωρών, προσδοκά να δώσει πληροφορίες μέσω διαδικτύου, στους ναυτιλομένους για τις επικρατούσες δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Στοιχεία όπως ο άνεμος, κυματισμός καθώς και την πρόβλεψή τους για τα επόμενα 24ωρα, ούτως ώστε οι ναυτιλόμενοι να δύνανται είτε να επιλέγουν εναλλακτικές θαλάσσιες διαδρομές για να φθάσουν στον προορισμό τους με ασφάλεια, αποφεύγοντας καταιγίδες και περιοχές έντονου κυματισμού, είτε προγραμματισμένα να καθυστερήσουν τον απόπλου και έως οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν.

Αυτή η πρόγνωση δύναται να είναι εφικτή το 2007.

Οι πληροφορίες του συστήματος WERMED για ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο θα διατίθενται στον ιστοτόπο http://www.wermed.net, όπου ήδη παρέχεται πληροφόρηση για τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες στη Μεσόγειο.

Ο απόπλους μπορεί να γίνεται προγραμματισμένα μόνο όταν υπάρχουν αξιόπιστα εργαλεία, τα οποία θα προβλέπουν με σημαντική ακρίβεια τη χρονική διάρκεια των δυσμενών καιρικών φαινομένων.

Έτσι, τα εργαλεία λογισμικού που θα παραχθούν από το Πρόγραμμα WERMED θα συμβάλλουν στην ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο και συνεπώς στη μείωση των κινδύνων ναυαγίων.

Είναι γνωστό ότι οι μετεωρολογικές συνθήκες και ο θαλάσσιος κυματισμός επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα. Η πρόοδος της ναυπηγικής επιστήμης έχει σημαντικά μειώσει τις επιδράσεις των καιρικών συνθηκών στο σκάφος, αλλά σίγουρα όλα τα πλοία είναι εκτεθειμένα σε κίνδυνο όταν ακραία καιρικά φαινόμενα επικρατούν. Οι δυνάμεις, που αναπτύσσονται από τα υψηλά κύματα ή τους ισχυρούς ανέμους, μπορούν να επιβραδύνουν ή ακόμα και να ακινητοποιήσουν οποιοδήποτε πλοίο.

Τα μοντέλα πρόγνωσης ανέμου αλλά και κυματισμού αποτελούν σήμερα απαραίτητα εργαλεία για την υποστήριξη της ναυσιπλοΐας. Η σημερινή υπολογιστική ισχύς των ηλεκτρονικών υπολογιστών επιτρέπει την πραγματοποίηση επιχειρησιακών προγνώσεων καιρικών συνθηκών, όπως ανέμου και κυματισμού, σε υψηλή ανάλυση απαραίτητη για την καλύτερη περιγραφή της κατάστασης της θάλασσας. Για να επιλυθούν οι εξισώσεις των μετεωρολογικών μοντέλων και να πραγματοποιηθεί η πρόγνωση καιρού απαιτείται η γνώση της αρχικής κατάστασης της ατμόσφαιρας που διαμορφώνεται από το σύνολο των διαθέσιμων παρατηρήσεων.

Η Περιφέρεια Κρήτης, συμβάλλοντας στις προσπάθειες των αρμοδίων φορέων για ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο, συμμετέχει στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος WERMED – MEDOCC μαζί με τους εταίρους της: το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, την Περιφέρεια της Σαρδηνίας, Ιταλίας, την Διεθνή Συνεργασία Φυσικής για την Ατμόσφαιρα και Υδρόσφαιρα (CINFAI) (Συντονιστής), Ιταλία, τους Ερευνητικούς Οργανισμούς προστασίας περιβάλλοντος ARPAL, APAT, Ιταλία και το Πανεπιστήμιο της Μάλτας. Οι εταίροι του Προγράμματος συνεργάζονται και με άλλους αρμόδιους φορείς των συμμετεχόντων χωρών, όπως είναι τα Λιμεναρχεία, οι Οργανισμοί Λιμένος, Ναυτιλιακές Εταιρείες (π.χ. ΑΝΕΚ, ΜΙΝΩΪΚΕΣ κ.ά.), Ερευνητικά Κέντρα (ΕΛΚΕΘΕ – Ερευνητικό Σκάφος ΦΙΛΙΑ κ.ά.), για τη συλλογή των απαραίτητων στοιχείων για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του Προγράμματος.

Ενδιαφέρον για την επέκταση της συνεργασίας στο συγκεκριμένο πρόγραμμα έχουν δείξει και φορείς της Ισπανίας και Αλγερίας.



Είναι δυνατή

η ακριβής πρόγνωση;



Σύμφωνα με τους επιστήμονες η χρήση μεγάλου αριθμού μετεωρολογικών μοντέλων επιτρέπει τον περιορισμό της αβεβαιότητας της πρόγνωσης. Η συνεργασία πολλών αρμόδιων οργανισμών από την Ελλάδα την Ιταλία και τη Μάλτα σε θέματα πρόγνωσης καιρού και θαλάσσιου κυματισμού αποτελεί πρωτοποριακή προσπάθεια στην υποστήριξη της εμπορικής και επιβατικής ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο.

Σε πρώτη φάση, έμφαση δίνεται στις περιοχές της Μεσογείου με την πυκνότερη δρομολόγηση επιβατικών πλοίων. Αναπτύσσονται επίσης εργαλεία, τα οποία θα προτείνουν εναλλακτικές διαδρομές των πλοίων για την ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα, αφενός και εξοικονόμηση καυσίμου αφετέρου.

Οι στόχοι του προγράμματος:

Το Πρόγραμμα WERMED, με τίτλο «Ναυσιπλοΐα εν Μέσω Δυσμενών Καιρικών Συνθηκών στη Μεσόγειο» στο πλαίσιο του «Interreg IIIB - MEDOCC», στοχεύει στην ανάπτυξη ενός πειραματικού συστήματος για τη δρομολόγηση πλοίων στη Μεσόγειο και στην αξιολόγηση των δυνατοτήτων του στην περιοχή. Οι στόχοι του προγράμματος επικεντρώνονται στα θέματα:

• Oργάνωση της υπάρχουσας γνώσης και των εμπειριών, που σχετίζονται με την ναυσιπλοΐα σε συνάρτηση με τις καιρικές συνθήκες στη Μεσόγειο.

• Xρήση ατμοσφαιρικών και θαλάσσιων συνθηκών (κλιματολογίας) για την εφαρμογή μεθοδολογίας δρομολόγησης πλοίων στη Μεσόγειο.

• Xρήση ενός συνόλου αριθμητικών μοντέλων προσομοίωσης υψηλής ευκρίνειας για την πρόβλεψη ατμοσφαιρικών και θαλάσσιων συνθηκών στη Μεσόγειο.

• Aξιολόγηση του συστήματος μέσω δοκιμών με σενάρια διαδρομών, ειδικότερα σε περιοχές που είναι κομβικά σημεία ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο.

• Iδρυση ενός πειραματικού συστήματος ναυσιπλοΐας εν μέσω δυσμενών καιρικών συνθηκών στη Μεσόγειο.

• Aνάλυση και αξιολόγηση του πλαισίου οργάνωσης και βιώσιμης λειτουργίας του συστήματος ναυσιπλοΐας WERMED.

Πρόσφατα, σε Συνέδριο, που οργανώθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης στο Ξενοδοχείο ATLANTIS στο Ηράκλειο παρουσιάστηκαν τα πρώτα αποτελέσματα του Προγράμματος. Στο Συνέδριο, εισηγήθηκαν οι: Δρ. Κων/νος Ι. Στραταριδάκης, Συντονιστής Προγράμματος στην Περιφέρεια Κρήτης για το Πρόγραμμα Medocc – WERMED και η εφαρμογή του στη ναυσιπλοΐα. Ο Dr. Alessandro Delitala, Συντονιστής του Προγράμματος από το CINFAI, Ιταλία για τις Δράσεις του Προγράμματος WERMED. Ο Δρ. Κώστας Λαγουβάρδος, Στέλεχος Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για τα Αριθμητικά Μοντέλα στη Μετεωρολογία και Ωκεανογραφία – Εφαρμογή στο WERMED. Ο Dr. Stefano Gallino, Στέλεχος ARPAL, Ιταλία, για Ένα Πρωτότυπο Εργαλείο Ναυσιπλοΐας εν μέσω Δυσμενών Συνθηκών – Εφαρμογή στο WERMED. Ο Dr. Andrea Mollocchi, Στέλεχος Rete Autostrade del Mare, για το ρόλο του Rete Autostrade del Mare στην προώθηση της περιβαλλοντικής προστασίας της Μεσογείου. Τέλος ο Dr. Alessandro Delitala περιέγραψε συνοπτικά το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο INTERREG – MED και την προοπτική επέκτασης του Προγράμματος WERMED μελλοντικά.